Melkeiwitten blijven belangrijke groeier
Raf Beyers, adviseur bedrijfsontwikkeling en risk management bij United Experts, overliep met ons de evoluties op de internationale zuivelmarkten in weken 39 tot 43. “ De eiwitprijzen blijven de zuivelmarkt domineren en vormen ook de belangrijkste drijfveer achter de stijgende melkprijzen.”
De midterms in de Verenigde Staten (VS) – op dinsdag 3 november – komen naderbij. Raf Beyers: “Deze tussentijdse verkiezingen, die plaatsvinden halverwege de ambtstermijn van de zittende president, zetten de markten en geopolitieke relaties op scherp.”
Trump doet dieseldeals
De Amerikaanse president Trump doet er alles aan om de energieprijzen voor de Amerikaanse bevolking te laten dalen. Raf Beyers zette alle recente beslissingen nog eens op een rijtje: “Begin oktober maakte de G7 – waaronder de grote Europese economieën Frankrijk, Duitsland en Italië – bekend dat Europa, onder druk van een Amerikaanse exportban op diesel naar Europa, een aanzienlijk deel van zijn dieselreserves zal vrijgeven. Daarnaast kwam een week later het nieuws dat Trump een deal sloot met Poetin over de levering van Russische diesel. Toch lijkt dit alles de prijzen vooralsnog niet te milderen. Met de diesel uit Rusland zou de VS, gezien het huidige tekort, nog geen dag vooruit kunnen. Intussen heft de VS ook plotseling sancties op die eerder tegen Rusland werden ingesteld. Dat zet de spanningen rond Oekraïne en de relatie tussen Europa en de VS opnieuw op scherp. Tegelijkertijd blijft Iran de Straat van Hormuz onder druk zetten en roeren ook de Houthi-rebellen zich. Olie-experts stellen bovendien dat door de slinkende voorraden de beschikbare noodoplossingen voor de energiecrisis stilaan uitgeput raken.”
De Europese Brentolie noteerde op 21 oktober rond 113 dollar per vat en blijft daarmee ruim boven de grens van 100 dollar. Ook de voor Amerikanen belangrijke WTI-olie, die ongeveer 98 dollar per vat kost, voedt het gevoel dat de energieprijzen eerder stijgen dan dalen.
De wisselkoers EUR/USD daalt vanwege de zorgen rond Frankrijk. “Een goedkopere euro is positief voor onze export, maar negatief voor de invoer van in dollars geprijsde goederen. Dat is net problematisch, omdat veel belangrijke grondstoffen die Europa moet importeren in dollars worden verhandeld. De onrust op de financiële markten en de hoge overheidsschulden, die blijkbaar hand in hand gaan, doen de tienjaarsrente van Frankrijk en België naar recordhoogtes stijgen.”
De Global Dairy Trade (GDT) zuivelveiling presteert dan weer sterk in oktober. Tijdens de eerste veiling van de maand, op 6 oktober, steeg de zuivelindex met 1,2%. Op de veiling van 20 oktober kwam daar nog eens een stijging van 2,5% bovenop.
Productie milk solids neemt wereldwijd toe
De melkproductie in de EU-28 steeg in augustus met 0,5%. Beyers: “Uitgedrukt in milk solids nam de Europese melkproductie tijdens de laatste zomermaand zelfs met 0,7% toe. De groei neemt dus af, maar over het algemeen is er nog steeds meer melk beschikbaar dan verwacht, ondanks de warme en droge omstandigheden in verschillende melkrijke regio's deze zomer. De voerkosten nemen wel toe, maar ook de melkprijzen stijgen, waardoor de voedermarge opnieuw iets boven het langjarige gemiddelde uit komt. Door deze stijgende melkprijzen zou de melkproductie minder sterk kunnen afnemen dan eerder werd verwacht.”
De Amerikaanse melkproductie lag in augustus 1,7% hoger dan een jaar eerder. In milk solids kwam de melkproductie zelfs 2,8% hoger uit. Het United States Department of Agriculture (USDA) heeft bovendien het groeicijfer voor juli neerwaarts bijgesteld van +2,2% naar +1,7%. Warm weer, rook van bosbranden en lagere melkprijzen hebben de groei van de melkproductie per koe afgeremd. Opvallend is dat het aantal melkkoeien de afgelopen 3 maanden onveranderd is gebleven. Tegelijkertijd blijft het vet- en eiwitgehalte stijgen, waardoor de productie in milk solids naar verwachting ook de komende periode hoger zal blijven liggen in de VS.
De productie van
Nieuwe Europese notering voor boterhandel
De Europese boterprijs, die tot op heden werd berekend op basis van het gemiddelde van de boterprijzen in Nederland, Duitsland en Frankrijk, daalde de voorbije maand met 3,6%. De Europese boterindex noteerde op 21 oktober 4.093 euro per ton.
Sinds 19 oktober is Euronext echter live gegaan met een nieuwe afwikkelingsindex voor boter, namelijk de ‘EU Butter VPI’ (Vesper Price Index). Deze index wordt voortaan wekelijks samengesteld en gepubliceerd door Vesper, telkens op woensdag om 18 uur. De berekening is gebaseerd op de boterhandel en op transacties in Nederland, Duitsland, Frankrijk, België, Denemarken en Ierland. Euronext biedt vanaf nu ook termijncontracten aan op basis van deze nieuwe index. “Dat de door EEX samengestelde boterindex aan vernieuwing toe was, blijkt opnieuw uit de grote prijsverschillen tussen de verschillende indexlanden. Duitsland noteerde in week 43 4.150 euro/ton, Frankrijk 4.410 euro/ton en Nederland slechts 3.720 euro/ton. Daardoor kwam de ‘oude’ boterindex uit op 4.093 euro/ton, terwijl de nieuwe EU Butter VPI, gebaseerd op 6 landen, 3.780 euro/ton noteert. Het verschil tussen beide indices bedraagt daarmee meer dan 300 euro/ton.”
De melkvetprijzen maakten de voorbije weken eerder pas op de plaats. Ook op de GDT-veiling heeft melkvet het moeilijk. Tijdens de meest recente veiling daalde de prijs van vochtvrij melkvet (AMF, anhydrous milk fat ) met 3,4%, terwijl boter een prijsverlies van 0,4% liet optekenen. Dankzij de wisselkoersomrekening blijft GDT-boter met 4.206 euro/ton wel duurder dan Europese boter. De Amerikaanse boterprijs presteert daarentegen bijzonder zwak en noteert momenteel slechts 2.666 euro/ton. Dat vormt een schril contrast met de situatie 3 jaar geleden, in 2023, toen de Amerikaanse boterprijs in de aanloop naar Thanksgiving tijdelijk opliep tot een heel hoog niveau van 6.918 euro/ton.
Ook Vesper-notering voor melkpoeder
De eiwitprijzen blijven de zuivelmarkt domineren en vormen ook de belangrijkste drijfveer achter de stijgende melkprijzen. De Europese prijs voor mageremelkpoeder (SMP, skimmed milk powder) is de voorbije maand, tot 21 oktober, nog met 11% gestegen. In week 43 noteerde de SMP-index van de EEX, gebaseerd op de prijzen in 3 landen, 3.620 euro/ton. “Ook voor SMP lanceert Euronext deze week, in samenwerking met Vesper, een nieuwe index op basis van 6 landen. Deze index draagt de naam ‘EU SMP VPI’ (European SMP Vesper Price Index). Deze nieuwe verhandelbare zuivelindex biedt marktpartijen extra mogelijkheden om hun prijsrisico's af te dekken en noteert vanaf nu op Euronext. De EU SMP VPI komt in week 43 uit op 3.700 euro/ton en presteert daarmee iets beter dan de EEX-index op basis van 3 landen. De eiwitprijzen lijken duidelijk minder gevoelig voor de inflatie en de impact van hoge energieprijzen op de consument dan de melkvetprijzen.”
Ook op de GDT-veiling presteert SMP sterk. Tijdens de meest recente veiling steeg de prijs met 3,4% tot 3.541 euro/ton. Daarmee blijft SMP in Nieuw-Zeeland wel goedkoper dan in Europa. Voor de Europese export van SMP kan de zwakke euro daarom een bijkomend voordeel betekenen. Anderzijds liggen de SMP-prijzen in de VS met 3.934 euro/ton nog steeds hoger dan in Europa. Begin oktober noteerde SMP in de VS zelfs nog boven de 4.000 euro/ton. Mogelijk ondervindt de Amerikaanse export ondertussen enige hinder van de sterke dollar.
Kaasprijzen zakken
Waar zowel de SMP-prijs als de prijs van WPC (weipoederconcentraat) hoge niveaus bereiken, lijken de kaasprijzen de afgelopen 4 tot 6 weken wat last te hebben van hoogtevrees. Gemiddeld zijn de Europese kaasprijzen in die periode met bijna 2% gedaald. De Europese cheddarprijs bedraagt momenteel 3.794 euro/ton, terwijl gouda 3.470 euro/ton noteert. Met een prijs van 3.464 euro/ton is mozzarella opnieuw de goedkoopst genoteerde kaassoort binnen de belangrijkste Europese referentieprijzen.
