TotalEnergies veroordeeld in Parijs, zaak kan nu ook in België worden voortgezet
De Franse energiereus TotalEnergies moet zijn 'due diligence'-plan binnen de 6 maanden aanpassen. Dat heeft een rechtbank in Parijs op 25 juni beslist. Het vonnis is goed nieuws voor de Waalse boer Hugues Falys, die het bedrijf ook in ons land voor de rechter heeft gedaagd.
Een due diligence-plan of zorgplichtplan is een stel voorzorgsmaatregelen dat een bedrijf moet nemen om zijn impact op mens en milieu zo veel mogelijk te beperken. In Frankrijk zijn ondernemingen met meer dan 5.000 nationale werknemers al sinds 2017 verplicht om zo'n plan op te stellen.
Een groep ngo's en de stad Parijs hadden TotalEnergies voor de rechter gedaagd, omdat ze vonden dat het plan van het energieconcern onvoldoende was. Op die manier is het bedrijf volgens de klagers mee verantwoordelijk voor de klimaatverandering. In maart 2026 kondigde TotalEnergies bovendien nog aan dat het zijn doelstelling om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn, zou laten vallen.
De rechtbank in Parijs heeft de redenering van de eisers nu gevolgd. Opvallend genoeg vindt de rechter dat het bedrijf niet alleen voor zijn eigen (directe) uitstoot van broeikasgassen verantwoordelijk is, maar ook voor de (indirecte) emissies van consumenten die de producten van de energiereus gebruiken, zoals benzine, diesel en gas. De werkelijke uitstoot van de producent ligt dan ook 10 keer hoger dan de hoeveelheid waarvoor het bedrijf zichzelf verantwoordelijk acht, aldus de rechter.
Zorgplichtplan vervolledigen
TotalEnergies krijgt een halfjaar de tijd om zijn zorgplichtplan aan te passen. Het bedrijf heeft al aangekondigd dat het zijn maatregelen zal ‘vervolledigen’ en de uitstoot van zijn klanten daarbij in rekening zal brengen.
Binnen 6 maanden zal een rechterlijke instantie het plan opnieuw controleren. De rechtbank wilde niet zeggen welke concrete maatregelen de verwerende partij precies moest nemen, omdat een rechter zich niet in de plaats van een onderneming kan stellen, zo klonk het bij de uitspraak. Er werd ook geen concrete doelstelling opgelegd.
Waalse boer
Hugues Falys, een landbouwer uit Henegouwen die de Franse olieproducent in ons land voor de rechtbank heeft gedaagd, juicht de beslissing toe. De boer zag zijn oogst de voorbije jaren herhaaldelijk verwoest worden door extreme weersomstandigheden en acht TotalEnergies daar mede voor verantwoordelijk. Vooral het feit dat het bedrijf zich nu niet meer achter het individuele verbruik van consumenten kan verstoppen, is volgens hem goed nieuws.
Ook de ngo's die Falys steunen (onder meer Greenpeace en FIAN), vinden de uitspraak van de Parijse rechtbank een goede zaak. “Oliereuzen kunnen zich niet meer verstoppen. Ze zijn niet onaantastbaar. Hun verantwoordelijkheid in de klimaatcrisis is juridisch vastgesteld.”
Op 18 maart achtte een rechter in Doornik zich bevoegd om over de zaak van Falys te oordelen, maar TotalEnergies heeft tegen dat tussenvonnis beroep aangetekend. Het hof van beroep in Bergen behandelt de kwestie op 8 september.
