Vlaanderen wil zo snel mogelijk Europese verordening over NGT’s implementeren

De Europese Raad heeft al formeel ingestemd met de nieuwe verordening over NGT’s. “Het Europese Parlement moet de tekst nog officieel goedkeuren, maar het ziet ernaar uit dat dat vlot zal verlopen. De verordening maakt een essentieel onderscheid tussen 2 categorieën.

Categorie 1-planten worden als conventioneel equivalent beschouwd en zijn vrijgesteld van de strikte eisen voor genetisch gemodificeerd organismen (ggo’s). Categorie 2-planten kunnen niet op natuurlijke wijze of via conventionele veredeling ontstaan en blijven onder de strikte ggo-wetgeving vallen”, duidt Arnout Coel van N-VA.

Overgangsperiode van 24 maanden

Na publicatie in het Publicatieblad van de EU volgt een overgangsperiode van 24 maanden, waardoor de nieuwe regels naar verwachting vanaf medio 2028 van toepassing zullen zijn. De verordening voorziet onder meer in nieuwe transparantiemaatregelen rond octrooien, een publieke databank en de start van een deskundigengroep die het effect van octrooien op de NGT-markt zal onderzoeken.

“Nu het Europese kader zo goed als rond is, verschuift de aandacht naar de concrete voorbereiding op Vlaams niveau. Onze biotechsector en onze landbouwers hebben nood aan rechtszekerheid en aan een duidelijk tijdpad om de kansen van die technologie optimaal te kunnen benutten”, stelt Arnout Coel. Hij denkt dat NGT’s heel wat voordelen bieden. “Ze kunnen niet alleen onze landbouw nog productiever maken, maar kunnen ook de toolbox inzake duurzaamheid vergroten. We zitten met regelgeving die vraagt dat landbouwers steeds minder gewasbeschermingsmiddelen gebruiken. Het is zinvol als je dan via NGT's gewassen kunt zaaien die van zichzelf al een aantal karakteristieken hebben waardoor ze enkele additieven niet meer nodig hebben. Zo kan zowel de productiviteit als het milieu een stap vooruitzetten”, meent Coel.

Twee partijen van de meerderheid in de Vlaamse regering, N-VA en cd&v, steunen de snelle implementatie van NGT’s. Vooruit, de derde coalitiepartner in de Vlaamse regering, mengt zich voorlopig niet in het debat.

Economische return

“Omdat de markt nu open komt, moeten we daar optimaal gebruik van maken. Er zal voor Vlaanderen ook een economische return zijn, als onderzoeks- en productiecentrum. Maar ook onze landbouwers zelf moeten dit ten volle kunnen omarmen. Daar heb je natuurlijk – het debat loopt al lang – de bezorgdheid dat we een nieuwe afhankelijkheidsrelatie creëren tussen enerzijds de landbouwer en anderzijds de eigenaar van de octrooien en de zaden. Er zijn wel wat waarborgen ingebouwd. Daarom wil ik ook weten of Vlaanderen zelf betrokken zal worden bij dat comité over de octrooien en bij de impact daarvan op de marktwerking”, zegt Arnout Coel.

“De New Genomic Techniques vormen een bijzonder belangrijk dossier om onze teelten op een meer duurzame manier te kunnen beschermen, of het nu gaat om het meer droogteresistent maken van de teelten, om het verminderen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen of om de verbetering van de kwaliteitseigenschappen van gewassen. Ik ben dan ook verheugd dat nu op Europees niveau de laatste stappen gezet worden”, antwoordt minister Jo Brouns (cd&v).

Overleg op Belgisch niveau

“Zodra de goedkeuring door het Europees Parlement en de publicatie een feit zijn, gaan mijn diensten, in overleg met de andere bevoegde overheidsdiensten, aan de slag met de uitvoering van de verordening. Vlaanderen zal dat proces ook verder opvolgen via de intra-Belgische coördinatiesystemen. Hoe sneller de veredelingssector zijn werk kan doen, hoe sneller de innovatie op het terrein kan plaatsvinden”, belooft minister Brouns.

Hij gelooft sterk dat nieuwe genomische technieken als onderdeel van een gediversifieerde aanpak kunnen bijdragen aan een veerkrachtige en duurzame landbouw en aan de strijd tegen de klimaatverandering. “Vlaanderen is ook de bakermat van de biotechnologie en de wetgeving biedt opportuniteiten om dat te kunnen valoriseren.”

“Die nieuwe genomische technieken moeten evenwel niet beschouwd worden als een silver bullet en we moeten aandachtig blijven voor de bezorgdheden rond de impact van het gebruik ervan. Ik zal de NGT’s omarmen, maar ook luisteren naar de veeleer bezorgde stemmen op dat punt. Het specifieke octrooienverhaal zit niet bij mij, maar bij collega Diependaele. We zullen dat samen opvolgen, maar dat valt onder zijn verantwoordelijkheid”, stelt de minister.

Zo snel mogelijk implementeren

“Wat mij betreft moeten we zo snel mogelijk aan de slag gaan met de implementatie. We hebben daarvoor een tweetal jaar. Uiteraard werken we daar zo snel als mogelijk aan. De zorgen die daarrond leven, zullen we zeker verder mee opvolgen. Daarom is die communicatie belangrijk, zodat men ook weet wat het juist is. Het is vaak ook door onwetendheid en onbekendheid dat er zorgen zijn. De wetenschappelijke kennis en ervaringen daarrond moeten ook gedeeld worden, zodat we daar zoveel mogelijk mensen in kunnen meenemen en hen ook kunnen geruststellen wat betreft de zorgen die errond leven”, besluit minister Brouns.

Leo Pieters van Vlaams Belang is niet tegen de NGT’s. Wel vraagt hij rechtszekerheid voor de biotechsector en de onderzoeksinstellingen die met NGT’s aan de slag gaan in de overgangsperiode.

FVDL