Edito: De consument laat zich niet leiden door een driehoek of schijf
Enkele jaren geleden werd onze Vlaamse voedingsdriehoek letterlijk op zijn kop gezet. In Nederland kregen de taartpunten in de ‘Schijf van Vijf’ recent een ietwat andere invulling. Gezonde voeding blijft echter een moeilijke boodschap zodra er reclame voor ongezond lekkers voorbijzoeft.
Net als onze voedingsdriehoek is de Schijf van Vijf een wetenschappelijk onderbouwd hulpmiddel van het Nederlandse Voedingscentrum voor een gezonde en duurzame voeding. Onze noorderburen integreerden voor hun nieuwe versie, naast de bestaande parameters over gezondheid, nu ook voorwaarden omtrent duurzaamheid en voedselveiligheid. Denk bij duurzaamheid aan de uitstoot van broeikasgassen of waterverbruik. Bij voedselveiligheid werd de (mogelijke) aanwezigheid van PFAS, zware metalen, acrylamide, maar bijvoorbeeld ook cafeïne geïntegreerd. De Schijf van Vijf staat nu dus voor gezond, duurzaam en veilig eten.
De nieuwe, kleurige schijf blijft visueel redelijk ongewijzigd tegenover de versie van 10 jaar geleden. De opvallendste verschuivingen werden binnen de roze ‘eiwittenpunt’ doorgevoerd. Vooral de aanbevolen hoeveelheden vlees, kaas en peulvruchten zijn flink aangepast. Het advies voor vlees daalde bijvoorbeeld van maximaal 500 naar 300 g per week, waarvan slechts 100 g rood vlees. Ook kaas deelt in de klappen. Dat verbruik wordt gereduceerd naar slechts een dagelijks plakje kaas van 20 g. Het is geen verrassing dat het Voedingscentrum aanmoedigt om meer te kiezen voor plantaardige eiwitten. De voorbije jaren zagen we gelijkaardige voedingsadviezen bij ons.
Of die adviezen in driehoeken of schijven nu door gezondheid, duurzaamheid of veiligheid (of allemaal samen) gedreven zijn, uiteindelijk botsen ze veelal met wat er ons dagdagelijks om de oren wordt geslagen. Gezond eten wordt ons immers moeilijk gemaakt door de vele prikkels die ons brein bereiken. Op straat, in de supermarkt, op sociale media, op radio en tv en zelfs in de sportkantine vragen ongezonde – dikwijls zeer ongezonde – producten onze aandacht. Niet voor niets stoppen grote voedingsconcerns elke dag miljoenen in marketing en slimme trucs om ons in hun voordeel te doen kiezen. En… hun aanpak werkt! Ongezond eten is door hun sluwe aanpak veelal makkelijker, goedkoper en sneller beschikbaar dan gezonde keuzes. De vele kookprogramma’s ten spijt kunnen heel wat consumenten trouwens ook niet meer écht koken – dus van basisingrediënten een volwaardige maaltijd bereiden. Een snelle hap of een kant-en-klare maaltijd… wie laat zich er (eens) niet toe verleiden? Gezond eten betekent zoveel meer dan weten wat gezonde voeding is… Wat ligt er straks op jouw bord?
