Studie Greenpeace: tot 40% van GLB-subsidies gaan naar top 1%
Het ‘leeuwendeel’ van Europese landbouwsubsidies gaan naar de rijkste 1%, zegt een recente studie in opdracht van Greenpeace. De steun gaat niet naar de boeren die het echt nodig hebben.
Greenpeace nam de verdeling van GLB-subsidies in 2024 in 6 Europese landen onder de loep: Tsjechië, Denemarken, Duitsland, Italië, Nederland en Spanje. Daaruit bleek dat de top 1% van ontvangers een disproportioneel groot deel van de GLB-subsidies ontvangt.
In Nederland is het onevenwicht het grootst. De rijkste 1% ontvangen in dat land 40% van de GLB-subsidies, de top 20% van de ontvangers zo’n 70% van de GLB-pot voor dat land. Als alle 6 landen in de studie samengenomen worden, ontvangt de top 10% gemiddeld zo’n twee derde van de subsidies, de top 20% ongeveer vier vijfde.
“Door deze vertekening in het GLB gaan subsidies naar de rijken en krijgen degenen die het echt nodig hebben onvoldoende steun: boeren die op het punt staan failliet te gaan, kleine agro-ecologische boerderijen en iedereen die wil overstappen op duurzamere praktijken”, zegt Marco Contiero, directeur landbouwbeleid bij Greenpeace EU.
“Het heeft geen maatschappelijke waarde om ongelijkheid aan te wakkeren, de natuur te vernietigen en de levensvatbaarheid van de voedselproductie op lange termijn te ondermijnen. Het volgende GLB heeft dringend hervormingen nodig die het algemeen belang dienen, in plaats van alleen maar de zakken van rijke landeigenaren te vullen.”
Strategische Dialoog
Momenteel onderhandelen de Europese instellingen over het volgende meerjarige begroting van de Europese Unie. Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid vormt daarbij een belangrijk onderdeel, aangezien het momenteel ongeveer een derde van het totale budget van de EU bedraagt.
Greenpeace stelt voor om in het volgende GLB de hectarepremies uit te faseren, inkomenssteun te prioriteren voor boerderijen met de meeste waarde voor het milieu en maatschappij en te werken met degressiviteit en een plafond op GLB-subsidies. Tot slot vraagt de milieuorganisatie om ten minste 50% van het GLB-budget voor te behouden voor milieu- en klimaatmaatregelen.
Met deze voorstellen zegt Greenpeace in lijn te zijn met de ideeën in het eindrapport van de Strategische Dialoog, waarin onder andere landbouw- en milieuorganisaties vertegenwoordigd waren. Deze groep pleitte voor ‘inkomenssteun voor bepaalde actieve landbouwers op een veel doelgerichtere manier’. Vooral ‘landbouwers die dit het meest nodig hebben’ zouden nog inkomenssteun moeten krijgen. Ook een recente UGent-studie concludeert dat een hervorming van de hectarepremies zich opdringt omdat inkomenssteun niet eerlijk verdeeld is.
In het voorstel van de Europese Commissie voor een volgende GLB, die de vertrekbasis van de onderhandelingen vormt, blijft er van de ambitieuze voorstellen van de Strategische Dialoog enkel nog maar degressiviteit en een maximumhoeveelheid over.
