Europarlementsleden keuren handelsdeal EU-VS goed met extra waarborgen
De commissie Internationale Handel van het Europees Parlement heeft het licht op groen gezet voor de handelsdeal tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie. Er werden enkele extra waarborgen opgenomen in het akkoord. Ook de plenaire vergadering moet zich nog over het standpunt uitspreken, waarna er nog onderhandelingen volgen met de lidstaten en de Commissie.
Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Amerikaanse president Donald Trump sloten vorige zomer een deal. Die bood de Amerikanen onder meer uitzicht op een nultarief voor de uitvoer van industriële goederen en meer markttoegang voor een aantal vis- en landbouwproducten. Een deel van het akkoord vereist de goedkeuring van de Europarlementsleden.
Het parlement stak het goedkeuringsproces al 2 keer in de koelkast. De eerste keer gebeurde dat vanwege de dreiging van Trump om tarieven op te leggen aan landen die militairen naar Groenland sturen. De tweede keer was nadat het Hooggerechtshof de wereldwijde tarieven van Trump onwettig had verklaard en Trump meteen nieuwe tarieven aankondigde.
Extra waarborgen
De fracties gingen er intussen mee akkoord om aan de oorspronkelijke tekst, waarmee de lidstaten wel al akkoord gingen, een aantal extra waarborgen toe te voegen. Het gaat onder meer om een vervalbepaling (sunset clause), waardoor de huidige regeling maar zou lopen tot 31 maart 2028 en extra mogelijkheden voor de Commissie om tarieftoegevingen te schorsen als de VS hun afspraken niet nakomen of wanneer er ernstige schade dreigt of ontstaat voor de Europese industrie. Verder werd er ook een sunrise clause opgenomen die de inwerkingtreding van het akkoord afhankelijk maakt van duidelijke en afdwingbare voorwaarden.
Diverse hordes
Op 19 maart werd de eerste horde genomen in de handelscommissie, waar de aangepaste tekst werd aangenomen met 29 stemmen voor, 9 stemmen tegen en 1 onthouding. Het volledige parlement stemt wellicht in de week van 23 maart voor het akkoord, waarna er nog onderhandelingen volgen met de lidstaten en de Commissie om tot een gemeenschappelijk akkoord te komen.
Hoofdonderhandelaar Bernd Lange (S&D) stelt dat de Europarlementsleden niet blind varen tegenover de VS. “We houden het roer op elk moment in handen”, schrijft hij op X. In een persbericht voegt hij eraan toe dat hij hoopt dat het parlement met de stemming een positieve dynamiek op gang zet op vlak van handelssamenwerking, waarin wederzijdse belangen samenkomen, tariefdreigingen verdwijnen en bedrijven en consumenten vooruit kunnen plannen om onze gezamenlijke welvaart en betaalbaarheid te versterken.
Overige politieke reacties
Fractiegenote en ondervoorzitter van de handelscommissie Kathleen Van Brempt (Vooruit) hamert erop dat haar fractie geen finale deal zal goedkeuren als de Commissie en de lidstaten de voorstellen niet meenemen en blijven weigeren om de koers ten aanzien van Trump bij te sturen. De parlementsleden eisen ook duidelijkheid van de VS, nu het tarievenbeleid door de uitspraak van het Hooggerechtshof volledig op zijn kop staat. “Trump is onbetrouwbaar en onberekenbaar”, aldus Van Brempt.
MR-Europarlementslid Benoit Cassart, eveneens lid van de handelscommissie, heeft het over “een niet comfortabele keuze maar een keuze uit verantwoordelijkheid” in tijden van grote instabiliteit en een stijging van de energiekosten. “Als we vooruitgaan met dit akkoord, dan doen we dat best met duidelijke regels en door een sterke positie van het parlement te benadrukken tegenover de onzekerheden van de Amerikaanse regering”, zegt Cassart.
Wouter Beke (cd&v) noemt de extra grendels van levensbelang, aangezien Trump er niet voor terugdeinst om te dreigen en te chanteren. Beke verwacht dat Washington al zijn engagementen nakomt, zoals het respecteren van de Europese territoriale integriteit en een blijvende levering van Amerikaans LNG (liquefied natural gas of vloeibaar aardgas). “Zeker dat laatste is bijzonder belangrijk in het licht van de huidige crisis en de stokkende leveringen uit Qatar”, stelt Beke.
Sara Matthieu (Groen) noemt het dan weer onbegrijpelijk dat de parlementsleden een akkoord goedkeuren dat Trump zelf al aan flarden heeft geschoten. Zij zal volgende week tegen de tekst stemmen. “Europa moet vanuit haar eigen kracht onderhandelen, niet vanuit wanhoop”, aldus Matthieu.
De Europese landbouwsector sprak zich vorig jaar al negatief uit over de handelsdeal met de VS. Landbouwproducten uit de VS krijgen volgens de overeenkomst makkelijker toegang tot de Europese markt, maar omgekeerd verlaagt de VS de importtarieven voor Europese wijn en sterke drank niet. De VS is de belangrijkste exportmarkt voor Europese alcohol.
