Edito: Boerinnen spelen een onmiskenbare rol, ook na 2026

De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (VN) heeft 2026 uitgeroepen tot ‘International Year of the Woman Farmer’ (IYWF 2026) of het ‘Internationale Jaar van de Vrouwelijke Landbouwer’. Hiermee willen de VN de vaak onzichtbare bijdrage van vrouwen in de agrovoedingsketen – van veld tot markt – in het voetlicht plaatsen.

Die extra aandacht moet volgens de VN leiden tot meer concrete acties om wereldwijd de genderkloof te dichten en om de leefomstandigheden van vrouwen te verbeteren. Heel wat vrouwen liggen aan de basis om de bewoners van deze planeet te voeden, terwijl ze zelf maar al te vaak verstoken blijven van land, rechten en zichtbaarheid.

Dit internationale jaar heeft dan ook als doel om de wereldwijde bewustwording te vergroten van de essentiële bijdrage van boerinnen en van de specifieke obstakels waarmee zij te maken hebben. Vrouwen zijn immers – net als mannen – aanwezig in elke schakel van de voedselketen. Ze zaaien, oogsten, sorteren, verwerken en vermarkten hun producten. Ze vormen veelal de spil binnen het gezin en dragen bij aan de vitaliteit van het platteland.

Hoewel vrouwen dus onmisbaar zijn in de agrovoedingssector, wordt hun rol volgens de VN grotendeels onderschat. Wereldwijde landbouwstatistieken slagen er zelfs niet in om deze vrouwen in cijfers zichtbaar te maken. De meeste boerinnen hebben namelijk geen professionele status, worden niet erkend als medewerkers en staan niet geregistreerd in kadastrale registers of steunprogramma's. In Vlaanderen hebben we hier gelukkig een beter zicht op. Hier stijgt het aantal vrouwelijke bedrijfsleiders in de agrarische sector. In 2024 was bijna 21% van de bedrijfsleiders een vrouw, in 2009 was dat nog 17%.

Door een heel jaar aan vrouwelijke landbouwers te wijden, willen de VN hun bijdrage meer zichtbaar, meetbaar en politiek essentieel maken. Landbouwleven doet dat ook. Dit jaar zetten we elke maand een straffe boerin – onderneemster, vrouw, partner, moeder én burger – in de schijnwerpers. In een eerste aflevering laten we de voorzitters van Ferm en VABS aan het woord.

IYWF 2026 mag echter niet bedoeld zijn als een simpele internationale communicatiecampagne, maar moet deel uitmaken van een bredere agenda waarbij educatie, respect en waardering voorop staan. Ook na 2026!

Anne Vandenbosch