PRRS-Monitors 2025 tonen grote verschillen tussen varkensbedrijven
De nieuwste resultaten van de PRRS-Monitors van Dierengezondheidszorg Vlaanderen (DGZ) tonen dat sommige bedrijven erin slagen om het virus langdurig onder controle te houden, terwijl andere bedrijven blijven kampen met een instabiele of blijvend positieve situatie. De conclusie is duidelijk: zonder structurele monitoring is gericht sturen onmogelijk.
Het Porcine Reproductive and Respiratory Syndrome-virus
De resultaten tonen een sterk uiteenlopend beeld. 17% van de bedrijven die meerdere keren deelnamen, blijft consistent negatief. 49% blijft structureel positief en 34% toont wisselende resultaten. Deze cijfers benadrukken het belang van monitoring, ook voor bedrijven die een stabiel resultaat halen, enerzijds om de evolutie te kunnen opvolgen en anderzijds om tijdig in te kunnen grijpen wanneer de situatie verandert. Zonder continue monitoring blijven problemen vaak onder de radar.
Bij bedrijven die slechts eenmalig deelnamen aan deze Monitor, testte 83% positief voor een veldstam van PRRS. Dit benadrukt nogmaals het belang van regelmatige monitoring en opvolging in de aanpak van het wijdverspreide en moeilijk te bestrijden PRRS-virus.
Langdurig negatieve bedrijven
Als we kijken naar de cijfers van de PRRS-Monitor Biggen over een periode van 2 jaar (2024-2025), zien we dat de PRRSV-status ook over een langere periode gunstig kan evolueren of dat bedrijven zelfs in staat zijn om PRRS gedurende een lange periode onder controle te houden (zie Figuur 2).
11% van de 195 beslagen die in 2024-2025 deelnamen, testte negatief bij elke uitgevoerde monitor. Voor een aantal van deze bedrijven betekent dit zelfs meer dan 3 opeenvolgende monitors met enkel negatieve resultaten op PCR. 14% van de beslagen evolueerde van positief naar negatief.
Dit bewijst dat een stabiele, negatieve situatie in de biggenafdeling haalbaar is, mits een doordachte aanpak en consequente opvolging. Tegelijk toont het aan dat dit geen vanzelfsprekendheid is en blijvende inspanningen vraagt. De PRRS-Monitor vormt hierbij een onmisbaar element: de resultaten bevestigen de goede werking van een bedrijf, maar maken ook snel duidelijk wanneer er opnieuw sprake kan zijn van een insleep. In dat geval kan er tijdig worden ingegrepen.
Controle haalbaar in varkensdense regio’s
Deelnemers aan de PRRS-Monitor Biggen krijgen na elke uitgevoerde monitor een rapport met een overzicht en evolutie van hun resultaten, met daarnaast een benchmark. Die toont waar het bedrijf zich positioneert ten opzichte van andere varkensbedrijven die de laatste 2 jaar minstens 3 monitors hebben uitgevoerd. Een belangrijke vaststelling: uit de recente resultaten blijkt dat bedrijven die PRRS-negatief testen, verdeeld zijn over alle provincies. Dit doorbreekt het idee dat het onmogelijk zou zijn om PRRS in elke biggenafdeling onder controle te houden, zelfs in regio’s met een hoge varkensdensiteit zoals West-Vlaanderen.
Vergelijkbaar beeld bij de andere PRRS-Monitors
Ook bij de andere PRRS-Monitors zien we gelijkaardige patronen, al zijn de aantallen daar kleiner (zie Figuur 3).
Van de 43 bedrijven die aan de PRRS-Monitor Opfokvarkens deelnam, zet bijna 80% structureel in op het opvolgen van hun PRRSV-status door meermaals monitors uit te voeren. Van deze trouwe deelnemers bleef ongeveer 40% consequent negatief, terwijl eenzelfde percentage consequent positief testte. De overige 20% vertoonde wisselende resultaten. Dit bevestigt dat ook de resultaten in de opfokfase vaak stabiel negatief zijn óf dat er structurele problemen zijn. Hoe dan ook, opvolging blijft cruciaal.
Aan de PRRS-Monitor Vleesvarkens namen 9 bedrijven deel. De meeste hiervan waren eenmalige deelnemers, waarvan 50% positief en 50% negatief testte. Bij de bedrijven die meerdere keren deelnamen, bleef 1 bedrijf consequent negatief, 1 bedrijf consequent positief, en 2 bedrijven hadden wisselende resultaten.
Hoewel het aantal deelnemers beperkt is, bevestigen deze resultaten dat monitoring een waardevolle aanvulling kan zijn voor vleesvarkensbedrijven, zeker voor bedrijven die PRRS reeds onder controle hebben in de biggenafdeling en die hun monitoring en aanpak verder willen verfijnen.
Tot slot is er de PRRS-Monitor Varkensbedrijf, die zich richt op bedrijven die niet vaccineren met het opsporen van antistoffen (Elisa). Ongeveer de helft van deze deelnemers (12) neemt regelmatig deel, wat aantoont dat deze groep interesse heeft in een structurele opvolging.
Vier PRRS-Monitors, één doel: inzicht en controle
Het PRRS-programma biedt verschillende monitors aan, zodat elk varkensbedrijf er een kan kiezen die het best aansluit bij de eigen bedrijfssituatie (zie Tabel 1).
• PRRS-Monitor Biggen: de meest gebruikte monitor in Vlaanderen, een praktisch en toegankelijk hulpmiddel voor alle varkensbedrijven die de PRRSV-status in hun biggenafdeling verder willen opvolgen of voor bedrijven die er een eerste inzicht in willen krijgen.
• PRRS-Monitor Opfokvarkens: biedt inzicht in circulatie op bedrijven die beren of gelten opfokken.
• PRRS-Monitor Vleesvarkens: zorgt voor controle in de afmestfase.
• PRRS-Monitor Varkensbedrijf: specifiek voor niet-vaccinerende bedrijven.
Van meten naar sturen
De PRRS-Monitors zijn meer dan alleen een analyse, het zijn instrumenten die je kan gebruiken om je bedrijfsvoering te verbeteren. Door 3 keer per jaar bloedmonsters te laten nemen, krijg je een duidelijk beeld van de PRRSV-status op je bedrijf:
• opsporing van viruscirculatie (PCR),
• typering van de stam (sequenering): gaat het steeds om dezelfde virusstam of is er insleep van een nieuwe stam,
• in kaart brengen van immuniteitsstatus (Elisa) om bedrijven op te volgen die niet vaccineren en die daarnaast negatieve biggen en vleesvarkens hebben.
De Monitors stellen je in staat om gericht bij te sturen (bijvoorbeeld op het vlak van bioveiligheidsmaatregelen of een aangepaste vaccinatiestrategie), om de evolutie van de maatregelen op te volgen en om tijdig in te grijpen indien er veranderingen opduiken. Het onderscheid tussen interne circulatie en nieuwe insleep bijvoorbeeld is cruciaal om de juiste maatregelen te nemen.
Financiële ondersteuning
Het Sanitair Fonds voorziet een tussenkomst van 35 euro per PCR en 10 euro per Elisa. Daarnaast wordt 1 positief resultaat per monitor volledig vergoed voor typering van het virus (sequenering).
Bedrijven die structureel monitoren, hebben meer grip op hun PRRSV-status. Ze detecteren sneller problemen, kunnen gerichter ingrijpen en bouwen aan een stabielere gezondheidssituatie.
Bedrijven zonder monitoring missen die informatie en lopen het risico dat PRRSV onzichtbaar blijft sluimeren tot er klinische problemen gerelateerd aan het virus opduiken.
Weten waar jouw bedrijf staat
PRRS-monitoring geeft je inzicht en controle. Of je al eerder hebt deelgenomen of net wil starten: elke deelname aan een PRRS-Monitor leert je meer over de PRRSV-circulatie op je bedrijf en helpt je om een gericht plan van aanpak op te stellen en om verrassingen te vermijden.
Dankzij de financiële ondersteuning is de instapdrempel laag, terwijl de impact op je bedrijfsresultaten groot kan zijn. Je kan inschrijven via www.sdrp-prrs.be.
