Kom ik in aanmerking voor een afwijking?
Het Stikstofdecreet biedt de mogelijkheid om een afwijkende berekeningsmethode van de referentiesituatie 2021 aan te vragen. We belichten de specifieke voorwaarden waaraan je dan zeker moet voldoen.
Het Stikstofdecreet legt voor elke rundvee-, varkens- en pluimveehouder reductiedoelstellingen op tegen eind 2030. Deze reductiedoelstellingen worden bepaald op basis van de referentiesituatie 2021, vertrekkende vanuit de Mestbank-aangifte van het productiejaar 2021.
Het Stikstofdecreet biedt in bepaalde situaties de mogelijkheid om een afwijkende berekeningsmethode van de referentiesituatie 2021 aan te vragen. Het besluit van de Vlaamse regering over de afwijkende berekeningsmethode van de referentiesituatie 2021 bepaalt wanneer, hoe en onder welke voorwaarden zo’n afwijking kan worden toegekend.
Wanneer kan je een afwijking aanvragen?
Hieronder wordt een overzicht van de situaties weergegeven waarin een rundvee-, varkens- of pluimveehouder een afwijking kan aanvragen op de berekeningsmethode van de referentiesituatie 2021. Er zijn in hoofdzaak 3 afwijkingsredenen:
• Investering in dierplaatsen, zoals de uitbreiding van vergunde dierplaatsen, overname van een bedrijf of andere investeringen zonder uitbreiding in vergunde dierplaatsen;
• Overmachtssituatie in 2019, 2020 of 2021, zoals een overlijden, langdurige arbeidsongeschiktheid, brand, epizoötie...;
• Varkens-, pluimvee- of rundveehouderij die is vergund na 1 januari 2022 en bijgevolg een gemiddelde veebezetting van nul heeft in 2021.
In tabel 1 staat per sector vermeld welke afwijkingsredenen zijn opgenomen en welke nieuwe referentie wordt gebruikt voor de aangepaste berekening van de PAS-referentie2030. De nieuwe referentie kan gebaseerd zijn op de vergunde dierplaatsen of op een Mestbank-aangifte van een ander productiejaar.
Voorwaarden en procedure
Er zijn nog enkele voorwaarden van toepassing om in aanmerking te komen voor een afwijking.
De afwijking gebeurt per diersoort en per exploitatie, dus per vergunning. De afwijking gebeurt niet op het niveau van de landbouwer. Er moet tevens een verschil van minstens 7% zijn tussen de ammoniakemissies van de referentiesituatie 2021 en de nieuwe referentie. Als de afwijkende berekeningsmethode uitgaat van het aantal vergunde dierplaatsen, dan wordt deze begrensd tot de totale NER’s die aanwezig waren op 1 januari 2024.
Een aanvraag moet ingediend worden via het online loket van de Commissie Afwijkende PAS-referentiesituatie (Capas). Bij de aanvraag worden de nodige bewijsstukken en de nodige berekeningen toegevoegd.
Opgelet: deze aanvraag moet ingediend worden vóór 30 september 2026. Capas neemt binnen de 60 dagen een ontwerp-beslissing indien onvolledig of afgekeurd. De aanvrager heeft dan 30 dagen de tijd om bijkomende motivatie of stukken over te maken. Wanneer een gunstig advies gegeven wordt, wordt een definitieve beslissing opgemaakt.
Voorbeeld voor een gemengd bedrijf
We nemen als voorbeeld een gemengd varkens- en rundveebedrijf (tabel 2). Hiervoor werd in 2019 een vergunning aangevraagd voor een uitbreiding van het aantal varkensplaatsen, en een hernieuwing van het aantal rundveeplaatsen. In 2020 werd een bijkomende varkensstal gebouwd en in 2021 werd het bestaande dak van de melkveestal vernieuwd. Per diersoort wordt de afwijkingsreden bepaald en de nieuwe referentie. In dit voorbeeld is er een andere afwijkingsreden en andere nieuwe referentie voor varkens en rundvee.
Voor de beide diercategorieën zullen de emissies moeten bepaald worden voor de referentiesituatie 2021 en de nieuwe referentie. Indien er per diersoort minstens 7% verschil is, komt die diersoort in aanmerking om een afwijking aan te vragen. De nieuwe referenties vormen dan de basis voor de berekening van de referentiesituatie 2021 en daaropvolgend de PAS-referentie 2030 van het bedrijf, waarbij de generieke reductiedoelstellingen per diercategorie in rekening gebracht worden.
Analyseer je eigen bedrijfssituatie
In bepaalde situaties kan een afwijking op de referentiesituatie 2021 aangevraagd worden, zodat een aangepaste berekening van de referentiesituatie 2021 en daaropvolgend de PAS-referentie 2030 kunnen bekomen worden. Aangezien deze aanvraag vóór 30 september 2026 moet ingediend worden, is het aangewezen om je eigen bedrijfssituatie nu al goed te analyseren.
Klik hier voor meer informatie over de Commissie Afwijkende PAS-referentiesituatie of ga via deze link naar het Loket aanvraag afwijking.
De module voor de berekeningen bij de aanvraag vind je via deze link en dan doorklikken naar ‘Aanvraag afwijkende berekeningsmethode’.
