Stephanie Borowski: “Mijn advies? Eerst praten, dan trouwen”

Stephanie – Steph voor de vrienden en volgers – groeide op aan de zuidkust van Australië, maar haar wereld werd omgegooid toen ze boerenzoon Josh leerde kennen. We konden haar strikken voor een interview en polsten naar haar leven en kijk op de rol van vrouwen in de landbouwsector.

Liefde leidde naar boerenleven

Hoe zag je jeugd eruit?

Ik had een prachtige jeugd. We woonden in Jervis Bay, vlak aan het water. Het is een idyllische kustregio in het zuiden van Australië, die beroemd is voor haar hagelwitte stranden. Mijn droom was om actrice te worden en aan het einde van mijn middelbare studies werd ik geselecteerd om samen te werken met de ‘New York Film Academy’. Het was een stage van één maand in de Verenigde Staten, en ook Josh was bij de gelukkigen. Zo kwam het dat we elkaar leerden kennen, want we woonden toen op meer dan 12 uur rijden van elkaar.

Je werd verliefd op een boerenzoon. Had je toen al een idee van hoe je leven er zou gaan uitzien?

Toen Josh en ik elkaar leerden kennen was ik 18 en hij 19. De eerste 4 jaar hadden we een langeafstandsrelatie en toen ik in het laatste jaar van mijn hogere studies zat, trouwden we. Pas toen ik naar de boerderij verhuisde, zo’n 12 uur rijden richting het binnenland, kreeg ik een realistisch zicht op wat het betekent om op een landbouwbedrijf te wonen. Het romantische idee dat ik eerst had, werd al snel doorprikt. Maar ik hou heel erg van ons leven hier. Soms ga ik nog terug naar mijn geboortestad om mijn familie te zien, maar ik ben altijd blij om weer naar de boerderij te kunnen gaan.

Wat zijn de activiteiten op het landbouwbedrijf en hoe ziet de taakverdeling eruit?

Het is een vrij typisch, relatief grootschalig Australisch veeteelt- en akkerbouwbedrijf met focus op granen. Mijn man Josh heeft 2 broers. Eentje werkt in Sydney, maar komt regelmatig helpen. De andere broer werkt voltijds mee in het bedrijf. Ook mijn schoonvader werkt nog mee en er zijn 3 Duitse medewerkers in dienst. Mijn schoonmoeder had vroeger een actieve rol in het bedrijf, maar naarmate het gegroeid is en er externe arbeid bij kwam, is zij zich minder met de boerderij gaan bezighouden.

Geen actieve rol op de boerderij

Had jij verwachtingen over een carrière als boerin?

Nadat we getrouwd zijn en ik hier kwam wonen, heb ik enkele jaren lesgegeven in een school. Maar toen kregen we 3 kinderen en bleek het onmogelijk om dat te combineren met buitenshuis gaan werken, zeker omdat de afstanden hier zo groot zijn. Zorgtaken verdelen met Josh is bijna onmogelijk door het werk op het bedrijf, dus hebben we beslist dat ik huisvrouw zou worden. Ik weet dat dat een vrij traditionele rol is, want ik zit ook niet in het landbouwbedrijf. Er is mij persoonlijk nooit een plek in het familiebedrijf aangeboden en ik moet zeggen dat ik daar wel een tijdje triest over ben geweest. Maar dan heb ik mijn eigen weg gevonden en startte ik met het delen van onze ervaringen op sociale media en het maken van podcasts. Dat is echt mijn ding. Als ik als zelfstandige of werknemer op het landbouwbedrijf zou willen werken, zou dat zonder twijfel kunnen, maar het werkt nu ook goed zonder mij en ik had sowieso geen ervaring.

Zijn er geen gesprekken geweest over de mogelijkheid om de taken van je schoonmoeder over te nemen?

Zij was wel erg betrokken bij het landbouwbedrijf toen haar 3 zonen nog klein waren, maar naarmate het bedrijf groeide, heeft ze meer afstand genomen. Toen ik Josh leerde kennen, waren haar taken al sterk afgenomen en vandaag heeft ze andere dingen gevonden buiten het bedrijf die haar gelukkig maken. Het bedrijf is gegroeid van een klassieke ‘man-en-vrouw-boerderij’ naar een groter geheel met externe arbeid, dus is het niet noodzakelijk dat ik er als partner bij instap.

Het leven van ‘a farmer’s wife’

Hoe kwam je op het idee om aan de slag te gaan met een eigen socialemediakanaal en later ook podcasts?

Ik zocht iets dat combineerbaar was met de zorg voor de kinderen en het huishouden en dat tegelijk past bij wat ik graag doe. Communicatie en acteren zijn altijd mijn passie geweest. Het was even zoeken naar een juiste invalshoek, maar toen stelde een vriendin voor om gewoon ons leven als inspiratiebron te gebruiken. Want dat is toch wel a bit weird. Niet elk gezin komt regelmatig slangen tegen in huis. Omdat zowel Josh als ik een liefde hebben voor acteren, leek het ons heel leuk om beiden in beeld te komen. We brengen video’s en content vanuit de invalshoek van de farmer’s wife, met alle mooie, grappige, frustrerende en soms pijnlijke momenten die daarbij horen.

Je raakt online gevoelige onderwerpen aan die enorm herkenbaar zijn voor veel landbouwfamilies. Doordat het met zoveel humor wordt gebracht, is het voor niemand kwetsend. Hoe pak je dat aan?

Enerzijds putten Josh en ik inspiratie uit onze eigen leefwereld. Bedrijfsovername is bijvoorbeeld ook voor Josh en zijn familie geen evidentie geweest. Maar ik krijg ook heel veel berichtjes van collega-landbouwers(vrouwen) die hun drempels en uitdagingen met me delen, dus ook daaruit haal ik ideeën. Toch probeer ik authentiek te blijven. Wij hebben bijvoorbeeld geen schapen, dus dan komt het raar over als ik daar iets over post. Ik weet ook dat niemand in onze familie zich aangesproken voelt over de soms grappige of pijnlijke reels. Ik heb bijvoorbeeld een superlieve schoonmoeder, al lijkt dat misschien niet zo wanneer ik haar imiteer. Maar net omdat onze band heel goed is, voelt ze zich niet aangevallen. Wat natuurlijk niet wil zeggen dat er nooit discussies of strubbelingen zijn geweest.

Ook in de podcastgesprekken met experten die Josh en jij voeren, wordt er geen taboe uit de weg gegaan. Van mentale gezondheid tot financiële bewustwording en bedrijfsovername, ze passeren allemaal.

De landbouwsector is een heel aparte sector. Wanneer je er als buitenstaander in terechtkomt, vallen er toch een aantal dingen op. Hoe weinig er over onderwerpen wordt gepraat die de toekomst van het bedrijf en de familie bepalen bijvoorbeeld. Werken op je bedrijf is goed, maar werken aan je bedrijf is vaak nog steeds taboe.

Bespreek bedrijfsovername tijdig

Welke raad kan je jongeren geven op basis van alle verhalen die je al hebt gehoord over bedrijfsovername?

Praat voor je trouwt. Ik weet dat het niet evident is, maar eigenlijk moet je zo vroeg mogelijk beginnen praten over bedrijfsovername. Dat wil niet zeggen dat het meteen in kannen en kruiken moet zijn. Maar als je met een boer of boerin trouwt, trouw je met de hele familie. En dan wil je weten waar je aan toe bent. Helaas zijn er toch wel wat ongezonde situaties en die wil je kennen voor je een gezin sticht. Een val waar gezinnen vaak inlopen is dat de overlater niet klaar is om duidelijkheid te geven. Daardoor werkt zoon of dochter zich uit de naad zonder perspectief. In zo’n geval moet je vermijden om in een slachtofferrol te kruipen. Ik weet dat dat lastig is, maar dan is het soms beter om een tijdje je eigen weg te gaan en je leven niet meer in het teken van die mogelijke overname te leiden. Doe je dat toch, dan riskeer je niet alleen jezelf, maar ook je partner mee te sleuren in een negatieve spiraal. Afstappen van het idee dat je vorige generatie je iets verschuldigd is, zorgt voor vrijheid.

Hoe hebben jullie zelf het proces van bedrijfsovername doorgemaakt?

Zoals in veel gezinnen was het voor Josh en zijn vader lastig om hier op een open manier over te kunnen praten. Om gesprekken hierover een eerlijke kans te geven, is het inschakelen van een externe partij vaak een goed idee. Mensen gaan zich heel anders gedragen als er iemand van buiten de familie aanwezig is en zeker als ze die persoon ook respecteren. Wat we hieruit hebben geleerd, is dat niet iedereen van nature zijn zorgen en gevoelens op een correcte, duidelijke manier kan overbrengen. Communiceren moet je leren. Ook dat vraagt tijd en de juiste begeleiding.

Zelf heb je vooral ervaring met de rol van schoondochter. Welke uitdagingen komen er daarbij kijken?

Zelf heb ik intussen mijn weg gevonden, ook los van het bedrijf, maar ik merk dat veel vrouwen die de droom koesteren om een rol te spelen in een landbouwbedrijf tegen een muur lopen. Wanneer een schoondochter probeert het gesprek over bedrijfsovername op gang te brengen, krijgt ze al snel het etiket hebberig te zijn. Terwijl het vaak alleen maar gaat over wat klaarheid krijgen over hoe de rest van je leven er zou kunnen uitzien. Dan heb je een sterke partner nodig die het gesprek met zijn (of haar) ouders durft aan te gaan. Het gaat ook over het al dan niet nastreven van een eigen carrière, de taakverdeling binnen het huishouden, de financiële gevolgen van bepaalde keuzes… De opofferingen die de partner van een landbouwer doet, moeten eerlijk gecompenseerd worden.

Zelf heb ik mijn weg gevonden, ook los van het bedrijf

Aandacht voor boerin én boer

Is er volgens jou nood aan meer begrip en ondersteuning voor vrouwen in de landbouwsector?

Ja en nee. Ik vind een initiatief als ‘VN jaar van de Vrouwelijke Boerin’ heel mooi, maar ik vraag me dan altijd af: waar blijft de appreciatie voor boeren in het algemeen? Landbouw is een prachtige en harde sector en zowel mannen en vrouwen hebben er hun plaats. Het in de bloemetjes zetten van vrouwen die erin werken, vind ik soms oneerlijk, omdat mannen die positieve aandacht veel minder krijgen. Mannen en vrouwen zijn een goed team en vullen elkaar aan met hun talenten. Ik heb ook het idee dat vrouwen hier in de Australische landbouwsector vrij sterk vertegenwoordigd zijn.

Wat zijn momenteel de grootste uitdagingen voor de Australische landbouwsector?

Ik denk dat die vrij gelijkaardig zijn aan de uitdagingen waar boeren in Europa tegenaan lopen: de marktprijzen, het weer en vooral... de overheid. Wij horen bij de hoogst belaste landen ter wereld en de bureaucratie is hier héél aanwezig. Droogte en woelige markten zijn lastig, maar als boeren zouden kunnen produceren zonder de enorme bemoeienissen van de overheid zou het beroep al veel minder zwaar wegen.

Nele Kempeneers (Pennenvrucht)

Ben je benieuwd om Stephanie online te volgen? Check dan stephandjoshborowski op Instagram en luister naar de podcast Hard Ground op Spotify.