KU Leuven opent hoogtechnologisch serrecomplex
In Heverlee heeft de KU Leuven een nieuw hoogtechnologisch serrecomplex voor innovatief plantenonderzoek en opleiding van biologie- en bio-ingenieursstudenten geopend. De infrastructuur van 3.360 m2 moet het onderzoek naar duurzamere gewasproductie en gewasbescherming versterken en biedt ook nieuwe samenwerkingsmogelijkheden met de industrie en onderzoeksinstellingen.
De vorige serre was te klein geworden en voldeed niet meer aan de huidige onderzoeksnoden. “Het nieuwe complex heeft een oppervlakte van 3.360 m2 – bijna een verdubbeling vergeleken met de vorige serre – en biedt plaats aan 34 compartimenten, met elk een eigen klimaatregeling”, vertelt Bram Van de Poel, professor bio-ingenieurswetenschappen en verantwoordelijke van de KU Leuven Serres Kernfaciliteit. “Ook voor de opleiding van onder meer bio-ingenieurs- en biologiestudenten is de nieuwe serre een grote stimulans: zij kunnen er les en practica volgen met zicht op de diverse proefopstellingen en gewassen.”
Flexibiliteit voorop
De onderzoekscompartimenten hebben diverse groottes – 32, 64 of 128 m2 – en zijn van elkaar afgesloten. Elk compartiment heeft zijn eigen klimaatregeling: temperatuur, luchtvochtigheid, gietregime en verlichting. Zo kan elk experiment naargelang het gewas in kwestie – van aardbei, banaan en peer tot witloof, zandraket…- in een afzonderlijke, gecontroleerde omgeving plaatsvinden. Ook zijn er 4 volledig verduisterbare compartimenten om de bloei van gewassen te manipuleren en kunstmatige schemering te simuleren.
Serremanager Poi Verwilt coördineert de planning en huisvesting van de diverse onderzoeken. “In tegenstelling tot een commerciële serre is voor ons flexibiliteit belangrijker dan schaal. Onderzoekers van binnen en buiten de universiteit melden zich aan met een proefopzet en krijgen op basis daarvan een compartiment op maat toegewezen. Met deze nieuwe infrastructuur kunnen we beter tegemoetkomen aan specifieke onderzoeksvragen en inspelen op de weersomstandigheden buiten.”
Hoog bioveiligheidsniveau
Het complex heeft een bioveiligheidsniveau G2, waardoor onderzoekers kunnen werken met genetisch gewijzigde planten en veelvoorkomende ziekteverwekkers (schimmels, bacteriën, virussen en plaaginsecten). Bovendien zijn 4 serrecompartimenten ingericht als gespecialiseerde quarantaine-eenheden (G2Q, het hoogste bioveiligheidsniveau). Die maken het mogelijk om onderzoek te doen met en oplossingen te zoeken voor quarantaine-organismen die potentieel grote schade kunnen toebrengen aan gewassen.
“Pagen en ziekten verspreiden zich sneller, onder meer door de toenemende internationale uitwisseling van plantmateriaal en veranderende klimaatomstandigheden”, verduidelijkt Barbara De Coninck, professor bio-ingenieurswetenschappen. “Dankzij deze quarantaine-eenheden kunnen we de interactie tussen planten en nieuwe of gereguleerde organismen onder strikt gecontroleerde en veilige omstandigheden bestuderen. Zo bouwen we kennis op die helpt om problemen sneller te detecteren, gerichter te beheersen en liefst nog te voorkomen. Zo’n quarantaine-infrastructuur vraagt een sterke technische omkadering, maar precies daardoor openen we onderzoeksmogelijkheden die in Vlaanderen eerder zeldzaam zijn.”
Fossielvrije energievoorziening
Bij het ontwerp en de realisatie is veel aandacht geschonken aan duurzaamheid. De energievoorziening is fossielvrij door het gebruik van warmtepompen en zonnepanelen, aangevuld met de aankoop van groene elektriciteit. Voor het gebruik van water is de serre nagenoeg zelfvoorzienend door de opvang van regenwater in een vijver van 1700 m³.
“Fossielvrije serres zijn best uitzonderlijk. Daarom zijn we als KU Leuven heel trots op deze realisatie”, reageert Stefaan Vaes, vicerector van de Groep Wetenschap & Technologie. “Als kennisinstelling moeten we verantwoordelijkheid nemen om de eigen uitstoot terug te dringen. De nieuwe onderzoeksserre is een sprekend voorbeeld van die ambitie.”
Het project werd gerealiseerd met financiële steun van de Vlaamse overheid.
