Waterstofmobiliteit past binnen ecosysteem volgens Kioz

De gastlocatie voor de voorstelling was het akkerbouwbedrijf Hof Ten Kattem in Borchtlombeek. Pieter Van Wilderode is er de vijfde generatie die boert.

Worstelen met energievraagstuk

Pieter worstelde met zijn elektriciteitsverbruik, dat vrij hoog ligt in de maanden november en december. Dit komt door de beperkte opbrengst van de zonnepanelen en door de hoge vraag naar elektriciteit door de ventilatoren van de aardappelbewaarplaats om de aardappelen droog te blazen en in te koelen.

Pieter ging daarom met Kioz in gesprek over zijn energievraagstuk. Dat resulteerde op Hof Ten Kattem in het plaatsen van een grote zonnepaneleninstallatie en een grote batterijopslag. Pieter geeft aan dat er een goed compromis is uitgewerkt. “Ik ben nu voor meer dan 90% zelfvoorzienend naar groene energie en minder afhankelijk van prijsschommelingen in de markt.” In een volgende stap kan de overschot aan groene energie omgezet worden in groene waterstof, om zo verder het verbruik van stookolie te verminderen. De groene energieproductie gebeurt op de hoeve zelf, en dankzij het Kioz-model zonder grote investering.

Mogelijke netcongestie

Ronny Schelfhout, medeoprichter van Kioz, gaf tijdens de voorstelling aan zelf gepassioneerd te zijn door waterstof, maar vooreerst wees hij naar de netcongestie. “Dit vormt een groot probleem voor onze elektriciteitsvoorziening en is een van de belangrijkste redenen om over te schakelen naar waterstof.”

Volgens hem gaat het elektriciteitsverbruik alleen maar toenemen en hij verwijst naar de elektriciteitsverslindende datacenters die Google en AI-bedrijven gebruiken. “Hiernaast zijn ‘zware toegangen’ tot het elektriciteitsnet voor sommige bedrijven geen evidentie meer en zijn de plannen om ons elektriciteitsnet uit te bouwen, los van de hoge kostprijs van de verbouwing, ten vroegste in 2050 klaar.”

We worden allemaal geduwd richting het elektriciteitsnet voor verwarming, koeling en mobiliteit. “Toch ligt die netcongestie om de hoek te loeren, waardoor we naar andere oplossingen moeten durven kijken, zoals waterstof”, aldus Schelfhout. In zijn toelichting hielp hij graag onwaarheden en vooroordelen over waterstof de wereld uit.

Efficiënte waterstofeconomie

“Waterstof is al zeker geen bom, maar kan wel een efficiënte energievorm zijn, én groen zijn als het totaalplaatje klopt”, gaf hij krachtdadig aan. “Een waterstofeconomie moet je opstarten vanuit de overschot aan groene energie van zonnepanelen op je bedrijf in plaats van die spreekwoordelijk weg te gooien door te injecteren op het elektriciteitsnet. Ga daarom een overschot aan elektriciteit gebruiken als goedkope grondstof voor waterstofproductie. De waterstofeconomie kan enkel slagen als je een volledige oplossing hebt vanaf energieproductie tot verbruik”, aldus Schelfhout.

Hij erkende wel dat je ‘goedkope energie’, dus bijvoorbeeld elektriciteit van je zonnepanelen, nodig hebt om waterstof te maken. “Afhankelijk van je toepassing/verbruik, zal je later nog waterstof moeten bij aankopen, want je zal hoogstwaarschijnlijk zelf niet voldoende kunnen produceren. Maar ook hier werkt Kioz aan een oplossing voor de toekomst”, gaf hij nog mee.

Trees Loncke, CEO en medeoprichter van Kioz, trad Ronny Schelfhout bij: “Waterstofproductie kunnen we praktisch gezien op bedrijfsschaal realiseren. Zo’n 20% van het energieverbruik op bedrijven is elektrisch, de overige 80% is fossiel (gas en olie). Waterstof als groene molecule is een groot stuk van de oplossing om de fossiele brandstoffen te vervangen, zeker om grote vermogens aan te drijven. We moeten ons echter niet blindstaren op de vraag ‘wordt het elektriciteit of waterstof’, het zal een ‘en-en-verhaal’ worden. Om voldoende energie te hebben in de toekomst zullen we elektriciteit en waterstof nodig hebben en het liefst zoveel mogelijk ter plaatse op het bedrijf geproduceerd.”

Kioz-ecosysteem

Trees Loncke gaf toelichting over het stappenplan binnen het Kioz-ecosysteem en benadrukte daarbij dat het essentieel is om geen groene energie verloren te laten gaan. De eerste stap is volgens haar simpel: maximaliseer de eigen elektriciteitsproductie door daken volledig vol te leggen met zonnepanelen en door een grote batterij te plaatsen. “Je maakt van je bedrijf je eigen energiecentrale, waarbij Kioz je het jaarrond voldoende groene elektriciteit kan garanderen aan een vaste en zeer lage prijs. Na deze eerste stap wordt het zinvol om over waterstof na te denken. Waterstofproductie is niet rendabel als je afhankelijk bent van het stroomnet en van de schommelende energieprijzen.”

Loncke wees ook op het belang van efficiëntie door zoveel mogelijk bedrijfsprocessen op de boerderij te elektrificeren. “Na deze stap kan men ter plaatse groene waterstof produceren voor eigen gebruik, bijvoorbeeld voor verwarming of mobiliteit, processen waarbij elektriciteit tekortschiet. Een waterstofgenerator biedt bovendien een slimme oplossing voor de wintermaanden door in de zomer geproduceerde waterstof om te zetten in stroom; op die manier vermijd je afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, van het elektriciteitsnet en voorkom je netcongestie.”

Als krachtig voorbeeld verwees ze naar Hof Ten Kattem, waar een zonnepaneelinstallatie van 1.140 kWp en een batterij van meer dan 1 mWh ervoor zorgen dat maar liefst 90% van het energieverbruik volledig groen en van eigen dak komt, ook in de winter! Daarnaast is er nog voldoende groene energie over om 80.000 l diesel te vervangen door groene waterstof.

Negende generatie Hilux

Sven Van Hoof, marketingspecialist bij Toyota, gaf op zijn beurt toelichting bij de Hilux pick-up. Daar is nu de negende generatie van ontworpen sinds de introductie ervan in 1968. Naast een diesel mild hybrid 48 V aandrijving is er ook een elektrische (BEV) aandrijving beschikbaar voor deze Hilux. Weldra komt daar nog een waterstofaandrijving (FCEV) bij. Met waterstof heeft Toyota meer dan 30 jaar ervaring. Daarnaast heeft het met de Mirai al een berline/sedan op waterstof in serieproductie.

“Het is niet de ene of de andere technologievorm”, merkte Van Hoof op. “Ieder systeem heeft zijn voor- en nadelen. Het is als gebruiker zoeken naar wat je het beste past. Technieken kunnen complementair zijn en kunnen je zo de oplossing bieden. De waterstofaandrijving is bijvoorbeeld ideaal voor voertuigen die lange afstanden afleggen, voor grote en zware voertuigen of nog voertuigen waarmee waar zware lasten moeten getrokken worden. Daarom komt ook de Hilux in beeld voor een waterstofaandrijving.”

Snel tanken, onafhankelijk van het elektriciteitsnet en minder tankinfrastructuur nodig dan laadmogelijkheden voor elektrische voertuigen, zijn enkele van de voordelen van de waterstofaandrijving die Sven Van Hoof aanhaalde. Daarnaast wees hij ook op de goede prestaties in koude omstandigheden, en op het hogere laadvermogen én trekvermogen ten opzichte van een elektrische aandrijving in zo’n voertuig (pick-up terreinwagen).

Tot slot van het event van Kioz en Toyota konden we een ritje maken met een prototype van de Hilux op waterstof. Sven Van Hoof gaf nog mee dat dit model in Europa ontwikkeld is en dat de prototypes gebouwd zijn in het Verenigd Koninkrijk. Dat verklaart waarom het stuur aan de rechterkant stond. Verder kunnen we enkel beamen dat deze Hilux FCEV voortreffelijk rijdt.

Tim Decoster