Zorgboerderijen blijven populair: Meer dan 20 nieuwe aanmeldingen per week in 2025
Vorig jaar ontving Steunpunt Groene Zorg 1.158 aanmeldingen. Dat is het hoogste aantal ooit en gemiddeld meer dan 20 nieuwe aanvragen per week. “Elke aanmelding staat voor iemand die nood heeft aan een zinvole, actieve dagbesteding in een informele en warme context”, klinkt het in het jaarverslag van de organisatie.
Het aantal zorggasten die zich aanmelden bij Steunpunt Groene Zorg neemt sinds 2020 stelselmatig toe. In 2024 waren er nog 1.084 aanmeldingen, vorig jaar waren het er al 1.158 aanmeldingen, het hoogste aantal ooit (zie figuur 1). Investeringen in nieuwe technologie maakte de groei behapbaar voor de kleine organisatie, die zorgbehoevenden koppelt aan zorgboerderijen.
“Het Steunpunt screent alle aanvragen zorgvuldig op noden en haalbaarheid en zoekt telkens naar de best mogelijke match tussen zorggast en zorgboerderij.” Voor 60% van de aanmeldingen leidde dat tot een effectieve opstart van een traject, al is het makkelijker voor oudere zorgbehoevenden om een match te vinden met een zorgboerderij.
Toch blijven vooral minderjarigen hun weg vinden naar zorgboerderijen. Logisch, bijna twee derde van de aanmeldingen waren afkomstig van het onderwijs. Het Steunpunt probeert meer volwassen doelgroepen aan te trekken, om zorgboerderijen tegemoet te komen die liever volwassen zorggasten ontvangen. Voorlopig met een voorzichtig succes: het aantal aanmeldingen in de volwassen leeftijdsgroepen stijgt voor het eerst relatief in 2025.
Doet deugd
Zowel begeleiders als landbouwers benadrukken het positief effect van werken op een zorgboerderij voor de zorggast. “Het effect op de zorggast is groot en draagt bij tot een positieve verandering”, zegt een begeleider. “De zorggast is op een plek die tegemoet komt aan haar interesses. Er is ook een positieve evolutie te merken in het gedrag en de attitude van de zorggast sinds ze wekelijks naar de zorgboerderij gaat, wat tevens een positieve invloed heeft op haar resultaten en gedrag op school.”
Een zorgboer verhaalt in een getuigenis hoe een zorggast liever naar hun zorgboerderij komt dan meedoet met de activiteiten van de zorginstelling. “Door het vele bewegen op de boerderij heeft hij helemaal geen wandelstok meer nodig om te stappen. ook zijn kniepijn is verdwenen!”
“Een zorggast benoemt vaakt dat hij zich goed voelt tussen de paarden en het werk graag doet”, zegt een andere zorboer. ”Hij zegt dat het zoveel deugd doet om iets te kunnen doen dat waardevol is.”
Subsidies voor professionele boeren
Ook het aanbod blijft groeien, schrijft Steunpunt Groene Zorg in haar jaarverslag. In 2025 telde hun netwerk 1.062 zorgboerderijen (zie figuur 1). Vorig jaar stelden 70 nieuwe landbouwbedrijven zich voor het eerst open voor zorggasten, maar door uitstroom betekent dat een netto groei van 23 zorgboerderijen. “Landbouwers blijven zich engageren om naast hun economische activiteit ook een maatschappelijke rol op te nemen.”
Een meerderheid (57%) van de zorgboerderijen zijn in de eerste plaats een professioneel land- en tuinbouwbedrijf. Enkel zij kunnen een subsidie krijgen voor hun zorgactiviteiten van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij. Bij de andere zorgboerderijen gaat het bijvoorbeeld om paardenmaneges, hobbyboeren, kinderboerderijen, dierenpensions en tuinaanemers. Het aandeel van dit type zorgboerderijen in het totale aanbod gaat al sinds 2009 onophoudelijk in stijgende lijn volgens de cijfers van het Steunpunt. Het zijn vooral de actieve landbouwers die stoppen en niet-professionele boerderijen maken het grootste deel uit van de nieuwe zorgboerderijen.
Broodnodig
Professioneel landbouwer of hobbyboer, hun inzet maakt een groot verschil op het terrein, schrijft Steunpunt Groeen Zorg. Op de 1.062 zorgboerderijen krijgen vandaag ongeveer 3.850 zorggasten een actieve dagbesteding, samen goed voor zo’n 100.000 zorgdagen per jaar. “Elk van die dagen staat voor structuur, betrokkenheid en meedoen, op plaatsen waar zorg en landbouw elkaar versterken.”
“Zorgboerderijen bewijzen dat informele zorg niet alleen waardevol is, maar broodnodig voor mensen die elders moeilijk aansluiting vinden. Stel je voor dat er geen zorgboerderijen zouden zijn? Dan zouden die duizenden zorggasten simpelweg geen plek hebben”, besluit Steunpunt Groene Zorg.
