Rechtstreekse verkoop zonder verwerking is meest rendabel
De korte keten bij landbouwbedrijven zit in de lift. De rechtstreekse verkoop zonder verwerking levert landbouwers in de korte keten het meeste op. Per 1.000 euro opbrengsten nemen de variabele kosten het grootste aandeel in en arbeid is een belangrijke component. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij op basis van cijfers uit het Landbouwmonitoringsnetwerk voor 2022-2024.

De korte keten is een alternatief afzetsysteem waarbij de producent (een deel van) de eigen landbouwproducten rechtstreeks, via andere landbouwers, of in een samenwerkingsverband verkoopt aan consumenten of andere bedrijven. De nieuwe studie vergelijkt bedrijven die inzetten op korte keten via rechtstreekse verkoop en via verwerking van vlees en zuivel.
Veel variabele kosten
Daaruit blijkt dat de kostenstructuur sterk verschilt per activiteit. Per 1.000 euro opbrengst nemen de variabele kosten gemiddeld meer dan de helft in. Vooral in de vleesverwerking lopen die kosten hoog op (64%), terwijl ze in de zuivelverwerking iets lager liggen (51%). Interne aankopen – de waarde van eigen producten die verder worden verwerkt – vormen daarbij een belangrijke kost, net als specifieke verwerkingskosten zoals slacht- en controlekosten.
Ook de vaste kosten verschillen aanzienlijk. Die zijn het hoogst bij zuivelverwerking (23%) en het laagst bij rechtstreekse verkoop zonder verwerking (4%). Onder die vaste kosten vallen onder meer vaste, betaalde arbeid, afschrijvingen op gedane investeringen en kosten voor gebouwen en materiaal.
Verwerking is arbeidsintensief
Arbeid blijkt in alle vormen van korte keten een belangrijke factor. Vooral verwerking is arbeidsintensief en vraagt vaak extra inzet van betaalde arbeid naast de eigen arbeid van de landbouwer.
De conclusie is duidelijk voor het Agentschap Landbouw en Zeevisserij: wie inzet op rechtstreekse verkoop zonder verwerking haalt per 1.000 euro opbrengst gemiddeld de hoogste rendabiliteit. Tegelijk nuanceert de analyse dat deze activiteiten vaak kleinschaliger zijn dan vlees- en zuivelverwerking in de korte keten.
Volledige analyse
De volledige analyse is beschikbaar via de cijferwebsite van het agentschap
(https://landbouwcijfers.vlaanderen.be/landbouw/totale-landbouw/korte-keten-het-lmn-







