Grondprijs vlakt af in de toekomst

Door schaalvergroting is de vraag naar grond groot, maar door het grote aantal stoppers is het aanbod dat ook.
Door schaalvergroting is de vraag naar grond groot, maar door het grote aantal stoppers is het aanbod dat ook. - LL LL

De prijs van grond ligt in Vlaanderen hoog. Voor landbouwers die willen groeien of een bedrijf willen overnemen, is dat een belemmering. Volgens landbouwdirecteur Jan de Keyser van BNP Paribas Fortis is van ontstuimig oplopende prijzen spoedig echter geen sprake meer. De markt normaliseert, krantenkoppen over miljardairs die met landbouwgrond speculeren ten spijt. Het afvlakken van grondprijzen zal volgens hem positief uitpakken voor de agrarische bedrijfsvoering.

De Keyser sprak tijdens een door zijn bank georganiseerde melkveebijeenkomst in de kantlijn van de Agro-Expo in Roeselare.

De Keyser ziet verschillende factoren impact hebben op de prijs van landbouwgrond. Bedrijven groeien om te beginnen steeds groter. “Ondernemers zijn continu bezig met het maken van efficiencyslagen”, aldus De Keyser, “om zo de kostprijs te verlagen.” Een noodzaak om de concurrentie met landen waar grond en arbeid goedkoper en ruimer beschikbaar zijn, bijvoorbeeld in Oost-Europa of Zuid-Amerika aan te kunnen.

Bedrijven zoeken daarom dus grond: meer hectares om hun kosten over te kunnen afschrijven. Dat geldt natuurlijk nog het meest voor de grondgebonden sectoren, de rundveehouderij en akkerbouw. De vraag drijft de prijs op. Tegelijk neemt het aantal stoppers toe. Jaarlijks stopt in België 3 tot 4% van de landbouwers. Daardoor neemt het aanbod grond toe, en ontstaat volgens De Keyser mogelijk min of meer evenwicht op de grondmarkt.

Mogelijk, want wet- en regelgeving en ook de macro economie kunnen een onvoorspelbare rol spelen. Wanneer de economie ferm groeit, zal de vraag naar grond om woningen, voorzieningen of kantoren op te bouwen, toenemen. Economische groei kan bovendien leiden tot inflatie en een hogere rente, wat de vraag naar grond kan verzwakken. De rente is nu dankzij het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank extreem laag.

De landbouwer moet volgens De Keyser in elk geval oppassen op de grondmarkt te handelen op basis van emotie. Dat is nog best regelmatig het geval, aldus De Keyser. “Vaak is de gedachte: buurmans grond is maar één keer te koop. Weet dat na die aankoop weer een nieuwe buurman verschijnt.”

Alles overwegende kan de grondprijs zich volgens De Keyser vermoedelijk niet in de huidige lijn blijven verder ontwikkelen want hoge prijzen voor landbouwgrond werken kostprijsverhogend en wegen op het rendement. De Keyser denkt dat landbouwers meer in grond zullen gaan investeren vanuit een invalshoek als productiemiddel en minder vanuit de invalshoek van een belegging.

Uitstroom gaat hard

De uitstroom wordt volgens De Keyser ondertussen soms onderschat. Hij refereert aan een onderzoek van het Vlaams Informatiecentrum voor Land- en Tuinbouw, waaruit blijkt dat 4 op de 10 landbouwers denkt in 2026 gestopt te zijn. Het aantal bedrijven in België is sinds 1980 gedaald van 113.000 tot 36.000 in 2015. De afname wordt wel afgeremd. In 2017 nam bijvoorbeeld het aantal melkleveraars in België af met 2,5%, tegen 6,5% in 2016.

De regionale verschillen nemen bovendien toe. In Vlaanderen groeiden melkleveringen met 19% in de afgelopen 3 jaar. In Wallonië was sprake van een daling van 6%. In Vlaanderen kon het gemiddelde geleverde volume groeien van 446.000 liter in 2014 tot 604.000 in 2017. Er vindt ook over de regio’s heen een tweedeling plaats: landbouwers die zich op de niche richten en zij die zich richten op de groothandel.

De Keyser kondigde aan bij de volgende editie van Agro-Expo niet alleen kenners van de melkveesector uit te nodigen, maar ook mensen uit de glasgroenten- en fruitwereld. Zij zijn verder in het ketendenken, denkt De Keyser. Zo kopen supermarkten allang niet meer alles bij de veiling. Ze gaan om de veiling heen en doen direct zaken met telersgroepen, waarmee gedetailleerde en vaak meerjarige afspraken gemaakt worden.

J.C.B

Meest recent

Meest recent