Promotieonderzoek Wageningen UR : Leren eten als een varken

"Biggen zijn eerder geneigd om onbekend voedsel uit te proberen als de zeug erbij is."

Als biggen in de moderne varkenshouderij bij het spenen bij hun moeder worden weggehaald, eten ze hun nieuwe vaste voer vaak niet of nauwelijks. Ervaring van het moedervarken met voer en informatie die zij doorgeeft aan haar biggen kan dit probleem verhelpen. Dit is één van de conclusies van een promotieonderzoek aan Wageningen UR in Nederland. Dit onderzoek was onderdeel van een door STW gefinancierd project, met cofinanciering van Lucta S.A., Nutreco B.V., Productschap Vee en Vlees, Productschap Diervoeder en Verbakel B.V.

Van moedermelk overstappen naar vast voedsel is voor veel zoogdieren een grote omschakeling. Zo laten jonge varkens die pas gescheiden zijn van moeder en moedermelk vaak hun eten staan. Het komt hun gezondheid en welzijn niet ten goede. Naast een slechte groei, gewichtsverlies en diarree bij een groot deel van de dieren zijn ze vaak gestrest. Het probleem aanpakken door bijvoorbeeld de samenstelling van het voer aan te passen, blijkt doorgaans niet afdoende te werken.

Onderzoekers van Wageningen UR brengen daarom de informatieoverdracht van de zeug naar de big in kaart. Deze begint mogelijk al in de baarmoeder. De verwachting is dat biggen sneller leren eten als ze gebruik maken van de ervaring van hun moeder.

Spenen
In het onderzoeksproject staan vragen centraal als: Wat steken biggen op als ze samen met hun moeder foerageren? En eten biggen eerder voer met een smaak of geur waaraan ze via hun moeders melk of zelfs al in de baarmoeder zijn blootgesteld? Onderzoekers gaan op zoek naar antwoorden en bruikbare toepassingen voor de varkenshouder. Ultieme doel van het project is om de opname van vast voedsel bij biggen te stimuleren en hierdoor de problemen rondom welzijn en gezondheid bij het spenen te verminderen.

Aroma uit zeugenvoer
Eerste stap is kijken of de geur en smaak van hun moeders voedsel een rol speelt bij de ontwikkeling van het eetgedrag van de biggen. Daarvoor krijgt de zeug een aroma in het voer, dat mogelijk terugkomt in het vruchtwater of de moedermelk. Vervolgens is onderzocht of de biggen reageren op het aroma en op welke wijze. De eerste resultaten wijzen erop dat het welzijn van de biggen verbetert als je ze blootstelt aan voer met een aroma dat de dieren voor hun geboorte al hebben waargenomen. Het is positief voor hun groei, voeropname, gezondheid (minder diarree) en gedrag (minder stress) na spenen. Waarschijnlijk is de overgang van de baarmoeder via het kraamhok naar de situatie na spenen minder groot als een bekend aroma als een ‘rode draad' deze verschillende omgevingen als het ware met elkaar verbindt.

Big bij moeder
Het onderzoek richt zich ook op directe vormen van leren van de moeder. Bijvoorbeeld door het observeren en nadoen van de zeug door de big. Alleen al moeders aanwezigheid blijkt positief te werken. Gedragstesten tonen bijvoorbeeld aan dat een big eerder geneigd is om onbekend voedsel uit te proberen als zijn moeder bij hem is. Meer resultaten zijn in de maak. Het onderzoek is nog tot eind 2011 in volle gang.

Bron: PVV