Europees Parlement wil over vijf jaar totaalverbod op glyfosaat
Het gebruik van glyfosaat, de meest verkochte onkruidverdelger ter wereld, moet tegen december 2022 helemaal uitgefaseerd worden. Dat staat in een niet-bindende resolutie die het Europees Parlement dinsdag heeft aangenomen, daags voor de de EU-lidstaten zich over een verlenging van de toelating van glyfosaat buigen.
De tekst die door de plenaire vergadering van het parlement is goedgekeurd, is minder ambitieus dan de resolutie waar de milieucommissie zich vorige week nog achter schaarde. Die pleitte voor een transitieperiode van drie jaar vooraleer er een totaalverbod op het gebruik van glyfosaat van kracht wordt. Het voltallige parlement koos dinsdag dus voor een uitfasering die vijf jaar zou duren. De nieuwe resolutie werd goedgekeurd met 355 stemmen tegen 204 en 111 onthoudingen.
De huidige vergunning voor het gebruik van glyfosaat loopt op 15 december af. Als het van het parlement afhangt, komt dan meteen een einde aan het gebruik door particulieren, in openbare ruimtes en door de landbouwsector als er biologische alternatieven voorhanden zijn. Tegen eind 2022 moeten ook de landbouwers helemaal afgestapt zijn van glyfosaat.
Volgens Marc Tarabella (PS) en Kathleen Van Brempt (sp.a) is een uitfaseringsperiode van vijf jaar te lang. "We konden geen meerderheid vinden voor een kortere periode. Een belangrijk deel van het parlement wilde zelfs dat de licentie opnieuw hernieuwd zou kunnen worden", zegt Van Brempt. "Dat was voor ons een breekpunt. We moeten komaf maken met het systeem van opeenvolgende tijdelijke hernieuwingen van de licentie."
Ook de groenen wilden al in 2020 definitief komaf maken met het gebruik van glyfosaat, maar met het bereikte compromis valt te leven, zegt Bart Staes (Groen). "Het kan een start betekenen voor een fundamenteel debat over het gebruik van pesticiden in de landbouw, voor een mentale en daadwerkelijke omwenteling in de Europese landbouw."
De parlementsleden willen met hun resolutie de druk op de Europese Commissie en de lidstaten opvoeren. Die laatsten buigen zich woensdag over het voorstel van de Commissie om glyfosaat langer toe te laten op de Europese markt, na afloop van de huidige vergunning. Ook al is de resolutie van het parlement niet bindend, zal de Commissie er toch rekening mee houden, zo zei een woordvoerder dinsdag. Meer zelfs, in plaats van te blijven ijveren voor een verlenging met tien jaar, streeft te Commissie nu naar een "zo breed mogelijke steun" voor een nieuwe vergunning met een looptijd van 5 tot 7 jaar. De vertegenwoordiger van de Commissie in het comité dat zich woensdag over de zaak buigt, heeft een breed onderhandelingsmandaat, luidt het.
Glyfosaat is de meest gebruikte onkruidverdelger te wereld, vooral de merknaam Roundup van de Amerikaanse chemiereus Monsanto is bekend. Er is de voorbije jaren heel wat te doen geweest rond de gezondheidsrisico's die al dan niet met glyfosaat gepaard gaan. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is de stof "waarschijnlijk kankerverwekkend", maar het Europees Voedselveiligheidsagentschap (EFSA) en het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) vinden niet dat er een link kan worden gelegd tussen glyfosaat en kanker. De Commissie baseert zich op hun analyses.
Volgens Ivo Belet (CD&V) is glyfosaat niet de toekomst. "Integendeel, we moeten volop inzetten op duurzame alternatieven." Hij wil vermijden dat de lidstaten in verspreide slagorde omschakelen en kan zich daarom vinden in een beperkte verlenging van de toelating. Dat "zorgt voor druk op de ketel om zo in heel Europa tegelijk over te schakelen op duurzame alternatieven".
Het parlement wil ook dat de autorisatieprocedure voor stoffen als glyfosaat herbekeken wordt, niet alleen omdat de WHO en de Europese agentschappen elkaar op het eerste zicht tegenspreken, maar ook omdat aan het licht gekomen is dat Monsanto de wetenschappelijke studies naar de stof mogelijk gemanipuleerd heeft. Mark Demesmaeker (N-VA) pleit alvast voor extra onderzoek. "Het is een gemiste kans dat de Commissie niet gekozen heeft voor bijkomend onafhankelijk onderzoek dat niet enkel naar de actieve stof glyfosaat kijkt, maar een bredere analyse maakt van de mengsels waarin glyfosaat wordt gebruikt", zegt hij. "Enkel op die manier kan de wetenschappelijke onzekerheid worden opgehelderd."
Hilde Vautmans (Open Vld) heeft wel vertrouwen in het EFSA en het ECHA en steunt dan ook het voorstel van de Europese Commissie om de vergunning te verlengen.
