Edito: Willen we wel het nieuwe ‘Zuiden’ worden?
Het was puffen en zweten tijdens de voorbije hittegolf. Vermoedelijk krijgen we hier de komende jaren steeds meer mee te maken. De land- en tuinbouw zit daarbij letterlijk ‘in de frontlinie’.
De statistieken liegen niet. Volgens het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI) was mei de zestiende opeenvolgende maand waarin de gemiddelde maandtemperatuur hoger lag dan normaal. En het zal niemand verbazen als daar met juni een zeventiende maand aan wordt toegevoegd, gezien de vele recordtemperaturen. Op heel wat plaatsen tikte de thermometer immers meerdere dagen 40 °C aan. De memorabele hittegolf van 1976 is nu echt weg van de tabellen.
Wie kon zette dan ook de airco aan of zocht een gekoeld winkelcentrum op. Voor heel wat beroepen – denk aan bouwvakkers of wegenwerkers – is dat echter niet mogelijk. Ook land- en tuinbouwers zitten ‘in de frontlinie’. Hun werk speelt zich immers grotendeels buiten af. Niet alleen moesten ze soms noodgedwongen aan de slag in de verzengende hitte, dikwijls moesten ze zelfs een tandje bijsteken om hun gewassen of dieren tijdig soelaas te bieden.
Zo ging de afrijping van het graan door de extreme weersomstandigheden in een stroomversnelling. Aangezien er ook onweer werd voorspeld, doken al snel her en der maaidorsers op om de gerst tijdig te kunnen binnenhalen. Voor de tarwe was het daarvoor weliswaar nog veel te vroeg. Het natuurgeweld legde het graan op vele percelen flink plat. Naargelang de situatie hoeft dat geen ramp te zijn, maar het bemoeilijkt mogelijk over enkele weken de oogst en het vergroot de kans op vogelschade. De platgeslagen maïs heeft nog een lang groeiseizoen voor de boeg en het gewas heeft gelukkig een groot recuperatievermogen. Voor geknakte maïs is het jammer genoeg einde verhaal. Het valt af te wachten wat de impact zal zijn op de voedervoorziening.
Natuurlijk was het ook puffen voor de dieren, zowel in de stal als op de weide. De voorbije jaren ging dan wel veel aandacht naar het voorzien van schaduwrijke plaatsen, maar alle inspanningen ten spijt… bomen vergen tijd om te groeien. Intussen draaide de ventilatie in de stallen overuren en werd er creatief omgesprongen met vernevelingssystemen om de dieren te verkoelen. Toch zal de hitte een flinke dip in de productiecijfers tonen.
De klimaatverandering raakt alle burgers, maar land- en tuinbouwers in de eerste plaats. Er wordt al wel eens lachend geopperd dat we hier het nieuwe ‘Zuiden’ worden, waardoor we gewassen zullen kunnen telen die daar nu verzengen in de hitte. Na 12 dagen hittegolf denkt menigeen daar waarschijnlijk anders over. Wel zal het zaak zijn om ons zo snel mogelijk aan te passen aan het ‘nieuwe’ normaal...
