Laura Nicolaï: “Met NGT’s maken we een beter product voor iedereen”
Nieuwe genomische technieken (NGT’s) openen een waaier van mogelijkheden voor appelveredelaar Laura Nicolaï (Johan Nicolaï en Zouk). “NGT’s zijn zeker geen deus ex machina”, aldus Laura, “maar het werkt preciezer en sneller dan klassieke veredeling.”
Op 17 juni stemt het Europees Parlement een laatste keer over het gebruik van nieuwe genomische technieken (NGT’s) in de landbouw (zie kader). Laura Nicolaï baat met haar 2 broers in Sint-Truiden een boomkwekerij uit. Daarnaast veredelen ze met klassieke methodes zelf nog appelvariëteiten, om ze beter bestand te maken tegen uitdagende klimatologische omstandigheden en ziektes. Een goed rendement blijft ook belangrijk voor telers. “We zijn zeker van plan om nieuwe genomische technieken in ons veredelingsprogramma te integreren.”
Wat zou een goedkeuring van NGT’s betekenen voor je bedrijfsvoering?
Als persoon met een achtergrond in de genetica zie ik het als een welkome aanvulling op klassieke veredeling. NGT’s zijn zeker geen deus ex machina die al onze problemen gaat oplossen.
Ik zie ook geen problemen met NGT’s. De versoepeling van de ggo-wetgeving op tafel beperkt het aantal basenparen (n.v.d.r. de ‘ladders’ van de DNA-helix) dat aangepast mag worden met NGT’s. Daardoor kan het resultaat dat we bekomen in het labo ook voorkomen in de natuur. Het werkt alleen preciezer – je bent zeker dat je een bepaald gen inbrengt – en sneller dan klassieke veredeling. Nu kost het ons tientallen jaren om een appel te maken met de eigenschappen die we zoeken.
Momenteel werken we sterk op resistentie tegen schurft, een schimmelziekte waar appels het meest tegen behandeld worden. Als we een appel zouden vinden met een sterke tolerantie tegen schurft, daalt het aantal bespuitingen die nodig zijn. Tegelijkertijd moet het nog steeds een productieve appelsoort zijn, en niet te gevoelig aan blutsvorming. NGT’s laten ons toe om het gen voor schurftresistentie in een sterke en productieve oudersoort te steken. Het blijft nog steeds dezelfde appel, maar dan bestand tegen schurft.
Zijn jullie zelf van plan om NGT’s te gebruiken en waarvoor zouden ze als eerste ingezet worden?
We zijn zeker van plan om deze technieken in ons veredelingsprogramma te integreren. Binnen een paar maanden na de goedkeuring zouden we er al mee van start kunnen gaan. De nodige kennis is er.
Schurft is een belangrijke om aan te pakken, maar we hebben een paar ouderlijnen met een goede tolerantie. De roze appelluis is een meer prangend probleem. In een aantal Europese landen, zoals Frankrijk, waar telers minder pesticiden mogen gebruiken dan hier, ging vorig jaar 30% van de opbrengst verloren aan dit insect.
NGT’s biedt ook een uitweg voor de Jonagold. Deze appelsoort is zeer populair bij consumenten, maar moeilijk om te telen door zijn gevoeligheid aan schurft. Door er morgen een gen met schurft-resistentie in te sterken, kunnen telers verder- werken met een ras dat zij en de markt kennen. Consumenten zullen er niets van merken.
Liever geen labeling
De wetswijziging maakt het mogelijk om NGT-eigenschappen te patenteren. Hebben jullie schrik voor juridische claims door grote spelers?
Ik denk niet dat de patenteerbaarheid van NGT-planten tot veel onrust zal leiden op de markt. Die eigenschappen worden uit bestaande rassen gehaald en hadden net zo goed in de natuur kunnen voorkomen. Zo’n juridische claim lijkt me dan ook moeilijk stand te houden in de rechtbank.
Zelf hebben we vandaag al een aantal patenten op rassen die we zelf veredeld hebben. Na het betalen van een kleine boomroyalty zijn die vrij te telen. Met NGT’s plannen we hetzelfde model. We zouden nooit een afgeschermd clubras maken van onze NGT-appels. We zijn maar een klein veredelingsbedrijf, niet gelijk de Monsanto’s van de wereld. Maar wel een met een impact op de kleine appelmarkt.
Moet het labelen van voeding gemaakt van NGT-planten verplicht worden?
Liever niet. Veel mensen begrijpen eigenlijk niet zo goed wat NGT’s zijn. Ze denken dat hun eten daarmee gemaakt wordt in een labo, terwijl we enkel de natuur nabootsen. Consumenten zouden door zo’n label afgeschrikt worden, terwijl dat niet nodig is. Waarschuwingen op voedingsetiketten zouden enkel moeten dienen om een gevaar te duiden, maar NGT’s zijn geen risico voor de volksgezondheid. Integendeel, als we NGT’s op een goede manier gebruiken, kan je appels nog milieubewuster en met minder pesticideresidu’s telen. Zo maken we een beter product voor iedereen.
