Weyts ziet ‘gene editing’ als oplossing voor doden van eendagshaantjes

Het doden van eendagshaantjes is een onderwerp dat al heel lang meegaat in de Vlaamse politiek. Enkele politieke partijen en drukkingsgroepen zien het niet graag gebeuren dat eendagshaantjes systematisch gedood worden kort na de geboorte. In de legkippensector hebben haantjes geen plaats, uiteraard omdat ze geen eieren kunnen leggen. Het opkweken van de haantjes is commercieel niet interessant, omdat ze van een legkippenras komen en niet van een vleeskippenras. Vandaag de dag zijn de gedode haantjes onder meer voer voor bepaalde dieren in dierentuinen of eindigen ze als petfood. Die oplossing heeft de steun van onder meer de Landsbond Pluimvee.

Er zijn in het verleden al verschillende oplossingen en technologieën bedacht, zodat de eendagshaantjes niet zouden gedood moeten worden. Soms waren die technologieën en machines niet accuraat of snel genoeg in het bepalen van het geslacht en anders vergden ze vaak een te grote financiële kost of te veel arbeid.

De Vlaamse regering, met minister Ben Weyts van N-VA op kop, heeft het vinden van een oplossing voor de eendagshaantjes ingeschreven in het regeerakkoord van de huidige Vlaamse regering. Recent kondigde de Europese Commissie het voornemen aan om een einde te maken aan het systematisch doden van eendagshaantjes. Tegen het einde van dit jaar zou de Europese Commissie ook meer concrete plannen willen presenteren.

Hand- en spandiensten aangeboden

Op voorzet van partijgenote Sofie Joosen in de commissie Dierenwelzijn kan minister Weyts zijn enthousiasme nauwelijks verhullen. “Ik heb meteen contact gezocht met de Europees commissaris voor Gezondheid en Dierenwelzijn. Ik heb hem mijn uitdrukkelijke steun toegezegd voor het voornemen van de Europese Commissie en ik heb hem ook hand- en spandiensten aangeboden. Voorts heb ik hem duidelijk gemaakt dat Vlaanderen dat initiatief niet alleen toejuicht, maar zich ook bereid toont om actief bij te dragen aan dat Europese traject, onder meer door kennis, ervaring en onderzoeksresultaten ter beschikking te stellen”, stelde minister Weyts in de commissie.

“Het Europese initiatief sluit logisch aan bij de manier waarop wij dat dossier de voorbije jaren zelf hebben benaderd. We zijn niet aan de zijlijn blijven staan. Bovenop financiële steun voor wetenschappelijk onderzoek hebben we ook contact onderhouden met uiteenlopende spelers in de keten. Er zijn contacten geweest met bedrijven die werken aan innovatieve oplossingen, waaronder gene editing, die het probleem al in het prille begin kunnen aanpakken. Vanuit dierenwelzijnsperspectief is dat de meest aantrekkelijke weg om te bewandelen, omdat dit het probleem structureel bij de bron wegneemt”, aldus Ben Weyts.

Nog niet marktrijp

“ Tegelijk hebben die contacten jammer genoeg ook bevestigd dat deze gene editing vandaag nog niet marktrijp is voor toepassing in Europa. Bij Hendrix Genetics lichtte men toe er bewust voor te kiezen om een eerste marktintroductie te realiseren in Noord-Amerika, dus niet bij ons. Die keuze hangt samen met de nood aan reguleringsduidelijkheid, maar ook met bijvoorbeeld de verdere ontwikkeling van detectiesystemen die essentieel zijn voor een geloofwaardige toepassing. Dat voorspelt dat innovaties als gene editing onvermijdelijk ook hun weg naar Europa zullen vinden, maar dat die stap voorbereiding en tijd vergt. Europees hebben we nu ook niet bepaald de meest flexibele regelgeving ter zake. Het verbaast dus niet dat men eerst naar Noord-Amerika kijkt, omdat er daar, als het gaat over medicijnen en nieuwe medische ontwikkelingen en technologieën, meer flexibiliteit is dan in Europa”, zei minister Weyts.

Haalbaar en betaalbaar?

Minister Weyts heeft er bij de Europese Commissie op aangedrongen dat een Europees initiatief rond het beëindigen van deze praktijk haalbaar en betaalbaar zou zijn. Hij vraagt voorts dat de gevonden oplossing hand in hand moet gaan met investeringen in innovatie en met oog voor de volledige keten.

Sofie Joosen is bezorgd dat het invoeren van een verbod op het doden van eendagshaantjes in Vlaanderen zal leiden tot het verschuiven van de problematiek. “In Duitsland geldt een verbod op het doden van eendagshaantjes. Dat is nog wel heel recent, maar voor de invoering van dat verbod waren er al heel wat bezorgdheden, en ook nadien zijn er bezorgdheden rond het verschuiven en het ontwijken van die regelgeving. Ook Frankrijk en Oostenrijk nemen initiatieven”, vertelde Joosen.

Weyts wil het voortouw nemen

“We zien daar in eerste instantie een soort waterbedeffect, waarbij er een verschuiving is. Ik had begrepen dat er vooral in Polen ineens heel veel eendagshaantjes worden geslacht. Maar gene editing heeft het voordeel van de kostprijs, want de handling zou vooral geautomatiseerd verlopen. Ik heb daarom aan de Europese Commissie gevraagd of Vlaanderen zelf het voortouw zou mogen nemen in het kader van die genetische manipulatie. Wij moeten daar immers toestemming van de Europese Commissie voor hebben. Daar heb ik vooralsnog geen antwoord op gekregen. Men is daar ook heel, heel spaarzaam mee. Er is soms toch ook wel een grote mate van terughoudendheid en conservatisme daarin, maar ik zou het heel fijn vinden, mocht Vlaanderen ook op dat vlak het voortouw kunnen nemen en kunnen investeren in onderzoek en ontwikkeling specifiek in die niche”, besloot minister Weyts.

FVDL