Startpagina Economie

EU-landen stemmen dan toch in met zorgplichtwet voor bedrijven

De lidstaten van de Europese Unie hebben vrijdag 15 maart dan toch ingestemd met een nieuwe zorgplichtwet, die grote bedrijven verantwoordelijk maakt voor het aanpakken van uitbuiting en milieuschade in hun hele toeleveringsketen. De richtlijn zal ook gelden voor grote landbouwbedrijven, maar er wordt niet meer gewerkt met lagere drempels voor de landbouw of andere ‘risicovolle’ sectoren.

Leestijd : 3 min

Over deze richtlijn over 'passende zorgvuldigheid in het bedrijfsleven', zoals hij officieel heeft, vonden de lidstaten eerder een akkoord met het Europees Parlement, maar tijdens de formele goedkeuring in de Raad liep het fout. Nu is het dossier onder Belgisch voorzitterschap dan toch kunnen landen.

Grote Europese bedrijven moeten in hun productieketen duurzaam ondernemen vooropstellen. Dat is kort samengevat wat de zorgplichtwet ambieert. Het is de bedoeling dat die bedrijven zaken als kinderarbeid, slavernij, uitbuiting, vervuiling en biodiversiteitsverlies in hun wereldwijde keten monitoren en aanpakken.

Hogere drempels

Het akkoord dat de onderhandelaars van het Parlement en de Raad vorig jaar bereikten, raakte eerder niet goedgekeurd door de lidstaten. Nadat de stemming 2 keer was uitgesteld, werd de tekst eind februari verworpen omdat geen voldoende grote meerderheid werd gevonden. Onder meer Duitsland wilde geen steun geven, omdat volgens de liberale regeringspartij FDP bedrijven zich door de strenge duurzaamheidsvereisten uit Europa zouden terugtrekken.

Bij een nieuwe poging is de tekst nu dus wel goedgekeurd. Om dat mogelijk te maken, is onder meer gesleuteld aan de drempel die bepaalt op welke bedrijven de zorgplichtwet van toepassing is. Enkel ondernemingen en groepen die in Europa actief zijn, die meer dan 1.000 werknemers tellen en die een jaaromzet draaien van meer dan 450 miljoen euro zullen in het toepassingsgebied vallen, terwijl dat eerder bedrijven met 500 werknemers en een omzet van 300 miljoen euro waren.

Belgisch minister van Economie en Werk Pierre-Yves Dermagne (PS) wijst erop dat de nieuwe wetgeving in fases zal worden geïmplementeerd. Tegen 2027 zal in België een veertigtal bedrijven onder deze richtlijn vallen, tegen 2029 zal het gaan om zo'n 200 bedrijven. Ook de leveranciers van deze grote bedrijven worden geviseerd en zullen de maatregelen moeten naleven, benadrukt Dermagne.

Eerlijk speelveld

Bij de stemming vrijdag kozen 9 lidstaten voor een onthouding, terwijl één land onbeslist bleef. Volgens Dermagne was de goedkeuring van deze tekst een van de prioriteiten van het Belgische voorzitterschap van de EU-Raad. De wet moet wel nog goedgekeurd worden door het Europees parlement.

Ondanks de lastminuteaanpassingen reageert Europees Parlementslid Sara Mathieu (Groen) enthousiast op de goedkeuring. “De zorgplichtwet heeft voor miljoenen mensen in de wereld een positieve impact op hun leven”, stelt ze. “Alle bedrijven die handelen op de Europese markt mogen niet kunnen wegkijken bij uitbuiting, milieuvervuiling en mensenrechtenschendingen. Ook voor Europese bedrijven betekent dit eindelijk een eerlijk speelveld. In het bijzonder kmo's zullen minder het slachtoffer worden van oneerlijke concurrentie met grote bedrijven die anders gemakkelijker de regels kunnen omzeilen.”

Bij de Franse groenen klinkt het dat de industriële lobby de lidstaten heeft doen terugkrabbelen. Europarlementslid Marie Toussaint zegt dat het met name de Franse regering was die onder die druk het toepassingsgebied heeft laten verkleinen en onder druk van de banken voor een vrijstelling van de financiële sector heeft gepleit.

Ook wordt niet meer gewerkt met ‘risicovolle’ sectoren als textiel, landbouw en bouw, waarvoor een lagere drempel zou hebben gegolden.

Gold plating

Omdat de zorgplichtwet een richtlijn is, moet hij door alle lidstaten in nationale wetgeving worden omgezet. Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) zegt het dossier van nabij te zullen blijven volgen. “Het zal cruciaal zijn voor de 27 lidstaten om de richtlijn getrouw om te zetten, dus zonder 'gold plating' (bij de omzetting verder gaan dan wat in de richtlijn wordt voorgeschreven)”, luidt het in een schriftelijke reactie. “Als ze dat niet doen, zullen ze een verdere versnippering van de interne markt veroorzaken en bijkomende moeilijkheden creëren voor ondernemingen, die rekening moeten houden met 27 verschillende nationale systemen.”

Volgens het VBO zal de impact van de nieuwe regelgeving op de bedrijfswereld ‘gigantisch’ zijn. “Gekoppeld aan de ESG-rapportage (n.v.d.r. milieu, maatschappij en governance) en andere voorstellen van EU-regelgeving, zoals het verbod op het op de markt brengen van met dwangarbeid vervaardigde producten, staat die nieuwe golf van verplichtingen haaks op het idee om de administratieve lasten te doen afnemen.”

Belga

Lees ook in Economie

Lijnzaadsector trekt aan alarmbel over importtarieven op Russische landbouwproducten

Economie De sector van lijnzaadverwerkende bedrijven -in België vooral familiebedrijven- trekt aan de alarmbel rond het voorstel van de Europese Commissie om de invoertarieven voor graan, oliezaden en afgeleide producten uit Rusland en Wit-Rusland te verhogen. "Dat betekent een zware klap voor het voortbestaan van de Europese bedrijven die lijnzaad verwerken", klinkt het in een persbericht van Liprobel, de organisatie die de belangen van producenten van plantaardige oliën en vetten behartigt.
Meer artikelen bekijken