Ierland verlengt derogatie, Vlaanderen moet wachten
Vlaamse landbouwers kunnen sinds 2023 geen derogatie meer aanvragen om onder voorwaarden meer stikstof uit dierlijke mest uit te rijden dan de algemene Europese norm. Ierland ziet zijn derogatie verlengd. Vlaams parlementslid Dries Devillé van Vlaams Belang vroeg aan Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns (cd&v) waarom dat in Ierland wel kan en in Vlaanderen niet.
De Europese Nitraatcommissie heeft eind vorig jaar opnieuw groen licht gegeven voor een derogatie voor Ierland, voor een periode van 3 jaar. “Ierland is daarmee het enige land van de Europese Unie dat ook na 2026 een derogatie behoudt. Dat toont aan dat de Europese Commissie derogaties niet principieel uitsluit, maar dat ze derogaties koppelt aan een inhoudelijk onderbouwd dossier en een geloofwaardig verbetertraject voor de waterkwaliteit”, stelt Dries Devillé.
Vragen over Vlaams derogatiedossier
“Vlaanderen heeft net als Ierland een sterk grasgebaseerd melkveemodel met een hoge benutting van stikstof uit dierlijke mest en een aantoonbare lagere nood aan kunstmest. Nochtans slaagt Ierland erin om ondanks regionale waterkwaliteitsproblemen en bijkomende voorwaarden vanuit de Habitatrichtlijn, een derogatie te bekomen, terwijl Vlaanderen geen ruimte meer krijgt van Europa”, duidt Devillé. Dat roept volgens Devillé vragen op over de inhoudelijke kwaliteit, ambitie en strategische positionering van het derogatiedossier en het Mestactieplan (MAP) in Vlaanderen.
Staat in Vlaams regeerakkoord
De derogatierichtlijn zoals bepaald in de Nitraatrichtlijn biedt de mogelijkheid om een hogere hoeveelheid dierlijke mest aan te wenden op de akkers zonder aan de betreffende milieudoelstellingen afbreuk te doen. “Het uitblijven hiervan leidt tot een hoog gebruik van kunstmest en tot hogere kosten voor Vlaamse landbouwbedrijven. Daarom staat in het Vlaamse regeerakkoord dat Vlaanderen voorstander is van derogatie. Zolang er tegen Vlaanderen een zaak loopt voor het Europees Hof van Justitie, is het evenwel niet mogelijk, noch opportuun om een derogatie-aanvraag in te dienen vanuit Vlaanderen”, stelt minister Brouns.
“De nieuwe derogatie die Ierland eind vorig jaar kreeg, is een verlenging met 3 jaar van de derogatie die Ierland in 2022 kreeg, met een verhoogde bemestingsnorm tot 250 kg stikstof per hectare uit dierlijke mest van grazend vee, onder een aantal voorwaarden. Die voorwaarden waren in grote lijnen gelijkaardig aan die van de eerdere Vlaamse derogatieregeling, onder meer rond de opmaak van een bemestingsplan, de afstemming van bemesting op de behoefte, de uitvoering van bodemanalyses, bepalingen rond het scheuren van grasland en de uitvoering van een monitoringsprogramma”, vertelt minister Brouns.
Inhoudelijke bepalingen
Daarnaast zijn er een aantal inhoudelijke bepalingen bij de nieuwe derogatie van Ierland. Zo moet tegen ten laatste 2028 de mestopslagcapaciteit op Ierse melkveebedrijven verhoogd worden tot een niveau dat in lijn ligt met de actuele kennis met betrekking tot evoluties in de bedrijfsvoering. In afstroomgebieden met een minder goede waterkwaliteit wordt het gebruik van kunstmest met 5% verstrengd vanaf 2028. In deze gebieden gelden strengere bepalingen voor bemesting naast waterlopen. Bedrijven moeten bekalken volgens een bemestingsplan en ‘graslandbedrijven’ moeten zich registreren in een database. Deze laatste bedrijven moeten een gestandaardiseerde nutriëntenbalans maken, een opleiding volgen en de grasproductie meten.
Nieuwe aanvraag zodra procedure beslecht is
Door de lopende zaak bij het Europese Hof van Justitie loopt er vooralsnog geen Vlaamse vraag naar derogatie. “Zodra de procedure voor het Europese Hof van Justitie is beslecht, zal Vlaanderen de derogatie aanvragen”, belooft de Vlaamse minister van Landbouw en Omgeving.
