Maar 1 op 10 promo’s in supermarkten is plantaardig
Ondanks hun ambitieuze klimaatdoelstellingen promoten Belgische supermarkten in hun folders nog steeds vooral vlees en zuivel. Colruyt en Lidl hebben wel hoopgevend beleid om plantaardige eetgewoontes te stimuleren. Dat blijkt uit het rapport ‘Superlist Environment Belgium 2026’.
Het rapport van denktank Questionmark toont wat de 5 grootste supermarkten in België doen voor klimaat en milieu. In de ranglijst voeren Lidl en Delhaize de lijst aan, gevolgd door Colruyt, Carrefour en Aldi als laatste.
Dierlijk blijft de norm
Uit het onderzoek blijkt dat supermarkten nog kansen laten liggen om hun klimaatdoelstellingen te behalen. Slechts 6% van de kant-en-klare maaltijden in de winkelrekken bevat geen dierlijke ingrediënten. Tegenover elke plantaardige aanbieding staan nog altijd 9 promoties voor vlees of zuivel. En ongeveer 75% van de bereide vleeswaren wordt aangeboden in ‘large’ tot ‘extra large’ porties, wat prikkelt tot overconsumptie. Deze cijfers verschillen nauwelijks van de vorige ‘Superlijst België’, die in 2022 verscheen. Supermarkten blijven consumenten dus actief stimuleren tot eetgewoontes met veel vlees en zuivel.
Nochtans is minder dierlijk en meer plantaardig eten een belangrijke stap om de opwarming van het klimaat te stoppen, vindt Rikolto, een Belgische ngo voor duurzame voedselsystemen. “Dierlijke producten zijn verantwoordelijk voor de helft van de broeikasgasuitstoot binnen ons voedselsysteem. Daarom lanceerde de Vlaamse overheid de halfhalf-campagne, om mensen de helft van de week te laten kiezen voor een plantaardige maaltijd. Als machtige spelers in ons voedselsysteem kunnen supermarkten hierin een belangrijke rol spelen: zij kunnen hun klanten via hun assortiment, promoties, winkelomgeving en (prijs)beleid de beste keuzes aanbieden en tegelijk met hun inkoopbeleid boeren sturen in verduurzaming van de landbouw”, klinkt het.
Voorzichtige stappen volstaan niet
Toch zijn er ook hoopgevende praktijken te zien sinds het rapport uit 2022. Zo probeert Lidl de verkoop van plantaardige maaltijden te stimuleren door gelijke prijzen te bieden voor dierlijke producten en de plantaardige alternatieven, en die alternatieven slim te plaatsen in het vleesschap. Lidl, Colruyt en Delhaize zetten daarnaast in hun beleid actief in op hybride (deels dierlijke, deels plantaardige) producten.
Opvallend is ook de stijging van promo’s op plantaardige producten bij Colruyt. Binnen hun eiwitrijke promo’s is nu bijna 25% plantaardig tegenover 75% promo’s met vlees of zuivel. In 2022 waren slechts 5% plantaardige promo’s. Bij de andere supermarkten vlot de vooruitgang nauwelijks en zijn 9 op de 10 promoties nog altijd dierlijk.
In 2020 ondertekenden alle supermarkten nochtans de Vlaamse ‘Green Deal Eiwitshift op ons bord’, met als doel de consumptie van plantaardige eiwitten tegen 2030 naar 60% te brengen. Die doelstelling dreigt niet te worden gehaald.
Oproep aan supermarkten en overheid
Charlotte Linnebank, directeur van denktank Questionmark, ziet concrete stappen, zoals de eerder genoemde gelijke prijzen en slimme plaatsing, maar die zijn te versnipperd. “Voor een echte doorbraak is meer samenhang nodig. We moedigen supermarkten aan om de regie te nemen over hun volledige verkoopstrategie. De transitie hoort in de schappen zichtbaar te zijn, niet alleen in jaarverslagen.”
Jelle Goossens van Rikolto, ziet ook een belangrijke rol voor de overheid: “De overheid moet voor eenvormige regels zorgen, zodat alle supermarkten dezelfde richting uitgaan: minder vlees promoten en meer plantaardige en hybride producten verkopen. Zo worden koplopers niet afgestraft en krijgen producenten en landbouwers de zekerheid om mee om te schakelen.”
Het Superlist Environment België 2026-rapport kwam er in samenwerking met Rikolto en met steun van Testaankoop, BOS+, Bond Beter Leefmilieu en écoconso.
Je kan het rapport hier downloaden.
