Ruben Segers: “We worden afgeschilderd als bangmakers”
Ruben Segers (de Kollebloem) vindt het zijn plicht als biodynamische landbouwer om het publiek te informeren over de nadelen van een versoepeling van de ggo-wetgeving die op de agenda van het Europees Parlement staat. “Een juridische claim betekent het einde voor biobedrijven.”
Op 17 juni stemt het Europees Parlement een laatste keer over het gebruik van Nieuwe Genomische Technieken (NGT’s) in de landbouw (zie kader). Biodynamische groenteteler Ruben Segers van de Kollebloem maakt zich zorgen over wat NGT’s betekenen voor zijn bedrijf en de bredere landbouwsector. “Voor- en tegenstanders moeten zich zorgen maken over marktdominantie in de zaadteelt.”
Wat zou een goedkeuring van NGT’s betekenen voor je bedrijfsvoering?
De Kollebloem is al 40 jaar biologisch en biodynamisch. We waren een van de pioniers van bio in Vlaanderen. Natuurlijke selectie en veredeling zit dus in het DNA van het bedrijf. In landen waar GGO’s toegelaten zijn, komt kruisbestuiving tussen de genetisch gemodificeerde planten en de natuurlijk geselecteerde gewassen voor. Dat is al niet toegelaten in bio, waardoor we wettelijk in de problemen zouden komen.
Telkens zie je ook terugkomen dat er bij kruisbestuiving juridische claims volgen van grote bedrijven met de patenten op die GGO-eigenschappen. Dan is het over en out voor biobedrijven. Wij veredelen zelf ook groenten, de belangrijkste is prei. Als NGT-prei in onze buurt wordt gezet en die kruist met de onze, kunnen we een claim verwachten.
In de eerste plaats maken we ons dus zorgen over die patenten. We hebben in principe niets tegen gangbare boeren die NGT-gewassen willen gebruiken. Maar ze kunnen niet garanderen dat deze gewassen niet kruisen met de onze. Daar valt geen rekening mee te houden.
Op sociale media ben je vocaal over NGT’s. De laatste tijd focus je op labeling. Waarom?
Twee jaar geleden voerden wij al actie tegen NGT’s. Mede als gevolg daarvan besloot het Europees Parlement toen om de octrooieerbaarheid van NGT-planten niet toe te laten en het te verplichten om voeding te labelen als het van NGT-planten gemaakt is.
Eerst keerde Polen, een van de grootste tegenstanders van NGT’s in de EU, tijdens haar voorzitterschap van de Raad haar kar onder druk van de Verenigde Staten. Na onderhandelingen met de lidstaten wil nu ook het Europees Parlement zijn eigen standpunten afvoeren!
Nu hebben we van verplichte labeling een punt gemaakt omdat zowel voor- als tegenstanders zich kunnen vinden in de eis voor meer transparantie in de voedselketen. Net nu de vraag ernaar groeit, zouden ze de labeling van NGT’s afschaffen.
Tegenstanders van NGT’s verzamelen zich in de Blacked-out ingredients campagne. Wat is deze campagne en wat is jouw rol erin?
Blacked-out Ingredients wordt getrokken door een brede coalitie van NGO’s. We hopen een laatste keer duidelijk te maken aan het Europees Parlement dat het geen goed idee is om de verplichte etikettering af te schaffen.
Ondertussen hebben er al verschillende acties plaatsgevonden: bijna 208.000 mensen schreven hun Europarlementsleden aan met een emailactie, een actie op sociale media (LinkedIn)… Dinsdag betoogde een groep nog een laatste keer voor het Europees Parlement in Straatsburg.
Zelf trek ik de campagne mee in Nederlandstalig België. Als biodynamische boer probeer ik het publiek op de hoogte te brengen van wat er gaande is. Er gaat weinig aandacht naar, terwijl transparantie iedereen aangaat. Uit onderzoek blijkt dat veel consumenten geen NGT-planten willen eten. Ze vertrouwen het gewoonweg niet en willen weten wat ze eten. Dat verplichte etikettering dan zorgt dat sommige NGT-planten minder goed verkopen, wordt ons in de schoenen geschoven. Voorstanders van NGT-planten schilderen ons af als bangmakers of verstrekkers van desinformatie. Maar het is aan voedselbedrijven om het vertrouwen van consumenten te winnen.
Spel is nog niet gespeeld
NGT’s kunnen planten meer bestand maken tegen klimaatverandering, resistenter tegen ziektes waardoor er minder pesticiden nodig zijn… Snap je waarom er voorstanders zijn?
Dat zal mensen inderdaad overtuigen, maar de vooraf aangekondigde voordelen vallen uiteindelijk tegen. In de praktijk blijken weinig GGO’s succesvol en moeten de ontwikkelaars terugkomen op hun beloftes. Zo moest een Zuid-Amerikaans GGO-graan resistent zijn tegen een resem ziektes, waardoor telers minder pesticiden gebruiken. Uiteindelijk was de resistentie snel doorbroken en steeg het pesticidegebruik terug naar het niveau van daarvoor.
Alle boeren, voor- en tegenstanders, moeten zich zorgen maken over marktdominantie in de zaadteelt. De mogelijkheid om NGT-eigenschappen te patenteren zorgt voor een chilling-effect. Iedereen die met veredeling bezig is, loopt het risico op claims door grote zaadbedrijven. Op den duur waagt niemand zich meer aan het veredelen van zaad, behalve de bedrijven met patenten.
Alle boeren staan op de schouders van generaties boeren die zaden veredelden en doorgaven aan de volgende generatie. Door NGT’s dreigt die ketting te breken, met het gevolg dat alle macht bij enkele grote chemische bedrijven komt te liggen. Ik vind het vreemd dat landbouwers hierin meegaan. Zij zijn al afhankelijk van de agro-industrie voor inputs, en zetten zich met NGT’s enkel maar verder vast.
Wat zijn jouw plannen als het goedgekeurd wordt?
Er zijn enkele amendementen ingediend. We wachten het resultaat daarvan af voordat we beslissen hoe ons protest verder moet (n.v.d.r. zie kader).
Maar als beleidsmakers NGT’s toelaten, moeten zij het ook mogelijk maken om zonder te werken en een co-existentieregeling uitwerken.
In het Verenigd Koninkrijk heeft het Hooggerechtshof een versoepeling van de GGO-wetgeving teruggefloten. De rechters vonden dat de wet gewijzigd was op basis van te weinig en eenzijdige informatie. De wetgevers waren niet genoeg geïnformeerd. Daar moet toch iets van waar zijn, dus juridische stappen zijn in de EU ook nog een mogelijkheid. Zelfs als NGT’s woensdag goedgekeurd worden, is het spel nog helemaal niet gespeeld.
