Voorkooprecht staat ter discussie
Naast maatregelen die het grondaanbod voor landbouwers in agrarisch bestemde gebieden moeten faciliteren, bestaat er in Vlaanderen een voorkooprecht in VEN- en groene bestemmingen. Minister Brouns (cd&v) wil de verdere procedure van het ‘spiegelakkoord’ aanvatten.
Het spiegelakkoord heeft de uitgesproken intentie om natuurrealisatie harmonieus af te stemmen op de landbouw- en omgevingsdoelstellingen in Vlaanderen. Op de vergadering van de commissie voor Leefmilieu van 23 juni streken commissieleden Mieke Schauvliege (Groen), Simon Bekaert (Vooruit) en Sanne Van Looy (N-VA) de minister van Omgeving en Landbouw hierover flink tegen de haren in.
Prioritaire toegang landbouwers
Mieke Schauvliege hekelde dat in het Vlaamse regeerakkoord beperkingen zijn opgenomen voor aankopen met overheidsmiddelen voor natuur- en bosrealisatie in agrarisch gebied. Die aankopen worden beperkt tot percelen buiten het herbevestigd agrarisch gebied (HAG), met uitzondering van gronden in speciale beschermingszones (SBZ’s) en de VEN-gebieden (Vlaams Ecologisch Netwerk.) Tegelijkertijd voorziet het regeerakkoord dat landbouwers prioritair toegang moeten krijgen tot landbouwgronden en dat het voorkooprecht wordt overwogen voor actoren die natuur willen realiseren in het VEN en buiten de groene bestemmingen.
Schauvliege ziet hierin een fundamenteel spanningsveld met de ambitie om bijkomende natuur te realiseren. Ze betoogde dat Vlaanderen nog voor een gigantische taakstelling staat op dat vlak voor natuurontwikkeling, onder meer in het kader van de afbakening van het VEN en het integraal verwevings- en ondersteunend netwerk (IVON), de ruimteboekhouding en de uitvoering van Europese natuurherstelverplichtingen. Schauvliege acht het met de hervorming die Brouns wil doorvoeren zo goed als onmogelijk om nog bos en natuur te realiseren in agrarisch gebied.
Biodiversiteit in landelijk gebied
Van zijn kant zegt Brouns dat conform die bepaling uit het regeerakkoord het hem logisch lijkt om het bestaande voorkooprecht natuur uit te breiden in scope. Daardoor bevordert men de mogelijkheden tot verwerving van die gronden voor natuurontwikkeling. Er zijn nog verschillende andere subsidie-instrumenten die de bevordering van de biodiversiteit in het landelijke gebied beogen dan enkel en alleen de aankoopsubsidie. Die laatste dient volgens de minister wegens de budgettaire toestand en beleidsmatige focus te worden ingezet op die topgebieden inzake biodiversiteit waar Vlaanderen Europese natuurdoelen heeft, het VEN en ook de groene bestemmingen. Het is Brouns duidelijk dat het voorziene faciliterende grondaanbod voor landbouwers in agrarische bestemming enkel in werking treedt wanneer die gronden door derden worden gekocht met aankoopsubsidies vanuit Vlaanderen.
Geen natuurherstelplan bis
In het regeerakkoord ziet Simon Bekaert dat er 10.000 ha bos en natuur bij moet komen, volgend uit de Europese Natuurherstelwet. In het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen staat 15.000 ha. Er is ook een openstaand saldo van 20.000 ha extra natuur in de ruimteboekhouding. Als het gaat over het voorkooprecht, dient er volgens Bekaert gekeken te worden naar welk systeem er zal komen. Er wordt verwezen naar het herbevestigd agrarisch gebied, maar dat is volgens hem geen juridische bestemming. Hij dringt erop aan om ervoor te zorgen dat het voorkooprecht de uitbreiding van natuur en bos niet in de weg zal staan.
Sanne Van Looy riep de minister op om tijdig informatie te verstrekken over de lopende werkzaamheden rond de uitwerking van dat voorkooprecht. Dat moet voorkomen dat men in een situatie terechtkomt van een natuurherstelplan bis, waarbij de sector allerlei ongerustheden uit vooraleer er duidelijkheid is en vooraleer de documenten bekend zijn.
