Droogte en stortregen veranderen Belgische landbouw

Klimaat

Het Belgische klimaat wordt steeds grilliger. Daar moeten landbouwers, bedrijven en wetenschappers op reageren. Met ‘nieuwe’ gewassen als quinoa, droogteresistente aardappelen en 60 olympische zwembaden vol water. Dat schrijft De Tijd.

De klimaatopwarming is ‘ondubbelzinnig’ te wijten aan menselijke invloed stelt IPPC voor het eerst.

IPCC Klimaatrapport: Klimaatopwarming is ondubbelzinnig te wijten aan menselijke invloed

Klimaat

Op 9 augustus publiceerde het IPCC, het klimaatpanel van de Verenigde Naties (VN), het nieuwste klimaatrapport. De opwarming is ‘ondubbelzinnig’ te wijten aan menselijke invloed stelt IPPC voor het eerst. “Vlaanderen neemt de handschoen op”, stelt Vlaams minister Demir.

Juli dit jaar was wereldwijd gezien erg warm.

2021 kent de één na heetste julimaand in Europa

Klimaat

De Copernicus dienst voor klimaatverandering (C3S), in opdracht van de Europese Unie opgezet door het Europees Centrum voor Weersverwachtingen op Middellange Termijn (ECMWF), publiceert maandelijkse klimaatbulletins. Die meldt dat juli 2021 de tweede warmste julimaand is in Europa.

We hebben de koudste lente sinds 2013.

Mei kouder en natter dan normaal, maar niet op wereldvlak

Klimaat

Er viel wel wat neerslag de afgelopen maand. Dit zorgde ervoor dat de grondwaterstand op veel plaatsen steeg. Op ongeveer 3 van de 4 meetplaatsen konden de freatische grondwaterstanden normaal tot (zeer) hoog voor de tijd van het jaar genoemd worden. Ten opzichte van het gemiddelde van de periode 1991-2020 was op Europees vlak de temperatuur lager, maar op wereldvlak hoger. In Europa kunnen we spreken van de koudste lente sinds 2013.

In de proefcentra van Sint-Katelijne-Waver en Hoogstraten werd respectievelijk 42% en 65% energie bespaard op één dag.

Project Glitch: op naar een klimaatneutrale glastuinbouw

Klimaat

Een beredeneerd gebruik van fossiele energie is een absolute noodzaak om tot een duurzame samenleving te komen. Daarom zet het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en voedingsonderzoek (ILVO) met het project Glitch in op de ontwikkeling van innovatieve energie-efficiënte en klimaatneutrale teelttechnieken en -systemen in de glastuinbouw.

Garré geeft mee dat er doorheen de tijd meerdere periodes zijn met watertekort en droogte die elkaar opvolgen, en dat dat tekort over de jaren heen accumuleert.

Vlaanderen maakt zich klaar voor een drogere toekomst

Klimaat

Het weer wordt steeds extremer, met vaker hevige regens en hevige droogteperiodes. Het moet gezegd: waterbeschikbaarheid is een belangrijk onderwerp en zal dat ook blijven de komende jaren. Het is dus 5 voor 12 om actie te ondernemen. Vorige jaren werden al heel wat projecten opgestart om enerzijds water efficiënt te capteren en het wateraanbod te vergroten, en anderzijds om de watervraag te reduceren. Ook nu zoeken onderzoeksinstituten, landbouwers en bedrijven naar oplossingen. Zo maken ze zich klaar voor een drogere toekomst.

Jan hoopt zeer specifieke klimaatmaatregelen te krijgen voor zijn bedrijf.

Klimrek: De klimaatscan die bedrijfsspecifieke, rendabele maatregelen aanbiedt

Klimaat

In 2019 sloot Jan van den Keybus (31) uit Essen zich aan bij het 4 jaar durende VLAIO-landbouwtraject: Klimrek. Dat project heeft als doel de landbouwer te steunen bij klimaatmaatregelen. Daarom ontwerpt Klimrek een tool die de precieze impact van het bedrijf op het klimaat kan berekenen. Jan wilde graag weten welke bedrijfsspecifieke maatregelen hij voor het klimaat kan nemen. Daar zal het Klimrekproject een zo goed mogelijk antwoord op bieden.

In het kader van klimaatverandering wint bodemkwaliteit aan belang.

"Men kan niet elke bodemmaatregel oppikken in elk bedrijf, het blijft maatwerk"

Klimaat

Een goede bodemkwaliteit draagt bij aan een klimaatrobuuste landbouw. De Vlaamse bodem moet echter beter, dat blijkt al jaren. Een landbouwer heeft daarvoor een heel palet aan maatregelen ter beschikking. In het algemeen zijn er 3 aspecten van bodembeheer waar hij op kan inzetten voor een betere bodemkwaliteit en dus hoger productiepotentieel: gewassenkeuze, bemesting en bodembewerking. Door al die maatregelen ziet de landbouwer immers door de bomen het bos soms niet meer. Wat is nu het meest efficiënt?

Bart houdt zijn bedrijf zo klimaatneutraal mogelijk.

“Met rendabele maatregelen wil elke landbouwer zich inzetten voor het klimaat”

Klimaat

Bart De Baerdemaeker heeft een varkenshouderij in Asse waar hij zeer trots op is. Hij nam het bedrijf in 2018 volledig over van zijn vader, na 4 jaar samenwerking. Sinds 2012 waren vader en zoon al hard aan het werk om hun bedrijf zo duurzaam mogelijk te maken. Dat deden ze onder andere met een biologische luchtwasser, zonnepanelen, een warmtepomp en gelijkstroomventilatoren.

Rassenonderzoek en onderzoek naar nieuwe gewassen zijn complementair.

Meer rassen en meer gewassen maken landbouw klimaatrobuuster

Akkerbouw

Door in te zetten op klimaatrobuustere gewassen wapen je je als landbouwbedrijf tegen de verminderde beschikbaarheid aan water en tegen de aanhoudende droogtes. Aan het Instituut voor Landbouw, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) hebben ze dat begrepen. Bij verschillende teelten wordt het selectiecriterium droogteresistentie in het rassenonderzoek dan ook steeds belangrijker. Daarnaast wordt er meer geëxperimenteerd met nieuwe gewassen, zoals soja en quinoa, die het door het veranderende klimaat ook goed in België zouden doen.

Hoewel energie, industrie en verkeer de belangrijkste oorzaken van de emissies zijn,  neemt niet weg dat de ambities voor de landbouwsector groot zijn.

Landbouw: niet de belangrijkste boosdoener, wel een belangrijke schakel naar minder opwarming

Klimaat

Vaak wordt gezegd dat aan het klimaat werken door iedereen moet gebeuren. Zo wordt gewezen naar de landbouw, die voor 10% instaat van de totale Vlaamse uitstoot van broeikasgassen. Die moet worden verlaagd, maar anderzijds moet de landbouw zich ook aanpassen aan de reeds voelbare gevolgen van klimaatverandering. Het Expertisecentrum Landbouw en Klimaat binnen het Instituut voor Landbouw, Visserij- en Voedingsonderzoek) zet in op effectieve klimaatmaatregelen voor de landbouw.

De PVT-panelen en warmtepompen zijn momenteel nog in de ontwerpfase.

Veehouder produceert… energie

Klimaat

Op 1 oktober 2020 startte het horizon 2020-project RES4LIVE met als doelstelling het ontwikkelen en op de markt brengen van geïntegreerde, kostenefficiënte en geval specifieke hernieuwbare energiebronnen voor een veehouderij vrij van fossiele brandstoffen.

De landbouw moet zich wapenen tegen de huidige en komende situatie.

2020: het jaar van warmte- en neerslagrecords

Klimaat

Vorige maand publiceerde de Copernicusdienst voor klimaatverandering zijn jaarlijkse Europese klimaatrapport. En dat is niet fraai, niet op wereldvlak, maar ook niet voor Europa. Wereldwijd was 2020 een van de warmste jaren ooit gemeten, en voor Europa was 2020 het warmste jaar ooit. Er was ook sprake van een recordhoeveelheid regen, maar die is vooral te wijten aan storm Alex.