Meer dan 100 organisaties vragen Belgisch eiwitplan
Een brede coalitie roept het federaal parlement op om een veerkrachtig en duurzaam eiwitsysteem te uit bouwen. Meer dan 100 bedrijven, universiteiten, burgerverenigingen en landbouworganisaties uit het hele land scharen zich achter een uitgebreide ‘position paper’. Eiwitten zijn volgens hen de hefboom bij uitstek waarmee België een duurzaam en robuust voedselsysteem kan creëren.
Eiwitten zijn essentieel voor onze gezondheid. De productie en consumptie ervan wordt echter steeds vaker beïnvloed door lokale en globale uitdagingen: geopolitieke onzekerheden die wegen op globale voedingsketens, een eerlijk loon voor de boer, opkomst van ongezonde voeding, verlies van biodiversiteit en de klimaatverandering.
Eiwitdiversiteit
Gelukkig kan eiwitrijke voeding net ook een puzzelstuk van de oplossing zijn. Cruciaal daarbij is het concept ‘eiwitdiversiteit’: leg niet alle eiwitten in één mandje. “Producten van dierlijke oorsprong bevatten eiwitten, maar het is belangrijk om ook die van plantaardige oorsprong alle kansen te geven: van peulvruchten (zoals linzen en bonen) over noten en tofu tot veggieburgers en zoveel meer”, stelt Karolien Byttebier, beleidsmedewerker eiwitshift Bond Beter Leefmilieu (BBL), namens de coalitie. “Ook de hybride producten die onze supermarkten vandaag veroveren, passen in dit plaatje. Nieuwe eiwitbronnen die volop in ontwikkeling zijn, zoals precisiefermentatie, microalgen en andere innovatieve processen, doen ons ook uitkijken naar morgen.”
Coherent beleid nodig
Om dit potentieel om te zetten naar de praktijk, is een coherent beleid nodig. “Er is al een Vlaamse eiwit-strategie en ook in Wallonië bewegen er zaken, zoals het Protewin-initiatief. Deze coalitie roept op tot meer afstemming en een overkoepelend duurzaam Belgisch eiwitactieplan, dat inzichten samenbrengt en nationale doelstellingen vooropstelt”, vult Nicolas Vamvas Ferrandez, beleidsmedewerker voeding ProVeg Belgium, aan. ProVeg Belgium is een non-profit-organisatie die streeft naar een duurzame wereld met meer plantaardig voedsel. Er zijn ook internationale voorbeelden, zoals het actieplan voor plantaardige voedingsmiddelen in Denemarken.
Inzichten stakeholders
In de Erasmuszaal van het federaal parlement lichtten de initiatiefnemers van BBL en ProVeg Belgium de position paper toe. Ook vertegenwoordigers van de diverse schakels van de voedselketen deelden hun inzichten.
Voor beleidsexpert Thierry Van Hentenryk van UNAB (Union des Agriculteurs/ices Bio de Wallonië) is het belangrijk dat de paper benadrukt dat er economische kansen voor landbouwers worden gecreëerd: “Als de productie en verwerking lokaal plaatsvinden, en idealiter biologisch zijn, is dit soort teelt agronomisch en economisch voordelig voor de producenten. Een coherent beleid op dit gebied kan bioboeren versterken en de agro-ecologische transitie van onze hele landbouw bevorderen, terwijl het volledig verenigbaar is met het behoud van graslanden en met een meer zelfvoorzienende en duurzame veeteelt, zoals die al in de biologische landbouw wordt toegepast.”
Sami Hemdane, Senior Public Affairs Manager van Danone Benelux, vertelde dat zijn bedrijf in de praktijk toont hoe er kan worden ingezet op diverse eiwitbronnen van dierlijke en plantaardige oor-sprong onder 1 dak, met in België fabrieken in Rotselaar (onder meer gespecialiseerd in de productie van Actimel) en Wevelgem (bekend van onder andere de Alpro-producten). “We zijn voorstander van een gecoördineerd federaal actieplan. Door synergieën te vinden tussen zo’n plan en de regionale strategieën bereiken we veel meer dan enkel de som van de individuele acties. Denk maar aan rechtszekerheid voor onze boeren, aan het stimuleren van meer plantaardige eiwitten in openbare aanbestedingen en scholen, of aan een grotere sensibilisering in het belang en de waarde van duurzame eiwitbronnen.”
Emmanuel Vanzeveren, co-director van het Waals innovatieplatform Wagralim, stelde dat er potentieel is om meer samen te werken op Belgisch niveau. “Er is ruimte om de samenwerking op federaal en interregionaal niveau verder te versterken. We werken momenteel al nauw samen met onze collega’s van Flanders’ Food. Zeker bij een strategisch thema als de eiwittransitie zou het erg zinvol zijn om de regionale strategieën op elkaar af te stemmen en onze middelen te bundelen. De innovatieclusters zullen hierbij een ondersteunende rol spelen”, aldus Vanzeveren.
Volgens Valentine Boone, Corporate Responsibility Officer van Sodexo, zit er veel potentieel in diversere eiwitbronnen op ons bord. “We werken elk dag aan smakelijke gerechten. Met meer opleiding kunnen we nog grote stappen zetten naar meer gezonde en duurzame voeding. Als nationale speler zien we alleen maar baat bij een coherent Belgisch beleidskader dat daar mee richting aan geeft.”
Politieke stemmen
Enkele politici verduidelijkten hun standpunten rond de position paper. Meyrem Almaci, federaal parlementslid voor Groen, wees op het onevenwicht in subsidies voor dierlijke en plantaardige productie. “Er gaat in Europa nog altijd 4 keer zoveel subsidie naar dierlijke productie dan naar plantaardige. Het is nog altijd gebaseerd op verouderde rekenmodellen. We mogen de boot niet missen. In het belang van onze landbouw en voedselzekerheid is het urgent dat we in innovatie investeren.”
Mien Van Olmen, Vlaams cd&v-parlementslid, zei dat de belangrijkste drijfveer voor een geslaagde eiwitshift een goed lokaal beleid is. “We moeten ervoor zorgen dat onze eigen landbouwers en voedselverwerkers zich kunnen richten op diverse eiwitbronnen, zodat veranderende consumptiepatronen niet leiden tot meer import en meer afhankelijkheid”, aldus Van Olmen.
Je vindt de position paper hier.
