Verkoop van pesticiden in de EU steeg terug in 2024 met 8%
In 2024 bedroeg de verkoop van gewasbeschermingsmiddelen in de EU ongeveer 316.000 ton, wat neerkomt op een stijging van 8% ten opzichte van 2023. Deze ommekeer volgt op 2 opeenvolgende jaren van dalende verkoopcijfers en was vooral te danken aan de natte weersomstandigheden dat jaar.
Na jarenlange schommelende, maar stabiele verkoopcijfers daalde de verkoop van gewasbeschermingsmiddelen in de EU 2 jaar op een rij in 2022 en 2023. Die vooruitgang werd deels tenietgedaan door een stijging van 8% in 2024, leren cijfers van Eurostat ons. De verkoop in België steeg zelfs met 15%.
Frankrijk (22%), Spanje (19%) en Duitsland (14%) waren in 2024 goed voor meer dan de helft van de verkoopvolumes in de EU. Logisch ook, schrijft Eurostat, het zijn de grootste landbouwlanden van de Unie.
Fungicen, bactericiden en herbiciden zijn standaard de meest verkochte gewasbeschermingsmiddelen. In 2024 waren ze goed voor 75% van de totale verkoop.
Schommelingen zullen er zijn
Is de stijging van 8% een zorgwekkend signaal voor een explosieve toename van pesticidegebruik dat jaar? De verkoopcijfers van 2024 waren nog steeds het op één na laagste niveau sinds het begin van de datareeks in 2011. Toen werd bijna 315.000 ton pesticiden verkocht. Ze blijven ook 12% onder het gemiddelde van de periode 2011-2021.
Ook Peter Jaekne, de secretaris-generaal van Belplant, de Belgisch-Luxemburgse vereniging van de plantenbeschermingindustrie, waarschuwt voor het trekken van verregaande conclusies uit deze cijfers over het gebruik van pesticiden in de landbouw. “ “De aangehaalde indicator, één op basis van verkoopsvolumes, is niet bepaald de meest relevante parameter”, aldus Jaeken.
Daarnaast wijst er op dat een schommeling in één specifiek jaar nog geen trend is. ”Schommelingen in jaarlijkse verkoop zijn logisch en zijn gekoppeld aan een hele reeks factoren.”
Om te beginnen is de verkoop van pesticiden in een bepaald jaar niet één op één hetzelfde als het gebruik van dat jaar. “Stockeffecten en herexport kunnen een rol spelen.” Landbouwers kunnen hun gewasbeschermingsmiddelen pas laat kopen, of juist vroeg, afhankelijk van de omstandigheden. Volgens Eurostat waren pesticiden in 2024 scherper geprijsd dan het jaar ervoor, wat het koopgedrag van landbouwers kan beïnvloeden.
Er zijn daarnaast statistische aspecten. “Niet elke lidstaat telt op dezelfde manier”, zegt Jaeken. “Sommige lidstaten vertrekken van een laag niveau ten opzichte van de referentieperiode.” De verkoopcijfers in Litouwen en Letland zijn daarom sterk gestegen sinds het begin van de tellingen.
Vervolgens spelen ook evoluties in het portfolio van middelen een rol. Wanneer producten aan lage dosis voor grote teelten ingetrokken worden en vervangen moeten worden door producten aan een hoge dosis, zie je dat in de cijfers, aldus Jaeken.
Wijzigende teelten en wijzigingen in teeltpraktijken kunnen minder of meer gewasbeschermingsmiddelen vragen volgens Jaeken.
Regenweer
Tot slot hebben de weersomstandigheden een invloed op de verkoop van gewasbeschermingsmiddelen. “Sommige jaren hebben gewoon veel infectiedruk”, legt Jaeken uit.
2024 was het natste jaar tot dan toe in België sinds de start van de metingen in 1833, en ook de temperaturen liepen de hoogte in. Ideale omstandigheden voor bepaalde vochtgerelateerde ziekteverwekkers. Eurostat wijst er dan ook op dat de stijging grotendeels te danken was aan het natte weer, waardoor meer fungiciden en middelen tegen slakken ingezet en verkocht werden dan normaal.
