Nieuwe PVL-zeugenstal is klaar voor de toekomst

Meer dan 30 jaar na de bouw van de toen al erg innovatieve Milieustal werd op 2 februari de nieuwe state-of-the-art zeugenstal van het PVL officieel ingehuldigd door Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns en door gedeputeerde voor Landbouw Inge Moors (beiden cd&v).

Het is alvast mooi dat de nieuwe stal daar – in hartje Bocholt net naast het Biotechnicum van Bocholt – opnieuw kon gebouwd worden. Het PVL kreeg hiervoor gelukkig de nodige steun vanwege de gemeentelijke en provinciale overheden bij de vergunningverlenging. Ook de Vlaamse overheid verleende steun bij de bouw van de zeugenstal en het kantoorgebouw via het Vlaams Landbouwinvesteringsfonds (VLIF) voor de omkaderingssector. “Dit is een specifieke investeringssteun voor onderzoeksinstellingen en praktijkcentra in Vlaanderen. In totaal werd er een financiering van 1.207.304,80 euro voorzien”, aldus minister Brouns. De totale investering voor dit project bedraagt 2,5 miljoen euro.

Sector onder druk

Inge Moors is ook voorzitter van PVL. De gedeputeerde haalde enkele cijfers aan waarmee ze aantoonde dat de Vlaamse varkenshouderij onder druk staat. “De zeugenstapel daalde tussen 2005 en 2024 van 568.000 tot 332.000 zeugen, een daling van 42%. De stijging van het aantal biggen per zeug zorgde ervoor dat het aantal vleesvarkensplaatsen minder snel daalde (-13% van 5,4 miljoen tot 4,7 miljoen varkens). In de provincie Limburg is de daling vooral de laatste 10 jaar sterk ingezet met een daling van de varkensstapel van 425.000 in 2015 naar 287.000 in 2024. Dat is een daling met maar liefst 33% op 10 jaar tijd! Deze daling is enerzijds het gevolg van economisch moeilijke omstandigheden, maar anderzijds ook van de vergrijzing in de sector. Daarbij komt dat de vergunningverlening door een combinatie van factoren moeizaam verloopt. Intensieve veebedrijven als varkenshouderijen hebben niet alleen te maken met problematieken als stikstof. Ook geur is een belangrijke component in de vergunningverlening.”

Voor haar was het dus belangrijk dat deze nieuwe onderzoeksstal inzet op de nieuwste emissiereducerende technieken en op dierenwelzijn. De stal zorgt bovendien voor heel wat nieuwe onderzoeks-mogelijkheden. “Dit is erg belangrijk voor een praktijkgericht onderzoekscentrum om in het kader van de moderne varkenshouderij advies te kunnen verlenen aan en onderzoek te doen voor de sector.”

Kort bouwtraject

Sander Palmans, coördinator bij PVL, herinnerde de genodigden er tijdens de officiële inhuldiging aan dat dit traject reeds 5 jaar geleden werd opgestart met een denkproces over de verschillende mogelijkheden. “We dachten met de volledige ploeg van de raad van bestuur – waaronder heel wat landbouwers – na over de functionaliteiten die de stal moest bevatten en over welke bouwtechnische maatregelen we wilden om te voldoen aan de laatste nieuwe regelgeving en richtlijnen. We kozen hierbij bewust voor brongerichte maatregelen. De oude zeugenstal werd in september 2024 afgebroken, aansluitend werd gestart met de nieuwbouw. Op 24 juni 2025 werd de dekstal al in gebruik genomen. Op 18 november werden de eerste biggen geboren.”

Dierenwelzijn, data en emissies

Vanuit de bezoekersgang konden de genodigden ook een blik werpen in de nieuwe stal. De vrijloopkraamhokken kregen daarbij bijzondere aandacht.

“Dit huisvestingssysteem wordt het nieuwe normaal. De zeug krijgt meer ruimte in de periode kort na het werpen”, vertelde Palmans. “Dit biedt niet alleen voordelen op het vlak van dierenwelzijn. Uit onderzoek blijkt immers dat het ook de melkproductie van de zeugen doet toenemen.” Ook de 4 gekozen ammoniakemissiearme technieken werden toegelicht.

Volgens Palmans is het PVL al jaren een pionier in de individuele dieropvolging. “We maken reeds meer dan 10 jaar gebruik van elektronische identificatie bij de varkens. In de nieuwe stal wordt ook de individuele opvolging van de zeugen naar een hoger niveau getild. Via het voederstation kunnen we op dagelijkse basis de voederopname van de zeugen én het gewicht vaststellen. Dit maakt een snelle interventie mogelijk wanneer voeropname of gewichtsevolutie een onverwachte wending nemen.

In de kraamstal gaat het voedersysteem nog een stapje verder. Daar kan de zeug zelf bepalen hoeveel voer ze opneemt door een sensor te bedienen. Het voersysteem laat bovendien toe dat de zeugen tot 6 maal per dag worden gevoederd. Veel kleine porties laten een grotere voederopname toe dan weinig grote porties. De eerste ronde toonde ook aan dat de voederopname van de zeugen hoog was.”

De nieuwe zeugenstal zorgt dus voor heel wat bijkomende onderzoeksmogelijkheden. “Door te werken met verschillende kleine afdelingen is het mogelijk om de emissies op te volgen. Daardoor focussen we zowel op de grootste uitdaging op korte termijn, namelijk de stikstofuitstoot, als op lange termijn, namelijk economische rendabiliteit en het verlagen van de carbon footprint (voederefficiëntie).”

Nieuw kantoorgebouw

Moors: “Er werd de voorbije jaren niet alleen geïnvesteerd in infrastructuur maar ook in mensen. PVL telt intussen 13 medewerkers.” PVL is immers ook actief in het onderzoek, advies en ondersteuning van rundveehouders en producenten van voedergewassen. Daarnaast biedt PVL ook opleidingen aan. Zowel vanuit haar eigen werking als in samenwerking met partners. Er was dus nood aan een nieuw kantoorgebouw met de nodige functionaliteiten.

“Met deze investering zet PVL zich schrap voor de toekomst en moet het mogelijk zijn om de belangrijkste uitdagingen richting 2050 aan te pakken”, besloot de fiere voorzitter van PVL.

Anne Vandenbosch

Op 6 februari zet PVL (Kaulillerweg 3, Bocholt) vanaf 13 u de deuren open voor alle geïnteresseerden.