Europa voorspelt schaalvergroting in de landbouw

De Europese Commissie publiceerde onlangs haar EU Agricultural Outlook 2025-2035, waarin onder meer een verdere daling van de rund- en varkensproductie wordt voorspeld, samen met stijgende vleesprijzen, toenemende druk door duurzaamheidseisen en mondiale concurrentie. De Commissie verwacht beperkte groeivooruitzichten die bijna uitsluitend voor pluimvee en eieren zijn.

Schaalvergroting, consolidatie en extensivering

“In die vooruitblik wordt uitgegaan van schaalvergroting, consolidatie en extensivering als dominante evoluties, zonder expliciete aandacht voor regio’s zoals Vlaanderen, waar de landbouw al geconfronteerd wordt met extreme ruimtelijke druk, vergunningsonzekerheid, strengere milieunormen dan het Europese gemiddelde en een uitgesproken vergrijzing van de landbouwerspopulatie”, waarschuwt Vlaams parlementslid Stefaan Sintobin (Vlaams Belang) in een recente schriftelijke parlementaire vraag.

Sintobin vraagt zich af of schaalvergroting en consolidatie realistisch en wenselijk zijn binnen de Vlaamse ruimtelijke en juridische context, waar familiale landbouwbedrijven steeds vaker vastlopen op vergunningen en grondschaarste. “De Europese Commissie schetst een algemene Europese tendens, die niet 1-op-1 kan worden vertaald naar de Vlaamse context. Vlaanderen heeft een hoge ruimtelijke druk en strikte vergunningskaders. Het Vlaamse beleid blijft inzetten op een diverse landbouwstructuur, waar naast eventuele schaalvergroting ook ruimte is voor familiale bedrijven”, antwoordt minister Brouns.

Minder runderen en varkens

Minister Brouns bevestigt wel de vooruitzichten van de EU Agricultural Outlook. “Voor de melkveehouderij verwacht men een Europese daling van het aantal dieren met 6,2% tegen 2030. Voor de vleesveehouderij voorspelt de Mid-term Outlook een daling van het aantal zoogkoeien met ruim 5% tegen 2030. Het aantal zoogkoeien in Vlaanderen daalde de laatste 10 jaar al sterk”, bevestigt minister Brouns.

“Voor varkens verwachten we op Europees niveau een daling in de productie van varkensvlees, gedreven door strengere dierenwelzijns- en milieuregels in verschillende lidstaten, afgenomen exportkansen door onder meer een verminderde vraag vanuit China en een dalende consumptie van varkensvlees in de Europese Unie. Op Europees vlak verwachten ze een jaarlijkse afname van de productie met gemiddeld 0,75%, wat neerkomt op een algemene daling van zowat 1,54 miljoen ton in 2035 ten opzichte van de periode 2023-2025. Omgerekend is dat tegen 2030 een gemiddelde afname van de Europese varkensstapel van 3,5 tot 4% tegen 2030. Maar deze daling zal niet overal gelijk lopen: in West-Europa (Nederland, België, Duitsland en Frankrijk) wordt een sterkere daling verwacht, terwijl Spanje mogelijk nog licht groeit”, duidt de minister.

“We verwachten voorts dat de Europese pluimveeproductie licht zal toenemen door een stijgende vraag (jaarlijks gemiddeld 0,7%). Ook hier zal deze groei niet overal gelijk zijn, maar beperkt tot bepaalde regio’s door strengere milieuregels en een omschakeling naar duurzame productiesystemen in andere regio’s, zoals Vlaanderen. Hetzelfde geldt voor de eiersector, waar de stijgende vraag naar eieren zal leiden tot een groei in Europa, hoewel de strenge regels rond dierenwelzijn op de markt inwerken”, meldt minister Brouns.

Meer inzetten op Renure

Parlementslid Stefaan Sintobin wil de Vlaamse landbouw beschermen tegen oneerlijke mondiale concurrentie, onder meer in het licht van de stijgende meststofkosten door het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM). “CBAM kan inderdaad leiden tot hogere meststofprijzen. Dat wordt goed gemonitord door de Europese Commissie en gevolgd door het Vlaamse Agentschap Landbouw en Zeevisserij. Recent nog brachten we om die reden aan in de AgriFish-raad dat Europa zijn eigen kunstmestproductie moet versnellen en sterker moet inzetten op duurzamere circulaire alternatieven, zoals Renure, maar ook op dierlijke mest”, stelt de minister.

FVDL