Ondanks hittegolven bleef melkproductie hoger dan vorig jaar

De financiële markten doen vooral in Europa een gezapige zomerrally. “Ondanks de grote onzekerheden waarmee de markten worden bestookt, blijven vooral AI-gerelateerde aandelen de beurzen lichtgroen kleuren”, vindt Raf Beyers. “In de Verenigde Staten (VS) is het beeld wat anders, omdat men zich daar toch wel zorgen begint te maken over de enorme overheidsschuldenberg, die alleen nog maar toeneemt onder de huidige president. De dalende waarde van de dollar is daar ook een teken van. De EUR/USD-koers zat eind juli nog op 1,14, een maand later op 1,167.”

(Handels)oorlogen spelen weer op

Ook de handelsoorlog van Trump is terug van nooit echt weggeweest. “Met buurland Canada is de handelsoorlog recent terug op de spits gedreven met een ‘tarievenmitrailleur’ van 50%. Canada slaat echter terug, wat de inflatie in de VS – de grote vijand voor de aankomende midterms begin november – weer kan opdrijven. Intussen is het vastgereden conflict in het Midden-Oosten ook nog altijd gaande. De VS richt zich nu op de handelspartners van Iran. Aangezien China daarvan de grootste is, kan het terug spannend worden tussen de VS en China. Ook de oorlog tussen Rusland en Oekraïne lijkt nog geen einde te kennen. De partijen bestoken elkaar meer en meer en houden daarbij nog maar amper rekening met internationale oorlogsverdragen. Daar kijkt men met zorgen naar de aankomende winter. Het wordt alvast een heel spannend najaar. Begin november hebben we de Amerikaanse midterms, waarvan te verwachten is dat, wat de uitslag ook is, die niet voor kalmering op de markten zal zorgen.”

Daarnaast zou het weerfenomeen El Niño ook in november zijn hoogtepunt bereiken. De temperaturen van de oceanen liggen aan de oorzaak van dit weerfenomeen. Deze zijn nu al hoger dan ooit, wat deskundigen doet vermoeden dat we afstevenen op de sterkste El Niño ooit. Het fenomeen gaat normaal gepaard met (te) veel regen in delen van Zuid-Amerika, Zuidoost-Azië en Oost-Afrika en met droogte in delen van Noord- en Zuid-Amerika. Vanaf volgende maand zouden er al minder schepen door het Panama-kanaal kunnen door droogte. Voor Europa heeft El Niño normaal geen groot effect, maar de opwarming naar recordtemperaturen van oceanen en ook van de Noordzee geeft ook hier kans op extremere weersfenomenen.

GDT-index stijgt

In augustus waren er 2 Global Dairy Trade (GDT) zuivelveilingen (4 en 18 augustus). Bij de eerste veiling van augustus bleven de zuivelprijzen eerder neutraal door eerder dalende melkvetprijzen en stijgende melkeiwit- en melkpoederprijzen. Op de GDT-veiling van 18 augustus ging de zuivelindex wel stevig omhoog (+2,3%). Opvallend daarbij is de stevige stijging van eiwitrijke producten, zoals poeders en kaas en een daling van de vetrijke producten, zoals boter en vochtvrij melkvet (AMF, anhydrous milk fat).

Melkproductie bleef redelijk op peil

De melkproductie over juni van de EU28 is met +1,8% gestegen ten opzichte van vorig jaar in juni. In milk solids ging de melkproductie +2,2% in die maand. Beyers: “De hittegolven in juli vertraagden waarschijnlijk de melkproductietoename, maar de wekelijkse melkaanvoer tot half augustus voor Duitsland en Frankrijk herstelde zich goed tegen einde juli en in augustus. Hete en droge omstandigheden zetten de voedervoorraden en -kwaliteit onder druk, wat kan leiden tot een lager dan verwachte melkproductie in het vierde kwartaal en in de eerste helft van 2027. De productie is tot nu toe wel verrassend veerkrachtig geweest, ondanks de lagere melkprijzen, slechte weersomstandigheden, ziektedruk en de nu aanzienlijk stijgende voederkosten.”

Intussen is het Shamonda-like-virus bij rundvee vastgesteld in Europa en de voorbij weken ook in België en Nederland. “Het virus zou niet overdraagbaar zijn van koe op koe, maar wel verspreid worden via die vervelende knutten, die we ook nog kennen van het blauwtongvirus. Het huidige virus is verwant met het Schmallenberg-virus, dat in 2011-2012 de Europese runderen teisterde. Men spreekt van symptomen van korte duur en van voorbijgaande aard, zoals koorts, diarree en verlaagde melkproductie. De dieren zouden herstellen na enkele dagen. Voorlopig lijkt de impact dus niet te vergelijken met die van blauwtong.”

De Amerikaanse melkproductie in juli was +2,23% hoger dan vorig jaar. De productie van juni werd omhoog bijgesteld van +2,3% naar +3,0%. In milk solids was juli +3,5% hoger dan vorig jaar. De Amerikaanse veestapel blijft groeien volgens cijfers van het Amerikaanse ministerie van Landbouw (USDA). “Zonder het hete weer en de rook van de vele Amerikaanse bosbranden zou de Amerikaanse melkproductie met deze grote veestapel nog hoger zijn geweest.

De productie van milk solids in Nieuw-Zeeland was in juli +7,9% hoger dan vorig jaar. Het is een vliegende start van het nieuwe seizoen geweest. Het weer van mei tot half augustus was dan ook beter dan gemiddeld, de marges waren winstgevend, er waren aanvullende voeders beschikbaar en het vertrouwen van de boeren was goed. Toch wordt verwacht dat de groei in Q4 of Q1 zal dalen. Als het weer slechter is dan gemiddeld, mogelijk door El Niño, dan zal de melkproductie bij de Kiwi’s onder druk komen te staan.”

GDT-boterprijs blijft hoger dan in EU

“De Europese boterprijs ging de voorbije maand met heel voorzichtige stapjes een klein beetje hoger: van 4.030 euro/ton einde juli naar 4.136 euro op 26 augustus. De Nederlandse boterprijs raakte nu ook de kaap van 4.000 euro. Op de GDT doet de boterprijs sinds begin juni de omgekeerde beweging”, analyseert Beyers. “De boterprijs in Nieuw-Zeeland is nu al met 12% gedaald. Toch is de boterprijs op de GDT met 4.391 euro/ton nog altijd duurder dan in Europa. In de VS is de melkvetprijs het laagst, met nu nog maar een boterprijs rond de 3.000 euro/ton. Binnen Europa ziet men de roomprijs wel stijgen naar prijzen rond de 5.250 euro/ton, wat eigenlijk overeenkomt met een boterprijs van 4.450 euro. De Europese boter zou dus op basis van de huidige Europese roomprijs nog wat kunnen stijgen. Men schat de Europese botervoorraden over juni nog altijd wel 54% hoger in dan in juni 2025. De Europese seizoensmatig dalende melkaanvoer, de stijgende voederprijzen en het minder kwalitatieve ruwvoer kunnen ervoor zorgen dat er vanaf het najaar en begin 2027 minder botervet zal geleverd worden door de Europese koeien. Dat kan dan mogelijk ruimte geven voor het verder stijgen van de Europese boterprijs.”

Hoge vraag naar eiwitrijke producten

De poederprijzen trokken stevig aan in de voorbije weken. “De Europese prijs van mageremelkpoeder (SMP, skimmed milk powder ) bedroeg eind juli nog rond de 2.800 euro/ton. Op 26 augustus was de Europese SMP-prijs al gestegen naar 3.009 euro. De officiële Nederlandse zuivelnoteringen van ZuivelNL gaan de voorbije 3 weken over heel de lijn telkens omhoog. De eiwitrijke producten SMP en weipoeder zijn sinds Nieuwjaar nu al bijna met 50% gestegen. Weipoeder gaat sinds week 35 ook terug boven 1.500 euro/ton. Dit toont een stevige vraag naar melkeiwit aan. Ook op de GDT van 18 augustus ging SMP met 7,6% heel stevig omhoog naar 3.021 euro. Daarmee zijn de Europese SMP-prijs en de prijs op de GDT bijna gelijk.

Vollemelkpoeder (WMP, whole milk powder) ging op de laatste GDT ook met 3% omhoog naar 3.098 euro. Het prijsverschil tussen SMP en WMP in Nieuw-Zeeland is nu wel heel klein. Dat beeld zagen we in het verleden nog als de poederprijzen aan het stijgen gingen.”

Mozzarellaprijs schiet de hoogte in

De Europese kaasprijzen trekken de voorbije weken ook aan. Sinds Nieuwjaar zijn de Europese kaasprijzen 14% hoger, met een uitschieter van bijna +23% bij mozzarella. De cheddarprijs bedraagt nu in Europa 3.588 euro, gouda 3.363 euro en de opvallend dure mozzarella is nu 3.662 euro. Men verwacht nog verdere prijsstijging van de Europese kaas, omdat er meer melk richting SMP en roomproductie kan gaan.

Anne Vandenbosch