Edito: Werken aan het welbevinden... van nabestaanden
Een correcte administratie is voor landbouwers een flinke kluif. Niet voor niets kloppen ze hiervoor vaak aan bij boekhoudkantoren en adviesbureaus. Nabestaanden zonder enige landbouwkennis hebben dus zéker behoefte aan een centraal aanspreekpunt. Zo zouden ze tijdens hun rouwproces toch al beter hun weg vinden in dit doolhof.
In mei 2022 gaf Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns (cd&v) de aftrap voor het Actieplan Welbevinden voor de land- en tuinbouwsector. Het was zowat zijn eerste wapenfeit als minister met deze bevoegdheid. Het plan liet alvast een blijvende indruk op hem na. Wie minister Brouns regelmatig aan het woord hoort, weet dat hij hier meermaals naar refereert. Met dat welbevinden van de landbouwer ging het de voorbije jaren echter niet in de goede richting. De afgenomen rechtszekerheid, de alsmaar strengere wetgeving en soms harde handhaving op het terrein helpen daar niet bij.
En soms lopen de mentale problemen dan op en wordt de situatie uitzichtloos... Voor de nabestaanden van een zelfdoding doet dit dubbel pijn. Je kampt niet alleen met een immens verlies, je blijft ook met heel veel waarom-vragen achter.
Het overkwam Ann. Zij verloor plots haar enige broer, een hardwerkende varkenshouder met een passie voor zijn stiel. Ann belandde zo onmiddellijk in een rollercoaster waar je liever niet in zit. Wanneer je als nabestaande van een landbouwer plots alles moet beredderen waar je geen kennis van hebt, dan sta je voor blok. Dat ondervond ook Ann. Veel tijd om te rouwen had ze niet, want er waren zoveel to do’s, getuigde ze. Zich beredderen over de dieren was nog maar een begin...
Voor actoren in ‘het landbouwwereldje’ klinken instanties zoals het Agentschap Landbouw en Visserij, de Mestbank, het Vlaams Landbouwinvestingsfonds (VLIF), de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) of termen zoals de verzamelaanvraag, nutriëntenemissierechten (NER) of Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) heel gewoon. En hopelijk doet ook de organisatie Boeren op een Kruispunt een belletje rinkelen.
Als je daar niet in thuis bent en de juiste kanalen niet kent, dan start een erg moeilijk en pijnlijk verhaal. Anns moedige getuigenis wijst daarop. Zij – en ongetwijfeld vele andere nabestaanden van landbouwers – miste na die hartverscheurende gebeurtenis een centraal aanspreekpunt. Iemand die aan haar zijde stond en de juiste weg wees in het (administratieve) kluwen van de landbouwsector. Het zou alvast een stap vooruit zijn moesten eerstelijnshulpverleners de nabestaanden systematisch al doorverwijzen naar Boeren op een Kruispunt.
Nu de problematiek recent ook de commissie Landbouw haalde, komt er mogelijk schot in de zaak. Werken aan het welbevinden van landbouwers is noodzakelijk, maar werken aan het welbevinden van nabestaanden van die landbouwers evenzeer!
