Moet er een Made in Europe-label komen voor voeding?

Europees commissaris voor Landbouw Christophe Hansen sprak op 15 januari, bij de opening van de internationale landbouw- en voedingsbeurs Grüne Woche in Berlijn, over de nood aan duidelijke labels voor producten van Europese oorsprong.

Geen jungle aan labels

“Vooral producten die hoofdzakelijk uit vlees bestaan, kregen de aandacht van de Eurocommissaris. Hij gaf hierbij het voorbeeld van een kipnugget, waarbij men wel kan terugvinden waar dat product werd geproduceerd, maar niet of het gaat om vlees uit Oekraïne, Duitsland, Luxemburg of Brazilië. Hij sprak daarom de wens uit om op zijn minst duidelijk aan te geven aan de consument of het om Europees vlees gaat of niet. Tegelijkertijd waarschuwt hij ook voor een te grote jungle aan labels, een probleem dat ook tijdens onze vorige commissievergaderingen benoemd werd, en wat we allemaal willen vermijden. Eenduidigheid moet de leidraad zijn”, duidt parlementslid An Hermans (N-VA) in de commissie Landbouw van 25 februari.

“Met dit pleidooi lijken de geesten in Europa verder te rijpen om de consument heel helder mee te geven wat de herkomst is van de verschillende producten in de supermarkt. De Commissie gaf reeds eerder aan dat duidelijke informatie voor de consument zou leiden tot meer geïnformeerde keuzes en tot een hogere bereidheid om een correcte prijs te betalen voor hoogkwalitatief voedsel. Dat zou op die manier dan ook leiden tot een beter inkomen voor de boer. Er is bij de Vlamingen een draagvlak om lokale producten te kopen. Dat wordt bevestigd met cijfers. We moeten meer dan ooit weten welke producten er van bij ons zijn”, stelt An Hermans.

Herkomstinformatie is belangrijk

Minister Brouns hecht veel belang aan duidelijke herkomstinformatie die de Vlaamse kwaliteit zichtbaar maakt en consumenten helpt om bewuste keuzes te maken. “Daarom zet ik in op het Europese kwaliteitsbeleid dat erop gericht is om de namen van specifieke producten te beschermen om hun unieke kenmerken te promoten die verband houden met hun geografische oorsprong en hun traditionele knowhow”, antwoordt minister Brouns.

“De beschermde oorsprongsbenamingen en de beschermde geografische aanduidingen – bijvoorbeeld de Limburgse vlaai – beschermen authenticiteit, geven herkomst helder weer en ondersteunen het vermarkten van onze streekproducten. Tegelijk is het belangrijk dat herkomstinformatie onze strategische autonomie versterkt. De Vlaamse consument moet toegang blijven hebben tot lokaal geproduceerd voedsel. Transparantie over herkomst helpt om de korte keten en onze boeren te ondersteunen in een markt die onder druk staat door goedkope import en schommelende handelsstromen”, zegt de minister.

Nuances en randvoorwaarden

Hij is ook duidelijk over de nuances en randvoorwaarden. “Verplichte oorsprongsetikettering, zeker bij bewerkte voedingsmiddelen die ingrediënten van verschillende oorsprong bevatten en die verwerkt zijn in verschillende landen, brengt extra kosten en lasten met zich mee. Om dat even te kaderen: van een steak kun je redelijk eenvoudig de herkomst bepalen, van een bereide lasagne met tarwe uit Duitsland, tomatensaus uit Italië, kaas uit Frankrijk en varkensvlees uit België, is dat al een stuk minder eenvoudig.

Dergelijke verplichtingen kunnen dus leiden tot bijkomende traceerbaarheidsvereisten, procesaanpassingen en administratieve complexiteit, zeker in zuivel en verwerkte vleesproducten. In bepaalde gevallen wegen de voordelen niet op tegen die kosten. Een verplichte oorsprongsetikettering die ‘Made in Europe’ vermeldt, met vrijwillige verfijning op niveau van de lidstaat, zou een mogelijke middenweg kunnen zijn wanneer dit voor de consument voldoende meerwaarde toevoegt. Het kan ook de trots op onze eigen Europese producten en productiestandaarden aanwakkeren.”

Relevant, proportioneel en uitvoerbaar

“We moeten herkomst en kwaliteit kenbaar maken met eenduidige, begrijpelijke informatie die werkt voor consument en keten. Waar verplichte herkomstaanduiding relevant, proportioneel en uitvoerbaar is, zullen we dit mee ondersteunen. De kosten en complexiteit mogen de baten echter niet overstijgen”, aldus minister Brouns. Voorlopig zijn er nog geen details bekend over de voorwaarden van of een timing voor het Made in Europe-label.

Oneerlijke concurrentie

Ook Vlaams Belang liet van zich horen in deze discussie. De partij steunt elke maatregel die zorgt voor de economische bescherming van de eigen landbouwers. “De Europese markt wordt overspoeld met producten die niet uit Europa komen. Soms worden die wel hier verwerkt, maar op basis van ingrediënten die van buiten Europa komen, terwijl dat niet wordt vermeld. Dat creëert oneerlijke concurrentie. Onze boeren moeten voldoen aan hoge normen inzake dierenwelzijn, antibioticagebruik, voedselveiligheid en milieu, terwijl importproducten vaak aan veel lagere standaarden worden geproduceerd”, stelt Leo Pieters van Vlaams Belang.

“Een label voor Europees vlees zou een stap vooruit zijn. Voor het Vlaams Belang mag het nog concreter. Consumenten moeten weten of het vlees Vlaams, Belgisch, Europees of niet-Europees is. Dat is geen labeljungle, maar basisinformatie”, zegt Pieters.

FVDL