Bescherm je waterkwaliteit tegen blauwalgen
Stilstaand water, hoge temperaturen, veel zonlicht en weinig neerslag zijn ideale condities voor de bloei van blauwalgen. Ze komen steeds vaker voor in waterlopen, maar kunnen ook opduiken in watervoorraden op landbouwbedrijven. Wie oppervlaktewater of opgeslagen hemelwater gebruikt als drink- of irrigatiewater, doet er goed aan extra waakzaam te zijn.
Blauwalgen zijn microscopisch kleine bacteriën (cyanobacteriën) die van nature voorkomen in oppervlaktewater. Onder gunstige omstandigheden – zoals warm weer, stilstaand water en een hoge nutriëntenbelasting – kunnen ze zich explosief vermenigvuldigen en een zogenaamde bloei vormen. Daarbij produceren ze toxines die schadelijk kunnen zijn voor mens en dier.
Diverse risico’s
Voor landbouwers die oppervlaktewater gebruiken, kan blauwalgenbloei verschillende problemen veroorzaken: risico van opname van toxines bij drinkwaterbronnen, contaminatie van toxines bij gebruik van het water, problemen bij waterontsmetting, stijging van de pH van het water, risico op opname van toxines in gewassen bij irrigatie, mogelijke effecten op de voedselveiligheid en verstopping van irrigatiesystemen.
Controleer je eigen wateropslag
De kans op blauwalgen is het grootst tijdens warme en droge periodes zoals nu, zeker wanneer water lang stilstaat en veel nutriënten bevat. Blauwalgen kunnen voorkomen in waterlopen, maar ook in je eigen watervoorraad! Controleer daarom ook open putten, foliebassins en hemelwateropslagen regelmatig op verdachte verkleuringen of drijflagen.
Stel je blauwalgen vast, wees dan voorzichtig met het gebruik van het water. De geproduceerde toxines kunnen immers ook nog aanwezig blijven nadat de zichtbare bloei verdwenen is.
Twijfel je, contacteer dan het labo van Inagro via 051 27 32 00 of labo@inagro.be. Het labo voert sneltesten uit op blauwalgtoxines. Als je een waterstaal binnenbrengt, heb je binnen 15 minuten resultaat. De test kost 20 euro (exclusief btw). Vermijd contact met het water tijdens de staalname.
Verhoogde aandacht voor drinkwater
Als blauwalgen aanwezig zijn, kan het water snel ongeschikt worden voor dieren. De drinkwatergrens van de toxines ligt op 1 µg/L. Opname van toxines door dieren kan onder meer leiden tot diarree, verminderde eetlust, lusteloosheid, spiertrillingen, ademhalingsproblemen, schade aan lever of nieren en aanleiding geven tot neurologische symptomen.
Opgepast, deze toxiciteit blijft ook enige tijd aanwezig in het water nadat de blauwalgen visueel zijn verdwenen. Hoe lang dit is, hangt af van situatie tot situatie en kan enkel maar door analyse in beeld worden gebracht. Zodra je een blauwalgenbloei vaststelt, spring je dus best voorzichtig om met het gebruik van de watervoorraad. Je kijkt dan beter uit naar alternatieven.
Blauwalgen duiken op in West-Vlaanderen
Op verschillende plaatsen in West-Vlaanderen zijn de voorbije dagen overigens blauwalgen gemeld. Volgens de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) duiken ze de jongste jaren steeds vaker en vroeger op. Tien jaar geleden werd de eerste bloei pas rond 1 juli vastgesteld, terwijl dat dit jaar al begin maart gebeurde. Dat de recente meldingen vooral uit West-Vlaanderen komen, kan volgens de VMM mogelijk samenhangen met de geringere neerslag in die provincie. Daardoor is er minder stroming en wordt vervuiling minder verdund.
