Lage SMP-prijzen in Europa zorgen voor 44% meer export
Raf Beyers, adviseur bedrijfsontwikkeling en risk management bij United Experts, werpt ook in 2026 een blik op de evoluties op de internationale zuivelmarkten.
In 2025 maakten de markten kennis met de TACO-strategie, wat staat voor Trump Always Chickens Out, zo vertelt Raf Beyers in het zuivelmarktoverzicht van januari 2026. “De TACO-strategie wordt veroorzaakt door het fel met staalharde maatregelen dreigen van een politicus of president – Trump in deze – om deze nadien af te zwakken of uit te stellen. Hierdoor dalen de markten eerst stevig, om nadien opgelucht hoger te stijgen dan voordien. “Men zag daardoor een beursrally vanaf april tot het einde van 2025. Deze rally lijkt zich in Europa, meer dan in de Verenigde Staten (VS), ook na Nieuwjaar nog verder te zetten.”
De voorbije weken kregen we rond de geopolitieke spanning over Groenland weer zo’n scenario voorgeschoteld. Beyers: “Dreigementen en insinuaties van Trump om het land met veel ijs, maar ook waardevolle grondstoffen diep onder dat ijs, militair te annexeren. Daarnaast wilde hij de Europese landen die er militairen naartoe sturen, straffen met zijn favoriete drukkingsmiddel: importtarieven. Op het World Economisch Forum (WEF) in Davos, tot vorig jaar de jaarlijkse hoogmis voor vrijhandel en globalisering, werd het forum gekaapt door de nieuwe wereldorde en door de Amerikaanse President Trump. Het was daar tijd om te milderen en om de militaire dreigementen voor Groenland in te slikken en ook om de importheffingen voorlopig te parkeren. Op het WEF riepen de Canadese premier Mark Carney en ook de Europese Commissievoorzitster Ursula von der Leyen op tot een coalitie van kleine en middelgrote landen, om zich sterker op te stellen tegenover de grootmachten.”
Von der Leyen kwam wat later echter van een kale reis thuis, toen het Europese Parlement, met steun van de groenen, het Mercosur-akkoord, waartegen de Europese landbouwers stevig protesteren, doorverwees naar het Europese Hof van Justitie. Daardoor wordt het handelsakkoord, dat men al sinds 2000 aan het onderhandelen is, terug enkele jaren uitgesteld, tot opluchting van vele Europese landbouwers.
Wat ook een opluchting kan betekenen, is de Global Dairy Trade (GDT)-zuivelveiling, die bij het begin van het jaar met +6,3% stevig steeg bij de eerste veiling op 6 januari. Op 20 januari werd dit nog bevestigd, met 1,5% stijging.
Kiwi’s produceerden 2,9% meer melk in 2025
De melkproductie van EU28 (EU27+VK) voor november 2025 was 4,9% hoger dan het voorgaande jaar. “Men blijft blijkbaar stevig voederen en melken, want de productie in milk solids verhoogde met 5,5%. De melkprijzen dalen scherp, maar met de relatief lage voederkosten zullen de melkveehouders waarschijnlijk pas in maart of april pijnlijke niveaus bereiken, wanneer ook de voorjaarskosten beginnen binnenkomen. Vervolgens is er dan meestal een vertraging tussen veranderingen in marges en melkproductie, waardoor het risico aanwezig is dat de melkproductie nog wel een tijdje sterk blijft. De positieve impact op de huidige melkaanvoer van de afkalfverschuiving door blauwtong, zou echter tegen april/mei moeten verdwijnen. Door deze factoren zou er in het tweede kwartaal een aanzienlijke vertraging in de productiegroei kunnen ontstaan.”
De productie van milk solids in Nieuw-Zeeland was in december 3,1% hoger dan het voorgaande jaar. “De weideomstandigheden waren er niet geweldig, maar nog net goed genoeg. Het werd gecombineerd met een recordhoeveelheid geïmporteerd palmpitmeel, als krachtvoer, om de productie te laten groeien. Over heel 2025 komt de melkproductie bij de Kiwi’s zo op 2,9% meer melk. Ook voor het lopende melkseizoen, dat nog tot mei loopt, verwacht men die productiestijging vast te houden.”
De spotmelk in Noordwest-Europa is nog altijd spotgoedkoop, met ongeveer 16 cent/kg melk.
Boterprijs maakt bokkensprongen
De Europese boterprijs startte het nieuwe jaar op 7 januari met een prijsopstapje naar 4.408 euro/ton. “De 2 weken nadien, op 14 en 21 januari, was dit optimisme blijkbaar niet te houden, want de boterprijs daalde op die tijd terug met 7,9% naar nog maar 4.060 euro”, beschrijft Raf Beyers de sprongen van de markt. “Vooral de Franse boterprijs daalde met 15% stevig en de Nederlandse boterprijs ging op 21 januari zelfs onder de psychische grens van 4.000 naar 3.950 euro/ton.”
De productie van EU28 van melkvet in november 2025 was 8,8% hoger dan het voorgaande jaar. De import en export leken elkaar ongeveer in evenwicht te houden. De geschatte voorraden laten nog altijd een ongelooflijke stijging van 186,9% zien ten opzichte van vorig jaar in november. “De krappe voorraad van 2024 nuanceert wel deze hoge cijfers. De geschatte voorraadniveaus zijn vergelijkbaar met het niveau dat we zagen in 2019 en 2020, toen de boterprijs in januari respectievelijk 4.500 en 3.600 euro was. We lijken daar op dit moment dus tussen te landen met de Europese boterprijs.”
Op de GDT ging de boterprijs bij de eerste veiling van het jaar 3,8% hoger en bij de veiling van 20 januari +2,1% naar 4.569 euro/ton. Beyers: “Daarmee is de Nieuw-Zeelandse boter ruim de duurste ter wereld, want de Amerikaanse boterprijs blijft maar dale,n naar slechts 2.708 euro/ton. In de VS moet men al terug naar de coronacrisis in 2020 om zo’n desastreuze boterprijs te hebben.”
Europese SMP-prijs ligt erg laag
De prijs voor mageremelkpoeder (SMP, skimmed milk powder) ging in Europa bij de start van het jaar 3 weken een stapje hoger. Op 7 januari was SMP nog 2.047 euro/ton en op 21 januari ging de prijs naar 2.117 euro. Het interventieprijsniveau voor SMP lijkt zo afgewend. “Door de lage Europese prijzen deed de export het de laatste maanden van vorig jaar wel goed. Over het laatste kwartaal ging zo geschat ongeveer 44% meer SMP op export vanuit Europa. De Europese SMP is echt wel de goedkoopste, met in de VS een SMP-prijs van nu 2.250 euro en voor de komende maand zelfs 2.350 euro. De Amerikaanse handelsafspraken met China helpen blijkbaar ook hun SMP-export.”
Ook op de GDT gingen de poeders stevig vooruit bij de eerste veiling van het jaar. SMP ging bij de Kiwi’s 5,4% hoger en vollemelkpoeder (WMP, whole milk powder) zelfs met 7,2%. Bij de tweede veiling, op 21 januari, werd dat bevestigd, met +2,2% voor SMP en +1% voor WMP. Zo komt de SMP-prijs in Nieuw-Zeeland met 2.248 euro heel dicht bij de Amerikaanse prijs.
Lichte stijging van de kaasprijzen
De Europese kaasprijzen stegen licht bij de start van het jaar. Zo komen gouda en mozzarella terug boven de grens van 3.000 euro, met respectievelijk 3.036 en 3.027 euro/ton. Cheddar steeg ook licht in prijs en doet nu 3.277 euro/ton.
