Hoe pacht betalen na overlijden van de verpachter?
Regelmatig bereiken ons vragen over de situatie na het overlijden van de verpachter. Een heel specifiek probleem is dat van de betaling van de pachtprijs na het overlijden van de verpachter wanneer de pachter geen idee heeft wie de erfgenamen zijn. Wij leggen uit wat de pachter kan doen.
Het overlijden van de verpachter heeft niet tot gevolg dat de pachtovereenkomst eindigt. Het enige wat verandert, is de persoon van de verpachter. De erfgenamen of rechtverkrijgenden van de overleden verpachter treden immers gewoon in zijn plaats en de pachtovereenkomst wordt met de erfgenamen als nieuwe verpachters gewoon verdergezet. De juridische gevolgen van het overlijden van de verpachter op de pachtovereenkomst zijn dus beperkt. Zijn erfgenamen treden in zijn rechten en verplichtingen als nieuwe verpachters.
Verplichtingen voor de erfgenamen
Op grond van art. 56 van het Vlaams Pachtdecreet moeten de erfgenamen of rechtverkrijgenden de pachter binnen 3 maanden na het overlijden van de verpachter in kennis stellen van de verandering van verpachter. Die kennisgeving moet op straffe van nietigheid de volgende gegevens bevatten: de identiteit van alle betrokkenen (voor natuurlijke personen onder andere: voornaam, achternaam, woonplaats, geboortedatum en -plaats, rijksregisternummer; voor rechtspersonen onder andere: benaming, maatschappelijke zetel, ondernemingsnummer...), de datum waarop de verandering van verpachter ingaat en de gegevens hoe de pachtprijs voortaan betaald moet worden. Tot slot moet de kennisgeving ook de kadastrale aanduiding van de percelen bevatten.
Voldoen de erfgenamen aan deze verplichting, dan kan de pachter de pachtprijs correct en bevrijdend betalen op het nieuwe rekeningnummer dat hij van de nieuwe verpachters heeft ontvangen. Wordt er niet correct kennisgegeven, dan mag de pachter volgens ditzelfde artikel 56 van het Vlaams Pachtdecreet de pachtprijs gewoon blijven voldoen zoals voorheen.
Opzoeken van de nieuwe eigenaar en dus verpachter
De kans is evenwel reëel dat de pachter bij gebrek aan kennisgeving of bij een onvolledige kennisgeving na verloop van tijd geconfronteerd wordt met een afgesloten bankrekening. Dikwijls wordt de bankrekening van de overleden verpachter immers vrij snel na het overlijden volledig afgesloten. De pachter is op dat moment weinig met zijn recht om de pachtprijs te blijven voldoen zoals voorheen.
Indien de pachter toch wil achterhalen wie de nieuwe eigenaar en dus de nieuwe verpachter van de pachtgronden is, kan hij zich tot het kantoor rechtszekerheid wenden. Dit kantoor rechtszekerheid is een onderdeel van de FOD Financiën. Daar kan de pachter een kadastrale legger van de verpachte goederen opvragen. Deze kadastrale legger bevat de gegevens van de eigenaar van het onroerend goed. Particulieren moeten een geldige reden opgeven voor dergelijke aanvraag. Het feit dat men pachter is van een perceel is een volledig legitieme reden om deze privacygevoelige gegevens op te vragen. De aanvraag voor een kadastrale legger kan zowel digitaal als per post.
Via een advocaat zou u ook bij Vlabel kunnen opvragen wie de erfgenamen zijn die een aangifte van nalatenschap indienden voor de overleden verpachter.
Als u weet welke notaris de nalatenschap of de aangifte van het openvallen van de erfenis behandelt, kunt u rechtstreeks contact opnemen met dit notariskantoor. Als pachter heeft u een direct belang bij de afhandeling, waardoor de notaris u mag informeren over de identiteit van de nieuwe onverdeelde eigenaars of van de specifieke erfgenaam aan wie de grond is toebedeeld.
De pachtprijs is doorgaans haalbaar en niet draagbaar
Hoewel het heel begrijpelijk en ook heel correct is dat een pachter zijn pachtprijs wil betalen wanneer de erfgenamen niets laten weten, is deze bezorgdheid juridisch niet nodig. De pachtprijs is immers wat men noemt haalbaar en niet draagbaar. Artikel 5.203 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat de betaling moet geschieden ter woonplaats van de schuldenaar indien de plaats van betaling niet door de overeenkomst of de wet wordt aangewezen. Concreet moet een pachter zich dus geen zorgen maken als er geen schriftelijke pachtovereenkomst is of wanneer het pachtcontract niet voorziet dat de pachtprijs moet betaald worden in handen van de verpachter of in de woonplaats van de verpachter. In dat geval is het aan de nieuwe verpachters om hun pachtprijs op te vragen bij de pachter, waarbij deze laatste dan natuurlijk over de juiste betaalgegevens zal beschikken.
Wanneer verplichting om op zoek te gaan naar nieuwe pachter?
Enkel wanneer de pachtovereenkomst uitdrukkelijk voorziet dat de pachter de pachtprijs op de vervaldag in handen van of ten huize van de verpachter moet betalen, rust er op de pachter een verplichting om zelf actief op zoek te gaan naar de nieuwe verpachter. Dit kan op de hierboven beschreven wijzen. Slaagt de pachter er ondanks alles niet in om de identiteit van de nieuwe eigenaar en dus verpachter te achterhalen, dan kan hij in eerste instantie afwachten. Vooraleer een nieuwe verpachter iets kan ondernemen tegen de pachter is hij immers hoe dan ook verplicht om eerst een verzoeningspoging bij de vrederechter te ondernemen. We raden pachters in deze situatie wel aan om de bewijzen bij te houden waaruit blijkt dat zij op zoek zijn gegaan naar de nieuwe verpachters, zodat hun later niets verweten kan worden.
