Boerenbond: “Landbouwgrond is nodig voor onze eigen voedselproductie”
De landbouworganisaties reageren verbaasd op de uitspraak van Vlaams Klimaatminister Melissa Depraetere (Vooruit) in de krant ‘De Zondag’ dat er “te veel landbouwgrond is in Vlaanderen”. “Landbouwgrond is ten volle nodig om klimaatvriendelijk en kwaliteitsvol voedsel te produceren, en onze landbouwers doen dat op de meest duurzame manier die mogelijk is”, zegt Boerenbond-voorzitter Lode Ceyssens.
Vlaams minister van Klimaat Depraetere wil dat het beleidsplan Ruimte Vlaanderen een evenwichtig plan wordt, waarbij ook ruimte wordt gecreëerd voor extra natuur. Dat zei ze in een interview met De Zondag. “Uit wat wij voorlopig hebben gezien, blijkt vooral een grote bekommernis voor de landbouw”, zegt Depraetere. “Wij willen een evenwichtig plan dat ook ruimte creëert voor extra natuur. Anders zullen wij dat niet goedkeuren.” De klimaatminister begrijpt de bezorgdheden van natuurverenigingen, die vrezen voor een natuurstop, maar ze laat niet toe dat het zo ver komt.
Beleidsplan Ruimte Vlaanderen
In juli 2025 werd het beleidsplan Ruimte Vlaanderen goedgekeurd, die de hoofdlijnen van het toekomstige ruimtelijk beleid moet vastleggen. Vlaanderen is een van de meest verharde gebieden van Europa. Dat brengt risico’s met zich mee op het vlak van bijvoorbeeld overstromingen, maar ook een verlies aan biodiversiteit. Met het beleidsplan maakt de Vlaamse regering werk van een afname van de verharding en het ruimtebeslag. Vanaf september ligt dat plan opnieuw op tafel.
De klimaatminister wijst op het belang van extra natuur, voor de mens, maar ook voor klimaatadaptie.
Te veel landbouwgrond
In het interview met De Zondag haalt Depraetere ook aan dat er te veel landbouwgrond is, die vaak niet eens gebruikt wordt voor de landbouw. “Ik begrijp dat dat gevoelig ligt. Wij willen ook dat jonge landbouwers aan een lap grond geraken. Maar vandaag is er te veel grond ingekleurd als landbouwgrond (bijna de helft van de Vlaamse oppervlakte)”, zegt Depraetere. “Veel van deze gronden worden niet eens gebruikt voor landbouw. Dat allemaal blijven beschermen, zal niet lukken. Anders doe je de deur op slot voor extra natuur of extra woningen.”
Boeren voelen impact klimaatverandering als eerste
Volgens Lode Ceyssens zijn onze boeren samen met de minister bezorgd over het klimaat. “Zij voelen de impact van de klimaatverandering immers als eerste, zijn koploper in klimaatvriendelijke productie en zijn deel van de oplossing voor het klimaatprobleem. Nog maar eens gaan knabbelen aan de landbouwgrond in Vlaanderen heeft dan ook negatieve gevolgen voor het klimaat.”
Voldoende grote eigen voedselproductie
Deze zomer voerde het online marktonderzoeksbureau iVOX in opdracht van Boerenbond een onderzoek bij 1.000 Vlamingen. Daaruit blijkt dat 90% van de respondenten het noodzakelijk vindt dat Vlaanderen genoeg voedsel kan produceren om zichzelf te voeden.
Lode Ceyssens pikt hierop in: “In tijden van klimaatcrisis en geopolitieke onzekerheid komt het belang van onze eigen voedselproductie meer dan ooit naar boven. We moeten beseffen dat we hier in Vlaanderen over een zeer productief landbouwklimaat beschikken en klimaatvriendelijker dan waar dan ook in de wereld voedsel kunnen produceren. Hier onze landbouw afbouwen en minder klimaatvriendelijke producten kopen uit het buitenland is dus gewoon een slechte zaak voor het klimaat én voor de Vlaming.”
Nog volgens Boerenbond werd het feit dat de veiligheid en kwaliteit van importproducten niet altijd gegarandeerd is, onlangs trouwens nogmaals duidelijk met de Europese ban op Braziliaans rundsvlees en pluimvee.
Landbouwgrond als strategische troef
Groene Kring, de jongerenorganisatie van Boerenbond, benadrukt dat de toegang tot grond – net zoals klimaat – een van de grootste uitdagingen voor jonge boeren is. “De voorbije zomer heeft net aangetoond dat ons klimaat onder druk staat en de toekomstige generatie jonge boeren kan hierin een deel van de oplossing zijn”, zegt Groene Kring-voorzitter Justine Arkens. “Als we vandaag landbouwgrond blijven aansnijden voor andere functies, hypothekeren we niet alleen de toekomst van jonge landbouwers, maar ook onze eigen klimaat- en voedseldoelstellingen. Het hebben van voldoende landbouwgrond is noodzakelijk, waarvan we nu misschien denken er ‘te veel’ van te hebben, kan het morgen een van onze grootste strategische troeven worden. Het is belangrijk om hierover met elkaar in gesprek te gaan, zodat we samen naar de juiste oplossingen kunnen zoeken.”
Te gemakkelijk om landbouwgrond op te eisen
ABS-voorzitter Bruno Vincent reageert scherp op de uitspraken van minister Depraetere. “Als er werkelijk zoveel maatschappelijk draagvlak is voor natuur, waarom raakte de Green Deal er dan pas door toen een minister inging tegen het standpunt van haar eigen regering? Bovendien is de ontwerper ervan, gewezen Eurocommissaris Frans Timmermans, op geen enkel niveau meer verkozen, en scoort een partij als Groen nauwelijks na regeringsdeelname. Is het dan wel terecht om te stellen dat er te veel landbouwgrond is in Vlaanderen? Vlaanderen is in het verleden in heel Europa het minst efficiënt omgesprongen met zijn open ruimte. Het is dan ook wel erg gemakkelijk om nu landbouwgrond op te eisen om die historische fouten recht te zetten.”
Dag van de Landbouw
Boerenbond nodigt iedereen, ook minister Depraetere, uit om op zondag 13 september een of meerdere van de 50 deelnemende bedrijven aan de ‘Dag van de Landbouw’ te bezoeken, dé opendeurdag van de Vlaamse land- en tuinbouwsector. “Daar kan elke bezoeker zelf ontdekken hoe landbouwers zich dag na dag met passie inzetten voor het eten dat bij elk van ons op tafel komt”, aldus Ceyssens. “Het is het ideale moment voor wie zich wil onderdompelen in de verscheidenheid van onze Vlaamse landbouw. Van West-Vlaanderen tot Limburg openen gepassioneerde ondernemers hun deuren om te tonen waar ons voedsel en onze planten vandaan komen.”