Melkproductie in de VS en in Oceanië blijft fors
Raf Beyers, adviseur bedrijfsontwikkeling en risk management bij United Experts, overliep met ons de evoluties op de internationale zuivelmarkten in weken 22 tot 25. Opvallend is hoe de Amerikaanse melkveestapel maar blijft toenemen.
Ook de zuivelmarkten staan onder invloed van de aanhoudende oorlog tussen de Verenigde Staten (VS) en Iran.
Het vredesakkoord tussen de VS en Iran, dat gesloten werd in de schoot van de toen aankomende G7-top, deed de energiemarkten ontspannen. “De Straat van Hormuz zou volgens dit akkoord weer openen voor scheepvaart”, herinnert Raf Beyers ons. “De belangrijke flessenhals waar normaal een vijfde van de wereldhandel aan olie en vloeibaar gas langs moet, blijft echter voor onzekerheid zorgen bij rederijen, verzekeraars en handelaars. Er is namelijk onzekerheid over waar en of er nog veel zeemijnen liggen. Als de straat volledig zou open gaan, dan duurt het volgens specialisten nog zeker 3 à 4 maanden om terug aan 70-80% van het gepasseerde volume te geraken, zoals voor de crisis. Er is daarenboven sprake van een voorlopig akkoord om vanaf nu nog 60 dagen te onderhandelen over alle details, waardoor het eerder op een wapenstilstand lijkt om te kunnen onderhandelen. Iran houdt intussen alvast de touwtjes strak rond de Straat van Hormuz want ze spreken nu al van ‘maritieme servicekosten’ om hun straat, die ze eenvoudig met drones kunnen beheren, maximaal te blijven gebruiken in de aankomende onderhandelingen.”
Markt reageert voorlopig optimistisch
De markten zijn alvast wel optimistisch over de trafiek, want de Europese olieprijs (Brent) en de Amerikaanse olieprijs (WTI) daalden beide onder de 80 dollar per vat. Daardoor zitten ze terug op het niveau van bij de start van de Midden-Oosten-crisis eind februari. Ook de Europese gasprijs TTF, die in maart nog piekte naar 61 euro per megawattuur, doet nu 41,5 euro. De vraag is hoe duurzaam deze wapenstilstand is. In de marge van de G7-top deed de Amerikaanse president immers al boude uitspraken, namelijk dat het om een intentieverklaring gaat en dat, als de gang van zaken hem niet bevalt, de VS direct terug Iran zal beginnen bombarderen.
In de inflatiecijfers van mei zien we nog geen effect van de dalende energiegrondstofprijzen. De Europese inflatie over mei tikte 3,2% aan, nadat april al +3% liet optekenen. De Europese Centrale Bank (ECB) kon daarom blijkbaar niet anders dan de beleidsrente voor het eerst in bijna 3 jaar verhogen met 25 basispunten naar 2,25%. In de VS zit men met een inflatie van +4,2%. Toch liet de nieuwe voorzitter van de Amerikaanse centrale bank (Federal Reserve, FED), Kevin Warsh, de beleidsrente ongemoeid. Dit past in het soepele monetaire beleid waarvoor hij door Trump is aangesteld.
Op de Global Dairy Trade (GDT) daalden de zuivelprijzen bij de eerste veiling van juni op 2 juni al een beetje met 0,6%. Op 16 juni deed men daar nog een stevigere daling van 2,8% bovenop.
Sterke groei Amerikaanse melkveestapel
De melkproductie in de EU28 steeg over april met 2,9%. Beyers: “Dit is dus een daling van de groei tegenover het eerste kwartaal van dit jaar (Q1 2026), waar de verwerkers nog 4,3% meer melk binnenkregen. De melk blijft stevig inzake gehaltes, waardoor ook in milk solids de productie in de EU28 over april met 3,7% steeg. Maar ook dit is een daling ten opzichte van de +4,9% in Q1. De eerste tekenen dat het afkalfpatroon als gevolg van blauwtong een drijfveer is achter de recente groei lijken zich af te tekenen. Over april zagen we een stevige melkproductiedaling in Frankrijk, Ierland en het Verenigd Koninkrijk. Ook in Nederland nam de groei van de melkproductie over april af. In België en Duitsland bleven ze echter ook over april heel stevig melken.”
De Amerikaanse melkproductie steeg in april met 2,7% ten opzichte van vorig jaar, en in milk solids zelf met +3,4%. Daarnaast heeft het United States Department of Agriculture (USDA) de groei in maart naar boven bijgesteld van +2,3% naar +2,7% door 14.000 koeien toe te voegen aan de kudde. “De groei van het aantal koeien in de VS is ongelooflijk!”, stelt Raf Beyers. “De melkveestapel is er nu met 323.000 koeien gegroeid en ligt 3,5% hoger dan het dieptepunt midden 2024. In Oceanië stijgt de melkproductie in de voorlaatste maand van het melkseizoen ook nog stevig met 5,5%. In milk solids is dit nog wat steviger richting +6,5%. De focus in dat continent gaat stilaan richting het volgende seizoen. Daarvoor is de grootste zorg van de melkveehouders de stijgende rente, die hun winstgevendheid kan aantasten.”
Hoge boterprijs in Nieuw-Zeeland
De boterprijs in Europa kende bij de eerste notering van juni even een opflakkering naar 4.083 euro/ton. Die notering kon men niet volhouden, want intussen (17 juni) daalde de Europese boterprijs terug naar 3.973 euro. De grens van 4000 euro lijkt daarmee getest te worden de voorbije weken. De melkaanvoer met daaraan verbonden melkvetproductie is de voorbije maanden alsmaar toegenomen. “De melkproductie daalt voorlopig ook trager dan verwacht, waardoor ook de roomproductie hoog blijft. Veel ruimte voor stijgende melkvetprijzen lijkt er dus momenteel niet te zijn”, analyseert Beyers verder. “De Amerikaanse boter met 3.171 euro/ton moeten we eerder vrezen dan dat Europa er eigen melkvetproduct kwijt zou geraken.”
Op de GDT is boter sinds half maart terug gedaald naar een prijs die al enkele veilingen ongeveer gelijk blijft, namelijk 4.750 euro/ton. “Daarom is de boterprijs van de Kiwi’s wel nog altijd hoger dan onze Europese prijs. Sinds een klein jaar is in Europa de melkvet content, of de kg melkvet die de voorbije 12 maanden is geleverd, aan het stijgen. Ongeveer even lang zijn de Europese boterprijzen aan het dalen. Daarom zal eerst die kentering, dus de daling van de levering melkvet content, nodig zijn in Europa, om de boterprijs te doen keren en terug omhoog te duwen.”
Poeder- en weiprijzen onder druk
De Europese prijs van mageremelkpoeder (SMP, skimmed milk powder) noteerde eind mei nog 2.948 euro/ton. Toen waren de SMP-prijzen in Europa sinds half april aan het stijgen. “Over juni was die prijsstijging blijkbaar niet vol te houden, want intussen is de Europese SMP terug gedaald naar 2.777 euro (op 17 juni). Sinds juni gaan ook de weipoederprijzen naar beneden. Het Europese weipoeder kwam van een record van 1.480 euro/ton en daalde naar 1.403 euro. Die dalende weipoederprijs is geen goed voorteken voor de SMP-prijs voor de komende weken.”
Op de GDT stonden de poederprijzen op de 2 veilingen van juni ook onder druk. Beyers: “Zowel SMP als vollemelkpoeder (WMP, whole milk powder) daalden op de veiling van 16 juni, respectievelijk met 3,6% en 3,1%. In Oceanië is de prijs van SMP nu 2.902 euro/ton en WMP 3.092 euro/ton. SMP is in Oceanië wel duurder dan in Europa. Ook in de VS zien we dat de SMP-prijs over zijn top heen is. De poederprijs in de VS daalde van bijna 4.000 euro/ton begin juni naar nog 3.552 euro 2 weken later. Er lijkt wereldwijd ruim voldoende productie van melkpoeders die een afnemer moeten vinden.”
Ook de Europese kaasprijzen staan sinds begin juni onder druk. Ze daalden de voorbije 2 weken. De cheddarprijs blijft - zeer opvallend - met 3.295 euro/ton heel dicht bij de goudaprijs van 3.237 euro. “Hij blijft nog wel een stuk lager dan mozzarella, met 3.433 euro. Dat is momenteel de duurste kaas. De tv-kijkende voetbalfan eet mogelijk wat meer pizza”, lacht Raf Beyers.
