Renure als bouwsteen in circulair meststoffenbeleid
Voor Vlaams landbouwminister Jo Brouns (cd&v) is het meststoffenactieplan van de Europese Commissie het langverwachte antwoord op de grote afhankelijkheid van Europa als het gaat over kunstmeststoffen. Die afhankelijkheid maakt de landbouw kwetsbaar voor prijsschommelingen, geopolitieke spanningen en verstoringen in de internationale toeleveringsketens.
Circulaire meststoffen
Brouns ziet in het actieplan een aantal positieve elementen. Hij vindt het goed dat de Europese Commissie sterker inzet op circulaire meststoffen, waaronder Renure-producten en andere verwerkte mestproducten, zoals digestaat. Dat is een belangrijke stap om de nutriënten die vandaag de dag al aanwezig zijn, beter te benutten en om onze afhankelijkheid van kunstmeststoffen af te bouwen. Tegelijk mist de minister in het actieplan nog voldoende concrete hefbomen om op korte termijn echt meer circulair te kunnen werken. Naar zijn aanvoelen wordt er nog te weinig ingegaan op de rol die organische mest kan spelen ter vervanging van kunstmest. Organische mest is in veel gevallen meer circulair, klimaatvriendelijker en betaalbaarder voor onze landbouwers. Zeker bij teelten zoals grasland moet het naar de mening van Brouns mogelijk zijn om daar gerichter mee om te gaan. Dat dient binnen de randvoorwaarden van een goede waterkwaliteit te gebeuren en daarom is de minister van oordeel dat een vorm van gerichte derogatie verdedigbaar blijft.
Concrete bedrijfscontext
Vlaanderen zal binnen de Europese besluitvorming blijven pleiten voor een systeem dat meer rekening houdt met de concrete bedrijfscontext, de grondgebondenheid en de effectief gerealiseerde waterkwaliteitsresultaten. Brouns zegt dat het voor hem de kern moet zijn dat bedrijven die aantoonbaar goed presteren en die de waterkwaliteitsdoelen halen, ook perspectief moeten kunnen krijgen. Volgens de minister moeten we daarbij realistisch zijn: de Europese Commissie is de voorbije jaren bijzonder terughoudend geweest met het toekennen of verlengen van derogaties.
Renure biedt kansen
Wat Renure betreft, ziet Brouns kansen. “Renure kan een belangrijke bouwsteen zijn in een meer circulair meststoffenbeleid. Het laat toe om nutriënten uit dierlijke mest op een verwerkte en gecontroleerde manier opnieuw in te zetten, als alternatief voor kunstmest. Dat is zowel ecologisch als economisch relevant. Vandaag is die productiecapaciteit in Vlaanderen echter nog beperkt.” Om een beeld te krijgen van de huidige situatie heeft het Vlaams Coördinatiecentrum Mestverwerking (VCM) de productiecapaciteit van de operationele Renure-installaties in Vlaanderen gebundeld. Op basis daarvan blijkt dat Vlaanderen jaarlijks ongeveer 35.900 ton Renure-meststoffen produceert (toestand in januari 2025). Dat komt ongeveer overeen met 387 ton stikstof. Het aantal landbouwbedrijven dat daar vandaag in de praktijk gebruik van kan maken, blijft dus nog beperkt. Brouns verwacht dat zowel de productie als het gebruik van die Renure-producten de komende jaren geleidelijk zal toenemen. De sector gaat zich daar ook op organiseren naarmate het regelgevend kader duidelijker wordt en naarmate er bijkomende installaties operationeel worden. De minister heeft zijn diensten gevraagd om de noodzakelijke wettelijke modaliteiten verder uit te werken. Die uitvoeringsbesluiten zijn in voorbereiding. Het is de ambitie om Renure zo snel mogelijk en op een correcte en juridisch robuuste manier mogelijk te maken.
