Op Agribex

Landbouwkrediet reikte zijn Awards uit voor eindwerken van studenten

De criteria luiden als volgt. Zal het werk bijdragen tot een betere kennis van de landbouwrealiteit ? Kan het werk uitmonden op landbouwonderwerpen die op korte maar ook op lange termijn nuttig kunnen zijn ? Kan het werk bijdragen tot een betere kennis van de landbouw bij het grote publiek en zo het imago van de landbouw verbeteren ?

Bij het vergelijken van de genomineerde werken heeft de jury zich vooral laten leiden door het feit dat binnen het duurzame landbouwmodel de prioriteit wordt gegeven aan economisch aanvaardbare oplossingen, niet alleen voor de primaire landbouwsector, maar ook voor de sectoren stroomop- en stroomafwaarts. Uiteraard worden het ecologische en sociale aspect niet uit het oog verloren.
Naast de reeds aangehaalde criteria hield de jury eveneens rekening met de wetenschappelijke waarde van de eindwerken, maar dit uiteraard in functie van de afstudeerrichting.
Er werden vier Nederlandstalige Awards uitgereikt. We geven hierna een kort overzicht van de inhoud van deze eindwerken. 

Stefanie Graulus: Risicoanalyse in de Vlaamse melkveesector

In de categorie master in de biowetenschappen of gelijkgestelde master werd de award toegekend aan Stefanie Graulus, die is afgestudeerd als handelsingenieur, richting Finance aan de Universiteit Hasselt.

Haar masterproef heeft als onderwerp ‘Risicoanalyse in de Vlaamse melkveesector', met als promotor Steven Van Passel.

De voorbije crisis binnen de melkveesector heeft duidelijk gemaakt dat gezocht moet worden naar manieren om het risico dat landbouwers lopen te beheren.

In het thesisonderzoek is er gebruik gemaakt van de boekhoudkundige gegevens van 105 gespecialiseerde melkveebedrijven. Er werd onderzocht wat de invloed is van wijzigingen in acht parameters op het arbeidsinkomen. Uit het onderzoek bleek dat voornamelijk de invloed van de melkprijs op het arbeidsinkomen zeer sterk was. Gemiddeld veroorzaakt een daling van de melkprijs met 10%, een daling van het arbeidsinkomen met 21%. Dit geeft aan dat de melkprijs een zeer belangrijke parameter is met een grote invloed op het arbeidsinkomen.

Verder is het verband onderzocht tussen de mate waarin een bedrijf risico loopt en de grootte van het bedrijf, bepaald volgens arbeidsinkomen. De conclusie is dat kleine bedrijven meer risico lopen dan middelgrote en grote bedrijven. Deze conclusie werd ook bevestigd door een onderzoek van de hefboomwerkingen op de bedrijven. Hefbomen zijn versterkende mechanismen die inwerken op de belangrijkste componenten van het arbeidsinkomen.

Tot slot zijn enkele beleidsmaatregelen bekeken die de overheid kan toepassen om melkveebedrijven te ondersteunen. De conclusie was dat een melkprijsondersteuning het meeste effect had op het arbeidsinkomen.

Vroeger onderzoek heeft duurzame landbouw uitgewerkt voor zijn drie pijlers, namelijk een ecologische, sociale en economische pijler. Binnen de economische pijler is er nog één open ruimte die niet verder onderzocht is, namelijk het risico. Deze masterproef is een beginnend onderzoek om deze open ruimte in te vullen.

Ben Bolckmans: Perinatale en postnatale biggensterfte: een praktijkstudie

In de categorie master in de biowetenschappen of gelijkgestelde master werd de award toegekend aan Ben Bolckmans die is afgestudeerd aan de Katholieke Hogeschool Kempen in Geel. Hij heeft er het diploma behaald van Master in de Biowetenschappen, optie landbouwkunde.
Het eindwerk van Ben Bolckmans heeft als titel: ‘Perinatale en postnatale biggensterfte: een praktijkstudie'. Hij werd begeleid door Ronny Geers en Bert Driesen.

Perinatale en postnatale biggensterfte brengt in de huidige varkenshouderij nog steeds grote economische verliezen met zich mee. Het verlagen van deze sterfte krijgt reeds jaren de volle aandacht binnen de sector. Er is een toegenomen maatschappelijke ongerustheid omtrent dit onderwerp ontstaan. Dit vraagt een extra inspanning van de gehele sector. Biggensterfte is afhankelijk van verschillende factoren die zowel bij de big, de zeug, het management en omgeving gelegen zijn. Ben Bolckmans onderzocht de invloed van een aantal productie- en managementkenmerken op de perinatale en postnatale biggensterfte. Ook werd het effect van een aantal van deze kenmerken getest op het geboortegewicht en de groei per dag tijdens de zoogperiode.

Uit al het opzoekwerk en de eigen data van Ben Bolckmans blijkt dat perinatale en postnatale biggensterfte een complex gegeven is met invloeden van verscheidende factoren. Zowel de varkenshouders, fokkerijorganisaties en adviesverlenende personen kunnen bijdragen tot een daling van de perinatale en postnatale biggensterfte wat de rendabiliteit van het varkensbedrijf in positieve zin beïnvloedt.

Ben Aernouts: Visueel en infraroodspectroscopie voor de bepaling van de melksamenstelling

In de categorie master in de bio-ingenieurswetenschappen werd de award toegekend aan Ben Aernouts die is afgestudeerd als Master in bio-ingenieurswetenschappen,aan de Faculteit bio-ingenieurswetenschappen, richting dierproductie van de K.U.Leuven.
Het eindwerk van Ben Aernouts heeft als onderwerp “Visueel en infraroodspectroscopie voor de bepaling van de melksamenstelling”, met als promotor Wouter Saeys en copromotor Jeroen Lammertijn.

De samenstelling van melk is niet enkel belangrijk voor de verwerkende industrie en de consument. Zij is ook een weerspiegeling van de gezondheid van de melkkoe. Door deze samenstelling zeer regelmatig en per individuele koe op te volgen, wordt het mogelijk gezondheids- en voedingsproblemen snel te detecteren, zodat de melkveehouder direct kan ingrijpen om productie- en kwaliteitsdaling te vermijden. De blijvende stijging van het aantal koeien per melkveebedrijf, maakt het voor de melkveehouder echter steeds moeilijker om al zijn dieren regelmatig te controleren en snel in te grijpen waar nodig. Dit heeft ervoor gezorgd dat er een duidelijke evolutie is naar de ontwikkeling en toepassing van on-site sensoren en systemen die automatisch gegevens verzamelen per koe.
In het kader van deze thesis en in samenwerking met de afdeling Mechatronica, Biostatistiek en Sensoren van de Katholieke Universiteit Leuven werden twee technieken getest voor het opmeten van absorptie van melkstalen: transmissie en reflectie. Daarnaast werd ook nagegaan of een voorafgaande homogenisatie van de melk betere resultaten gaf. De opgemeten spectra werden uiteindelijk gelinkt aan de referentie-waarden voor de melksamenstelling. De onderzochte technieken hebben heel wat potentieel om de melksamenstelling tijdens het melken op te volgen. Zeer goede resultaten werden bekomen voor de bepaling van het vet-, ruw eiwit-, lactose en ureumgehalte.
Toekomstig werk zal zich voornamelijk situeren in de optimalisatie van de sensor. Uiteindelijk zal de sensor ook getest worden op melkveebedrijven waar het tijdens het melken de samenstelling van de melk meet.

De ontwikkeling van dergelijke sensoren moet melkveebedrijven in staat stellen om efficiënter te produceren en te groeien zonder dat dit ten koste gaat van diergezondheid, -welzijn en arbeidslasten.

Viooltje Lebuf: Multifunctionele teelten en creatieve combinaties van valorisatietrajecten - Miscanthus x giganteus als voorbeeld

In de categorie master in de bio-ingenieurswetenschappen werd de award toegekend aan Viooltje Lebuf die is afgestudeerd als Master in bio-ingenieurswetenschappen aan de Faculteit bio-ingenieurswetenschappen richting landbouwkunde van de Universiteit Gent.
Het eindwerk van Viooltje Lebuf heeft als onderwerp ‘Multifunctionele teelten en creatieve combinaties van valorisatietrajecten - Miscanthus x giganteus als voorbeeld', met als promotor Ludwig Lauwers en copromotor Veerle Van Linden.

De Vlaamse landbouw staat voor ingrijpende uitdagingen: toenemende concurrentie, strengere milieueisen en een sterkere prijzenvolatiliteit. Deze veranderingen leiden tot grote onzekerheden over opbrengsten en kosten. Verbreding en diversificatie van de landbouw door middel van nieuwe producten en valorisaties moeten daarom een belangrijk aandachtspunt vormen voor toekomstig landbouwonderzoek. Nieuwe valorisatiemogelijkheden bevinden zich vaak in de sector van de bio-energie en biobased producten. Er zijn reeds heel wat studies verschenen die het potentieel van de productie van biomassa voor bio-energie nagaan. De meeste komen tot de conclusie dat in Vlaanderen het sop de kool niet waard is.

De doelstelling van dit onderzoek was om na te gaan hoe teelten op het Vlaamse landbouwbedrijf multifunctioneel kunnen ingezet worden voor diverse valorisaties, waaronder bio-energie en biobased producten. Voor elke gangbare teelt in Vlaanderen werd een fiche opgesteld, waarin de teelt werd ontleed in een, al dan niet gelignificeerde, vegetatieve component en een eiwit-, zetmeel- of suikerhoudende component. Voor elke component werd beschreven wat de mogelijke afzetmarkten zijn. Ook voor enkele innovatieve teelten, zoals korteomloophout, werd een teeltfiche opgesteld.
Om het financieel voordeel van de combinatie van trajecten te ontdekken, werd een kwantitatief onderzoek opgezet. Hierbij werd de toepasbaarheid van het generiek schema getest op miscanthus.
Miscanthus is een meerjarig gewas van de grassenfamilie, oorspronkelijk afkomstig uit Oost-Azië. Er wordt jaarlijks geoogst met een maïshakselaar van februari tot begin april wanneer de bovengrondse delen afgestorven en volledig ingedroogd zijn. Miscanthussnippers kunnen gebruikt worden als grondstof voor de vezelplatenindustrie, voor de productie van biobased bouwmaterialen of voor de productie van groene warmte op het landbouwbedrijf. Om de potentie van miscanthus als nieuw landbouwgewas in Vlaanderen in te schatten, is het nodig een idee te hebben welk valorisatietraject meest aangewezen is voor de Vlaamse landbouwer. Hiervoor is een gewone „kosten-baten?-analyse per traject ontoereikend.

Naast het toekomstig belang van zowel de kwalitatieve als kwantitatieve werkwijze van dit onderzoek, volgt uit de eerste case-study met miscanthus reeds een belangrijke conclusie. Het blijkt namelijk dat een creatieve combinatie van valorisatietrajecten voor het geoogste product sterke voordelen oplevert. Deze vaststelling draagt bij tot een duurzamere landbouw, ook in economische zin, een aspect dat al te vaak vergeten wordt.