Melkzuurbacteriën kunnen gewassen beschermen
Microbiologen van de Universiteit van Antwerpen krijgen Europese financiering om een duurzaam gewasbeschermingsmiddel te ontwikkelen op basis van bacteriën, zoals lactobacillen.
De vraag naar biocontrolemiddelen – het biologische alternatief voor chemische gewasbeschermingsproducten – zit in de lift. Onder impuls van strengere Europese wetgeving zullen chemische producten op termijn minder gebruikt mogen worden.
Bio-ingenieurs van de Universiteit Antwerpen, onder leiding van professor Sarah Lebeer, ontvangen een ERC Proof of Concept Grant (ERC PoC Grant), goed voor 150 000 euro, om hun onderzoek naar duurzame gewasbeschermingsmiddelen verder te stimuleren.
Goed voor de gezondheid
“Het nieuwe onderzoek – ‘LAB-Protect’ - bouwt voort op het werk dat ons lab verrichtte rond de Lactobacillaceae, een familie van melkzuurbacteriën die we ook kennen als lactobacillen”, legt Lebeer uit. “Deze micro-organismen komen voor in het menselijke lichaam, onder meer in de darmen en de vagina, maar ook in de natuur, bijvoorbeeld op bloemen en bij bijen. Lactobacillen spelen bovendien een belangrijke rol bij de fermentatie van voeding. Omdat ze een positief effect kunnen hebben op de gezondheid, worden ze soms gebruikt als probiotica.”
Potentieel buiten het petrischaaltje
Door de jaren hebben de Antwerpse onderzoekers een indrukwekkende bibliotheek van bacteriestalen opgebouwd, met onder meer tal van lactobacillenvarianten. Daarin zitten ook stalen van bio-ingenieur Jari Temmermans. Tijdens zijn doctoraat onderzocht hij of melkzuurbacteriën kunnen helpen om schimmels op aardbeiplanten te bestrijden. Die kennis wil hij nu inzetten voor LAB-Protect.
“De bevindingen van ons lab wijzen op een enorm potentieel. Maar om bedrijven te overtuigen, is meer nodig dan fundamenteel onderzoek alleen. Een geslaagd experiment in een petrischaaltje garandeert daarom nog geen resultaat in het veld. Tal van factoren die in een laboratorium niet voorkomen, hebben een invloed, zoals temperatuur, luchtvochtigheid en uv-straling. Dankzij deze financiële steun kunnen we de lactobacillen op grotere schaal testen en nagaan of ze werkzaam zijn bij verschillende gewassen”, vertelt Jari Temmermans.
De wetenschappers moeten ook aantonen dat hun biologische alternatief voor de klassieke gewasbeschermingsmiddelen veilig is. “De Europese Unie registreert een biocontrolemiddel niet zomaar. Producten worden grondig doorgelicht op mogelijke schadelijke effecten. In dat opzicht vormt de familie van de Lactobacillaceae een cruciale bron, omdat we deze bacteriën vandaag al gebruiken om de gezondheid te ondersteunen”, besluit Temmermans.
