Europees Parlement keurt handelsakkoord met VS goed met extra waarborgen
Het Europees Parlement heeft het licht op groen gezet voor de uitvoering van het handelsakkoord met de Verenigde Staten, met een reeks voorwaarden en garanties. Uiteindelijk stemden 440 Europarlementsleden voor het akkoord, 151 tegen en 50 onthielden zich.
Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen sloot de handelsdeal met de Amerikaanse president Donald Trump vorige zomer in het Schotse Turnberry. De Europese Unie voert een nultarief in voor de import van Amerikaanse industriële goederen en geeft meer markttoegang voor een aantal vis- en landbouwproducten, in ruil voor een algemeen invoertarief van 15% voor Europese goederen.
Toegevoegde waarborgen en voorwaarden
In tegenstelling tot de lidstaten, die zich aanvankelijk schaarden achter het akkoord zonder aanpassingen, eisten de parlementsleden extra waarborgen in het akkoord, dat ze onevenwichtig vonden. Ze verwezen bovendien naar de opeenvolging van incidenten sinds de terugkeer van Trump in het Witte Huis, zoals de dreigingen rond de annexatie van Groenland, aanvallen tegen de Europese digitale regels of de aankondiging van nieuwe tarieven om de EU te straffen.
Uiteindelijk werd na maanden van onderhandelingen, eerst onder de parlementsleden en daarna met de Raad een reeks waarborgen en voorwaarden toegevoegd aan het akkoord.
Zo vervallen de Europese toezeggingen automatisch op 31 december 2029, waarna het akkoord opnieuw onderhandeld moet worden. Daarnaast kan de EU het akkoord volledig of gedeeltelijk opzeggen als de VS beslissen om de tarieven op te trekken tot boven 15%, of wanneer ze de doelstellingen van het akkoord ondermijnen of Europese bedrijven discrimineren.
Bovendien krijgt de regering-Trump tot eind dit jaar om ook de tarieven op staal en aluminium terug te dringen tot 15% zoals werd afgesproken. Gebeurt dat niet, dan kan de Europese Commissie tegenmaatregelen nemen. En indien een stijging van de Amerikaanse invoer ernstige schade dreigt te veroorzaken voor Europese producenten, kunnen na een onderzoek bepaalde handelstoegevingen worden opgeschort.
Uitgebreide reacties
Voor de socialistische hoofdonderhandelaar Bernd Lange wordt de aangepaste verordening onderdeel van het defensieve instrumentarium van de EU. “Het versterkt en stabiliseert niet alleen de handelsbetrekkingen tussen de EU en de VS, maar geeft de EU ook de mogelijkheid om te reageren als de Verenigde Staten zich niet aan hun kant van de overeenkomst houden”.
Fractiegenoot Kathleen Van Brempt (Vooruit), ondervoorzitter van de handelscommissie van het parlement, noemt het tarievenakkoord nog steeds ‘een lelijk eendje’, maar hamert erop dat door de aanpassingen Europa wel de macht en de mogelijkheid heeft om op te komen voor zijn eigen belangen.
Kris Van Dijck (N-VA) onderhandelde het ‘niet perfecte’ akkoord mee voor zijn ECR-fractie en heeft het over een werkbaar compromis dat stabiliteit, voorspelbaarheid en rechtszekerheid brengt in de handelsrelaties tussen de EU en de VS.
“Europa wil handel en partnerschap met de Verenigde Staten, maar mag zich daarbij niet als boksbal laten behandelen”, zegt ook Hilde Vautmans (Anders). “Deze keer hebben we ons beschermd om de volgende keer te kunnen terugslaan.”
Voor Sophie Wilmès (MR) maakt het akkoord het dan weer mogelijk om althans voor een bepaalde periode het risico op een handelsoorlog af te wenden. “Dat betekent echter niet dat we onze waakzaamheid laten varen, integendeel. President Trump heeft ons al op het ergste voorbereid”, voegt ze eraan toe.
“Deze deal is maar zo sterk als de bereidheid om ze na te leven”, zegt ook Wouter Beke (cd&v). “Daarom is het cruciaal dat de Europese Commissie waakzaam blijft en durft ingrijpen wanneer afspraken niet worden nageleefd of wanneer de VS opnieuw economische chantage gebruikt.”
Yvan Verougstraete (Les Engagés), die tegen het akkoord stemde, heeft het dan weer over een onevenwichtig akkoord met een onevenwichtige persoon, dat als enige doel heeft om Europa op de knieën te dwingen.
Ook de groene fractie verzet zich tegen het compromis, dat onvoldoende waarborgen biedt. “Europa moet handelsakkoorden sluiten met landen die afspraken nakomen, niet met een president die ze gebruikt als wisselgeld voor zijn volgende dreigement”, zegt Sara Matthieu (Groen). Saskia Bricmont (Ecolo) beklemtoont, net als haar Groen-collega, dat een antwoord op de wereldwijde onzekerheden niet ligt in een grotere afhankelijkheid van onstabiele partners, maar in een veerkrachtiger, solidairder en autonomer Europa.
Lidstaten moeten nieuwe wetgeving nog goedkeuren
Ook de lidstaten moeten de nieuwe wetgeving nog formeel goedkeuren. De nieuwe regels treden in werking de dag na de publicatie ervan in het Publicatieblad. De Europarlementsleden stemden bovendien voor de verlenging van de tariefvrije invoer van kreeft, die eveneens deel uitmaakt van de deal met de VS.
