Von der Leyen belooft betere voorbereiding op hittegolven

Von der Leyen bestempelde klimaatverandering samen met de opgang van AI als ‘één van de kantelpunten van onze tijd’. Europa warmt dubbel zo snel op als het wereldwijde gemiddelde en dat werd deze zomer meer dan ooit duidelijk: een oversterfte van 35.000 hittedoden, 12 miljoen ton gewassen die verloren gingen, en meer dan 660.000 ha aan natuur in de as gelegd, waarbij ze onder meer naar de Hoge Venen verwees.

“We willen geen herhaling van deze zomer”, zo verklaarde Von der Leyen. Ze beloofde snel met een Europees hittegolfplan te komen, met betere vroege waarschuwingssystemen, een betere paraatheid op vlak van gezondheidszorg en koelingssystemen voor steden. Daarnaast kondigde ze een initiatief aan om zorgzamer met water om te springen, waarbij ze de risico’s van waterschaarste voor de landbouwers en onze voedselzekerheid noemde.

Met een kader voor klimaatadaptatie, dat in oktober gepresenteerd wordt, zet Von der Leyen ook volop in op Europa voor te bereiden op de verwoestende gevolgen van klimaatverandering. Het kader moet van Europa ‘een voortrekker maken op het gebied van adaptatietechnologieën’ als droogtebestendige gewassen.

Bosbranden en verzekeringen

Om bosbranden te bestrijden, heeft de Commissievoorzitter gevraagd aan ‘enkele van Europa's meest ervaren brandweerlieden en hulpverleners’ om na te denken over een aanpak voor de toekomst en voorstellen te doen voor de oprichting van een ‘Europese brandbestrijdingsvloot’.

Von der Leyen wees er ten slotte op dat momenteel slechts een kwart van de rampenschade in Europa wordt gedekt door particuliere verzekeringen, wat betekent dat de overheden ‘veel te vaak’ de factuur toegeschoven krijgen. Ze beloofde de oprichting van een ‘klimaatverzekeringsalliantie’ om ‘deze kloof te dichten’. Ze beloofde ook voorstellen om het risicobeheer en de verzekeringskloof voor boeren te dichten. “Gewassen hebben water nodig om te groeien, vee heeft het nodig om te overleven. Volledige oogsten hangen af van water”, schetste ze het risico van droogte voor de landbouw.

Mager uitgevallen

In haar speech voor het Europees Parlement prees Von der Leyen de inzet van boeren. “Eens te meer hebben de Europese landbouwers het hoofd moeten bieden aan de uitdaging die deze eindeloze zomer vormde”, zei de commissievoorzitter. “De Europese landbouwers zijn de beste ter wereld. En we zullen hen bij elke stap ondersteunen.”

Toch bleef het tijdens haar speech stil over eventuele maatregelen om boeren te helpen de droogte van de voorbije zomer te dragen. Tot nu toe bleef de reactie van de Commissie beperkt tot de lidstaten wijzen op de bestaande mogelijkheden om landbouwers flexibiliteit en steun te bieden.

Ook Europarlementslid Sara Matthieu (Groen) bleef op haar honger zitten wat betreft klimaat. “Na de zomer die we gehad hebben, had ik een groter gevoel van urgentie en klimaatactie verwacht. De speech ging enkel over adaptatie. Dat is belangrijk, maar als je de oorzaak van klimaatverandering niet aanpakt, is het dweilen met de kraan open.” Als je echt hebt geluisterd naar de landbouwers, die de voorbije zomer streden om hun oogst of boomgaard te redden, zou je de kraan van fossiele brandstoffen zo snel mogelijk moeten dichtdraaien, beargumenteert Matthieu.

Overregulering

Boerenbond ziet in de State of the Union positieve signalen rond klimaatweerbaarheid, waterbeheer, innovatie, concurrentiekracht en minder regeldruk. De 70 minuten durende speech ging natuurlijk niet alleen over klimaatverandering, maar raakte ook thema’s als internationale veiligheid en economie.

Om de Europese economie aan te zwengelen beloofde Von der Leyen om voorstellen te doen om de vergunningverlening te versnellen. Ze wees ook op de gevaren van gold-plaiting en de verantwoordelijkheid van de lidstaten om de administratieve lasten voor bedrijven te verminderen. “We doen op Europees niveau ons best om de administratieve lasten te verminderen. Maar nu denk ik dat het tijd is voor de lidstaten om meer inspanningen te leveren.” Ze sprak zelfs over een heus pact met de lidstaten tegen overregulering, in het verlengde van de 12 omnibuspakketten met vereenvoudigingsvoorstellen.

Maar intenties alleen volstaan niet meer voor de landbouworganisatie. “Europa erkent opnieuw het belang van de landbouw. Dat is telkens mooi om te horen, maar nu moeten woorden worden omgezet in daden”, aldus voorzitter Lode Ceyssens. “Minder administratie, een einde aan gold-plating, eerlijke concurrentie en een vlottere vergunningverlening zijn cruciaal. Vandaag blijven landbouwers te vaak vastlopen in regelgeving die investeringen, innovatie en verduurzaming afremt. Ook de aangekondigde maatregelen rond klimaatverzekering en waterbeheer moeten snel concreet worden gemaakt. Het is tijd om te handelen.”

Belga/Thor Deyaert