Viering 100 jaar ‘Les Éleveurs Namurois du Cheval de Trait’ in Bois-de-Villers

Op zaterdag bracht team De Brabander hun trekpaardenshow. Daarnaast vond een keuring van het Ardens trekpaard plaats. Zowel op zaterdag als op zondag konden bezoekers genieten van doorlopende demonstraties boomslepen en ploegen met trekpaarden, huifkarritjes en kinderanimatie. Op zondag stond de keuring van het Belgisch trekpaard op het programma.

Oprichting van de Naamse provinciale vereniging

Met de oprichting van de Koninklijke Maatschappij van het Belgisch Trekpaard (KMBT) in 1885 wilden de initiatiefnemers de fokkers van het trekpaard verenigen, informeren en een prestigieuze jaarlijkse prijskamp organiseren. In de daaropvolgende decennia, en vooral tijdens de bloeiperiode van het Belgisch trekpaard na de Eerste Wereldoorlog, werden in verschillende provincies verenigingen opgericht die vertegenwoordigers afvaardigden naar het bestuur van de KMBT. In deze context richtten fokkers van het Belgisch en het Ardense trekpaard in 1926 de provinciale vereniging Les Éleveurs Namurois du Cheval de Trait op.

De eerste voorzitter was de fokker François Gillet uit Dorinne. In 1927 organiseerde de vereniging haar eerste prijskamp in Vedrin. André Fosseur nam in 1954 het voorzitterschap over. Hij werd in 1961 opgevolgd door graaf Eric de Liedekerke, die deze functie gedurende maar liefst 45 jaar bekleedde. Sinds 2006 staat Hubert Rigaux aan het hoofd van de Naamse vereniging.

De Naamse fokker graaf Eric de Liedekerke was een geboren bestuurder. Hij was voorzitter van verschillende maatschappelijke verenigingen en landbouworganisaties en stond bovendien van 1983 tot 1996 aan het hoofd van de KMBT. In 1996 werd hij als voorzitter van de KMBT opgevolgd door Maurice Dedobbeleer, een Pajottenlander die zich vele jaren eerder in het Naamse Mettet had gevestigd.

Roemrijk verleden

Het Belgisch trekpaard kende zijn grootste bloeiperiode tussen de 2 wereldoorlogen en in de jaren 1950. In die periode verwierf het ras wereldfaam en groeide het uit tot een van de belangrijkste exportproducten van België. De provincie Namen leverde een aanzienlijke bijdrage aan dit succes dankzij haar talrijke gerenommeerde fokkerijen.

De Naamse fokkers kunnen terugblikken op een indrukwekkend palmares. Verschillende grote stoeterijen schreven jaarlijks tientallen veulens in en behaalden talrijke onderscheidingen, waaronder meerdere nationale kampioenstitels. In een tijd waarin honderden paarden deelnamen aan de nationale kampioenschappen, betekende een kampioenstitel een uitzonderlijke erkenning voor een fokkerij. Kampioenen werden destijds zelfs door de koning ontvangen en gehuldigd.

Belangrijke Naamse fokkers

Het is onmogelijk om alle verdienstelijke fokkers te vermelden, maar enkele namen mogen zeker niet ontbreken. Baron Janssens bezat een grote fokkerij in Emptinne, nabij Ciney. Hij behaalde het nationale merriekampioenschap in 1926 met Kadole d’Ael en veroverde in 1933 de titel bij de hengsten met Avare d’Emptinne.

Jules Dubois uit Gembloux kende eveneens groot succes. Op zijn Ferme d’Enée werd Vadrouille d’Enée geboren, die in 1950 de nationale kampioenstitel behaalde. Vervolgens won zijn fokproduct Zéphire d’Enée 3 opeenvolgende jaren (1951, 1952 en 1953) de eerste prijs bij de hengsten met afstammelingen.

De beroemde Libenne-stal van André Fosseur uit Saint-Gérard schreef eveneens geschiedenis. In 1948 werd de gerenommeerde hengst Costaud de Marche nationaal kampioen. Daarna volgden nieuwe successen met Wallon de Libenne (1951), Orpha des Volées (1955) en Diogène de Denville (1960). In 1956 ging de nationale kampioenstitel naar Baronne du Moulin, eigendom van Fernand Rossomme.

In 1964 werd Whisky de Bertinchamps, eigendom van Jacques Paquet, uitgeroepen tot nationaal kampioenhengst. De familie Hanouille uit Ermeton-sur-Biert behaalde in 1975 de hoogste onderscheiding bij de hengsten met Yser de Behoute, een paard uit eigen fokkerij. Twee jaar later veroverde Tulipe de Behoute de nationale kampioenstitel.

Carmen de la Taille aux Jones, eigendom van graaf Eric de Liedekerke en mede-eigendom van Honoré Versyck, werd in 1981 nationaal kampioene. In 1982 ging de titel naar Tonia de Salmonsart van de familie Guillaume.

Ook de fokkerij De Pontailles van Daniel Maertens uit Houtain-le-Val stond bekend om haar kwaliteitsvolle hengsten en merries. De bekroning volgde in 1989, met Albion de Pontailles, die nationaal kampioen werd in eigendom van Van Melckebeke en Van Langenhove.

In 1975 kocht Hubert Rigaux in Wépion zijn eerste trekpaarden. Vanuit zijn fokkerij werden nadien talrijke veulens geboren, genaamd ‘de la Vallée’. Tijdens de hoogdagen telde de stal een 30-tal trekpaarden en was er doorgaans een eigen dekhengst aanwezig. Bekende namen waren onder meer Isidore van de Hagelberg en Baron van Terbekenhof, die jaarlijks voor 10 tot 15 veulens tekenden. Een van de hoogtepunten van de fokkerij was de nationale kampioenstitel van Nike van ’t Bos in 2012.

Minder trekpaardenfokkers in Namen

Vandaag de dag is het aantal trekpaardenfokkers in de provincie Namen, net als in de rest van België, sterk teruggelopen. Toch ziet de vereniging de toekomst niet volledig somber in. Volgens de secretaris, Jean-Claude Rossomme, zijn er nog steeds enkele jonge en enthousiaste fokkers actief binnen de Naamse vereniging. Hun engagement biedt hoop dat de traditie van de trekpaardenfokkerij in de provincie Namen ook in de toekomst zal worden voortgezet. Tevens kon worden aangekondigd dat de vereniging vanaf nu de titel ‘Koninklijke’ mag dragen en dus zal verder gaan onder de naam La Société Royale des Eleveurs Namurois du Cheval de Trait.

Prijskamp op zondag

Van de ingeschreven trekpaarden voor de wedstrijd op zondag bleven er jammer genoeg veel afwezig. Twee hengstveulens van 1 jaar stelden zich voor. De bruine Baron de la Gare (van Kobus van de Klaverhoeve) van Jacques Dumont was zeer onwennig, maar stond voldoende in het ras en toonde voldoende actie. Hij werd eerste. Twee merrieveulens van 1 jaar, beide van Jean-Claude Rossomme, kwamen in de piste. Pervenche du Pré Corbier (V. Stan van de Voshoek) werd eerste. Ze is erg groen en moet achter nog aansterken.

Van de 2 merries van 2 jaar kwam Tina du Monty van Geneviève Goosse op de eerste plaats. Deze bruine merrie stond behoorlijk zwaar en was achter even breed in stap. Ze werd ook jeugdkampioene.

Bij de oudere merries was één merrie met veulen aanwezig, namelijk Dragonne de la Bouverie, in eigendom van Alexandre Delvaux, met een veulen van Jerom van het Suikervoetpad aan de voet. Zij werd zo ook dagkampioene.

Monique Beullens