Een feestjaar voor alle straffe boerinnen en tuiniersters
Voor ‘Ferm voor agravrouwen’ is het pas gestarte ‘Internationaal Jaar van de Boerin’ een godsgeschenk. Voor de organisatie is het duidelijk: vrouwen maken elke dag het verschil in de land- en tuinbouw.
De eerste werkweek van 2026 was voor Ferm het uitgelezen moment om de aftrap van het ‘International Year of the Woman Farmer’ (#IYWF2026) te geven. Bij Ferm voor agravrouwen omschrijven ze dit feestjaar trouwens liever ietwat minder formeel als het ‘Jaar van de Boerin’.
Belangrijke erkenning
An Vrancken, voorzitter van Ferm voor agravrouwen, vindt dat het internationale thema van de Verenigde Naties van dit jaar echt geen toeval is. “Het is een erkenning van de kracht, de inzet en het ondernemerschap van vrouwen in de landbouw, vrouwen die elke dag het verschil maken. Boerinnen zijn de spil van onze voedselketen. Ze produceren, beheren, zorgen en verbinden. Ze doen dat bovendien in een landschap vol verandering en uitdagingen. En toch blijven ze vooruitgaan!” Vrancken vindt boerinnen straf: “Ze vernieuwen, kiezen voor duurzaamheid, houden het financiële plaatje scherp, en communiceren in verbinding op het erf, in het gezin en daarbuiten.”
Vandaag is 1 op 5 landbouwbedrijven in handen van een vrouw. Dat cijfer groeit volgens Ferm jaar na jaar. “Toch vormen vrouwen nog steeds een minderheid onder de bedrijfshoofden, namelijk slechts 15%. Tegelijkertijd zijn een derde van de werkenden in de landbouw vrouwen. Dat toont dat ze een enorme bijdrage leveren, maar toont ook de nood aan meer leiderschap én meer zichtbaarheid.” Blijkbaar nemen wel steeds meer jonge vrouwen het roer over. Bij de VLIF-opstartdossiers werd in 2024 39% van de dossiers ingediend door een vrouw. “Dat is een signaal van vernieuwing en van kracht. Ferm voor agravrouwen, een netwerk met 6.000 vrouwen, zet zich elke dag in om dié kracht te versterken”, benadrukte Vrancken.
Volgens de voorzitter vormt Ferm voor agravrouwen een stem in het beleid, is het een partner in innovatie en een bron van solidariteit. ”Met opleidingen, projecten en dialoogmomenten bouwen we bruggen tussen boerinnen, stakeholders en de samenleving. De toekomst van de landbouw kan niet zonder de vrouwen!”
Link tussen boer en bord
Vrancken haalde het voorbeeld aan van boerinnen in de korte keten. Zij maken letterlijk de verbinding tussen boer en bord. Ze brengen producten met een verhaal. Dat is een tendens die – dankzij heel wat boerinnen – opgang maakt. Ferm ondersteunt hen onder meer via het Steunpunt Korte Keten. De aftrap van dit feestjaar werd trouwens gegeven op het korteketenbedrijf ‘Prinsheerlijke aardbeien’ in Kapelle-op-den-Bos.
An Vracken wenste ten slotte alle boerinnen en tuiniersters een jaar vol inspirerende momenten: “Een jaar waarin jullie durven dromen en doen. Een jaar waarin jullie voelen dat jullie samen het verschil maken. Samen maken we van 2026 een spetterend Jaar van de Boerin.”
Boordevol feestprogramma
En die inspirerende momenten zullen er in dit feestjaar zeker volgen. Ferm voor agravrouwen werkte immers een heel programma uit met allerlei acties en events. Leen Beke, coördinator bij Ferm voor agravrouwen, overliep het al mooi gevulde feestprogramma.
Zo zal er zowat elke maand iets speciaal op de agenda staan. Dat zal gaan van gedichten door boerinnen op gedichtendag (29 januari), thematische inspiratiedagen op 10 februari en 6 maart tot een dag rond welbevinden op 4 juni. Op de internationale Dag van de Boerin op 15 oktober volgt er dan een ode aan de boerin in al haar rollen en functies en op het einde van het jaar is er een feestelijk slotevent (zie voor het volledige jaarprogramma en meer details op de website).
We pikken er ook nog de ‘benefietsdag’ uit. “De definitieve datum moet nog geprikt worden, maar dit voorjaar organiseren we een gesponsorde fietstocht – een benefietsdag – langs troostplekken en boerderijen ten voordele van hulporganisatie Boeren op een Kruispunt. Het welbevinden in de land- en tuinbouwsector staat namelijk al een aantal jaar onder druk. In vergelijking met andere beroepscategorieën lijken landbouwers meer risico’s te lopen op het vlak van overmatige mentale druk. Klachten blijven in de land- en tuinbouwsector vrij lang onder de radar. Vrouwen nemen vaker het voortouw om dergelijke klachten bespreekbaar te maken. Om dit onder de aandacht te brengen, fietsen we vanuit Wijgmaal en Roeselare naar het nieuwe kantoor van Boeren op een Kruispunt in Wetteren.”
Luisterhoek op events
De organisatie wil dit jaar bovendien ook benutten om de noden van de boerinnen in kaart te brengen. “We creëren op elk van onze events een luisterhoek”, toonde Leen Beke ons. “We willen bij zoveel mogelijk boerinnen polsen naar hun visie op hun vele rollen, nu en in de toekomst. Op deze manier kunnen we inzetten op de juiste ondersteuning en kunnen we hen thematisch samenbrengen in workshops of lerende netwerken. Leren van elkaar wordt door onze boerinnen immers als zeer waardevol ervaren.”
Wij lieten alvast een boerin en een tuinierster in de gezellige luisterhoek plaatsnemen. Karen Hoefkens (39) is melkveehouder in Tisselt. “Vrouwen zijn de stille krachten op het landbouwbedrijf, ze hebben veelal (achter de schermen) de touwtjes in handen. Velen hebben daar geen besef van, want vaak wordt de man als eerste aangesproken, en die moet dan doorverwijzen naar mij...” Hilde Joly (61), teler van komkommers en tomaten in Kontich, bevestigt: “Het is goed dat we dit jaar eens in de belangstelling staan. We zorgen voor eten voor de hele gemeenschap.”
De aanwezige boerinnen klinken alvast unisono: “Wij zijn allen straffe boerinnen en tuiniersters. Zo’n jaar van erkenning doet ons deugd!”
Data verzamelen over de rol van de boerin
Ferm voor agravrouwen wil daarnaast, samen met partners en stakeholders, data verzamelen over de rol en de impact van boerinnen op het bedrijf en daarbuiten. Volgens Beke bestaan hier weinig gegevens over. “We willen hun economische bijdrage en trends inzake verjonging in kaart brengen. Met goede basisgegevens kunnen we impactcijfers bovenhalen en verbanden leggen met de uitdagingen in de sector. In een visiedocument zullen we beleidsaanbevelingen voor de betrokken overheden koppelen.” Met deze data wil de organisatie ook haar eigen werking versterken.
Beke stimuleerde tot slot om vanaf vandaag ook de hashtag #boerinnentrots te lanceren. Dat is bij deze dus gebeurd!
