Nederlandse melkveehouderij in de ban van omvangrijke fraudezaak

Nederland moet haar melkveestapel krimpen
Nederland moet haar melkveestapel krimpen - LL LL

In Nederland is gefraudeerd met de registratie van melkvee. Het doel van de fraude was om de melkveestapel kleiner te doen lijken dan feitelijk het geval is. Hoe kleiner de melkveestapel, des te lager de heffingen die de landbouwers moeten betalen binnen het zogeheten fosfaatreductieplan, of het aantal dieren dat netto vanwege het plan afgevoerd moet worden.

Het fosfaatreductieplan is op haar beurt ingesteld omdat de Nederlandse melkveehouderij in aanloop naar de afschaffing van het melkquotum in 2015 zo hard is gegroeid, dat Nederland dreigt niet meer te kunnen voldoen aan Europese mestafspraken.

NVWA-onderzoek

De fraude is gevonden tijdens onderzoek van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), vergelijkbaar met de FAVV in België, in samenwerking met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, dat ondernemers ondersteunt. Concreet stelde de NVWA onregelmatigheden vast in de registratie van pasgeboren kalveren in het zogeheten I&R-systeem.

Het percentage tweeling-en meerlingkalveren lag abnormaal hoog. Daarmee werd de geboorte van 2 of meer kalveren toegekend aan 1 koe. Andere koeien werden daardoor ten onrechte geregistreerd als vaars, terwijl ze in de praktijk volwaardige melkkoeien zijn. Een vaars telt in het fosfaatreductieplan voor 0,5 grootvee-eenheden.

2100 bedrijven

In eerste aanleg zijn 2100 bedrijven geblokkeerd. Het aantal verdachte bedrijven heeft geleid tot een schokgolf in de media, en tot een scherpe veroordeling van de fraude door boerenorganisatie LTO. 150 van deze bedrijven zijn vrij vlot weer vrijgegeven omdat de overheid een fout bleek te hebben gemaakt. Ook bleek inmiddels dat door een administratieve fout 900 kalveren onterecht zijn betrokken in het onderzoek.

Daarmee rest nog altijd een stevig aantal bedrijven dat vooralsnog onderwerp is van onderzoek. De vraag is wat de fraude betekent voor de derogatie, een vrijstelling op mestregels die Nederland al jaren krijgt. Om derogatie te krijgen, moet de fosfaatproductie onder een plafond blijven dat in 2002 is afgesproken met de Europese Commissie.

In 2017 is dat alvast gelukt. In dat jaar daalde de fosfaatproductie naar 167,9 miljoen kilo en dat is 5 miljoen kilo onder het plafond. De Nederlandse lijn richting ‘Brussel’ is dat Nederland zeker onder het plafond is gebleven en daarmee basta. Tegelijk waarschuwt minister van landbouw Carola Schouten niet in te kunnen schatten wat de politieke gevolgen van de fraudezaak zijn voor de derogatie.

Op derogatiefront zitten de Nederlanders al wat in zak en as, want LTO verwacht pas in juni uitsluitsel. Diep in het bemestingsseizoen. Tot de derogatie binnen is, geldt de nitraatrichtlijn van 170 kilo stikstof per hectare.

Het effect van de Nederlandse fosfaatreductieplanperikelen voor België laten zich moeilijk schatten. Linksom of rechtsom zal de Nederlandse melkveestapel krimpen, maar een groot effect op het totale aanbod melk in de EU laat staan de wereld zal dat niet hebben. Voor de markt zal de malaise dan vermoedelijk ook weinig betekenen.

J.C.B

Meest recent

Meest recent