Fliegl wil stikstofuitstoot beperken

Omdat een rund vaste mest en urine gescheiden uitbrengt, wil Fliegl dit proces nabootsen via hun mestscheider. Je moet dan wel afzet hebben voor de dunne en voor de dikke fractie.
Omdat een rund vaste mest en urine gescheiden uitbrengt, wil Fliegl dit proces nabootsen via hun mestscheider. Je moet dan wel afzet hebben voor de dunne en voor de dikke fractie. - Foto: MH

Vooral vloeibare mest geeft in bepaalde gevallen veel emissie van stikstof. Of dit schadelijk is voor het milieu of niet, daar kan veel over gediscussieerd worden. Voor de boer is het verlies aan eigen stikstof geen goede zaak, want die zal terug moeten aangekocht worden en dat kost veel geld.

Mobiele mestscheider

Fliegl lanceert een aangepast model van de vijzelpers om runderdrijfmest te scheiden in een vaste en een vloeibare fractie. Een motor van 5 kW drijft via een vertragingskast een Archimedes-schroef aan. Deze schroef is volledig omringd door een fijne zeef en transporteert de drijfmest naar achteren. Door een regelbare afsluiting van de uitgang wordt er een tegendruk gecreëerd en hierdoor wordt het vloeibare deel van de mest door de mazen van de zeef geperst, om zo via de retourdarm terug te vloeien naar een opslag voor de dunne mest. De vijzel duwt de vaste mest naar buiten en deze valt op een transportband om opgestapeld te worden.

Afhankelijk van de mestsoort kan de mestscheider van Fliegl, namelijk de Tapir 375, zo’n 20 tot 35 m3 drijfmest per uur uitpersen. De bijgeleverde pomp en de afvoerband worden eveneens elektrisch aangedreven, zodat de volledige unit toch een 10 kWu vraagt.

En wat brengt dit nu bij voor het milieu? De 2 soorten mest kunnen nu elk op hun eigen manier verwerkt worden. De dunne fractie laat zich zeer goed injecteren en absorbeert beter in de bodem dan onbewerkte runderdrijfmest. Dit geeft minder stikstofverliezen door vervluchtiging. De vaste fractie kan een meerwaarde zijn voor toepassingen in de tuinbouw, tuinaanleg, wijngaarden of compostbedrijven.

Bemesten met drijfmest

Net zoals mechanische onkruidbestrijding veel moeilijker is dan chemische onkruidbestrijding, is bemesten met organische mest ook moeilijk om succesvol mee te werken.

Mestinjectie met schrank gemonteerde snijschijven leidt meestal tot een beperkte  stikstofemissie in bouwland.
Mestinjectie met schrank gemonteerde snijschijven leidt meestal tot een beperkte stikstofemissie in bouwland. - Foto: MH

Uit landbouwkundig onderzoek blijkt dat de stikstofefficiëntie uit drijfmest vrij laag is in de praktijk. Het landbouwdepartement Beieren (D) heeft enkele tientallen velden gedurende enkele jaren opgevolgd en was ontgoocheld over het resultaat. Gelukkig bleek hieruit ook dat door een goede toepassingsmethode de nutriëntenopname door de plant sterk kan verbeterd worden.

Uit de resultaten bleek dat het tijdstip, de bodemtoestand en het weer een grote rol spelen om de toegediende ammonium vast te houden. Pas nadat de bovengenoemde factoren in orde zijn, komt de goede toedieningstechniek aan bod. In dit laatste segment kan de mechanisatie zijn werk doen, en daar werkt Fliegl sterk aan.

Goede verdeling

Al vele jaren gebuikt Fliegl voor drijfmestverdeling een eigen systeem van dwarsverdeling, dat bestaat uit een verdeelboom met draaiende vijzel in een kokerbuis met onderaan uitloopopeningen. Omdat de vijzel een overdosis aan mest aanbrengt, moet er ook een retour voorzien zijn. Aan de buitenkant van elke vijzel bevindt zich een stortbakje, waarin zware elementen terechtkomen. Deze bak wordt regelmatig opengezet, zodat de vreemde voorwerpen eruit vallen.

Dankzij de brede verdeelboom kunnen de uitloopslangen kort gehouden worden en hangen deze bovendien vrij verticaal. Belangrijk is nu de manier hoe de mest in de bodem gebracht wordt. Fliegl heeft diverse mogelijkheden. Eerst en vooral zijn er de gewone sleepslangen met sleepvoetjes, die de mest op het rijtje bovenop de bodem leggen. Dit is enkel effectief wanneer onderbladbemesting gebeurt in een hoger gewas, zoals granen of bij bemesten in het maïsgewas. De mest moet zoveel mogelijk in de koelte van de plantenschaduw liggen om vervluchtiging tegen te gaan. Deze methode is zeker minder geschikt voor grasland, ook al is dit wettelijk toegelaten.

De Fliegl-verspreidingsboom met 4 units en uitgerust met ‘schaatsschoenen’. Deze maken een lichte snede, wat de absorptie door de bodem moet versterken en vooral versnellen.
De Fliegl-verspreidingsboom met 4 units en uitgerust met ‘schaatsschoenen’. Deze maken een lichte snede, wat de absorptie door de bodem moet versterken en vooral versnellen. - Foto: MH

Verder heeft Fliegl sleepschoenen (schaatsschoenen) die een lichte snede in de bodem maken. In vochtige, maar berijdbare bodem is de absorptie van de mest goed met dit systeem. Uit het Duitse onderzoek blijkt dat de stikstofverliezen bij een goede toedieningstechniek tot de helft gereduceerd werden. Uiteraard wil dit zeggen dat er veel minder dure stikstof moet aangekocht worden.

Voor akkerland maakt Fliegl graag gebruik van de schijveninjecteur. De snijschijven staan onder een verticale hoek, waardoor de bodem wat opgetild wordt. In deze ruimte komt de mest te liggen. Afhankelijk van de bodemtoestand worden de diepte en de rijsnelheid aangepast om een goede bedekking te bekomen. Ook hier blijkt door het Duitse onderzoek dat een goede toedieningstechniek economisch interessant is, omdat er dan kan bespaard worden op aankoop van dure kunstmest.

Spreiden van vaste mest

Of het nu gaat over stalmest, compost, kalk, gescheiden droge mest of kippenmest, de nieuwe mestspreiders streven naar een grote werkbreedte en een goede verdeling in de dwars- en lengterichting.

Het Fliegl KDS (kettingdoseer- systeem) met smalle bak en grootvolumebanden is zeer populair en bodemvriendelijk. Een optie is de kantstrooikap.
Het Fliegl KDS (kettingdoseer- systeem) met smalle bak en grootvolumebanden is zeer populair en bodemvriendelijk. Een optie is de kantstrooikap. - Foto: MH

Fliegl heeft een ruim aanbod aan grote en kleine strooiwagens. Wat belangrijk is voor dit merk, is dat er een aanbod is aan afschuifwagens en ook aan wagens met een kettingbodem. De afschuifwagens worden voornamelijk ingezet bij de grove mestsoorten, zoals runderstalmest. Door het afschuifsysteem is het namelijk niet mogelijk om een doseerklep te monteren, die zou immers vrij snel geforceerd worden.

Voor het fijner materiaal biedt Fliegl de kettingbodem aan. De horizontale verdeelwalsen versnipperen het materiaal en brengen het op de schotels. Meer en meer wordt het type ‘dieplader’ verkocht, omdat deze smalle kast toelaat om echt grote wielen te monteren. Grote wielen maken grootvolumebanden mogelijk, die goed zijn voor de trekkracht op het veld en voor de bodemgezondheid.

Zelfsturende drieasser

Meesturende assen zijn noodzakelijk, maar de besturing moet precies zijn. Er zijn vele systemen op de markt, waarvan sommige zelfs complex zijn. Fliegl gaat steeds voor eenvoudig en betrouwbaar, daarom is er hun nieuw besturingssysteem.

Asbesturing van de trailer zonder connectie met de tractor: een patent van Fliegl.
Asbesturing van de trailer zonder connectie met de tractor: een patent van Fliegl. - Foto: MH

De voorste en de achterste as van de tridem sturen mee in het bochtwerk zonder enige aansturing vanuit de tractor. Het heeft een tweetal jaren geduurd alvorens de Duitse voertuig- en verkeerswetgeving het licht op groen gezet heeft. Omdat er geen stuurconnectie is met de tractor, moet men voldoende veiligheidstesten hebben ondergaan om de wagen op de baan te brengen.

Bij de drieasser is as 2 een vaste as en dus ongestuurd. Bij het nemen van een bocht zal het aantal omwentelingen van de wielen L2 en R2 super- nauwkeurig gecontroleerd worden. Indien het linkerwiel iets meer of minder draait dan het rechterwiel, dan wordt dit doorgestuurd naar as 1 en as 3.

Afhankelijk van deze kleine verschillen in omwenteling van as 2 zal de gyroscoop een andere hoeveelheid olie sturen naar de voorste en achterste stuurassen. Dit gebeurt door load sensing, die uiteraard komt van het trekkende voertuig.

Bij hoge snelheden (+25km/u) is dit besturingssysteem uitgeschakeld. Het werkt zowel bij vooruit- als bij achteruitrijden. Patenten hiervoor zijn door Fliegl aangevraagd.

Samenvatting

De volgende jaren zal het stikstofspook nog vaak opdagen in de landbouw. Mits de nodige tijd en de nodige technieken kan hierin verandering komen. Fliegl is al vele jaren actief in bemestingstechnieken en brengt daarom hulpmiddelen om het probleem mee op te lossen. Uit onderzoek blijkt echter dat de mechanisatie maar zo goed is als ze wordt gebruikt.

Maarten Huybrechts

Meest recent

Meest recent