Europese melkproductie normaliseert door hete temperaturen
De hittegolven in Europa koelen een oververhitte zuivelmarkt enigzins, leert een analyse van de zuivelmarkten door Raf Beyers ons.
Raf Beyers, adviseur bedrijfsontwikkeling en risk management bij United Experts, overliep met ons de evoluties op de internationale zuivelmarkten in weken 26 tot 30.
Murvast conflict tussen Iran en de VS
“De Amerikaanse president houdt ervan om grote veranderingen aan te kondigen op internationale topbijeenkomsten”, herinnert Beyers ons. Zo sloot hij een vredesakkoord met Iran op de G7 top half juni aan het meer van Genève. “Een maand later ligt dat akkoord weer aan diggelen, want in het weekend van 11 juli, tijdens de NAVO-top in Ankara, ging wapengekletter weer van start.”
Intussen gaat Brent olie terug richting 100 dollar per vat. Ook de voor de VS belangrijke WTI-olieprijs gaat boven de 90 dollar per vat. Een euro is al bijna een maand gelijk aan 1,14 dollar. “Voorlopig blijft de dollar sterk omdat de Amerikaanse FED de rente gelijk houdt of zelfs gaat verhogen.”
Het conflict tussen Iran en de VS lijkt muurvast te zitten en nu dreigen ook de Houthi rebellen, de door Iran gesteunde Jemenitische rebellengroep, er mee de Straat van Bab el-Mandeb af te sluiten. Deze zeecorridor verbindt de Rode Zee met de Golf van Aden en is een van de weinige alternatieven voor de Straat van Hormuz.
“Een blokkade van Bab el-Mandeb zou nog eens 7% van de wereldwijde olie-export treffen. Dit terwijl de straat van Hormuz, waar een vijfde van de wereldwijde olie-en gastoevoer passeert, intussen terug bijna helemaal dicht is”, waarschuwt Beyers. “Met nog ruim 3 maanden voor de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen zit de Amerikaanse president vast in het Iraanse moeras, en het Iraanse regime lijkt dat heel goed te beseffen.”
GDT-index stijgt terug
De Europese Centrale Bank (ECB) laat op 23 julie de beleidsrente voorlopig ongemoeid, volgens Beyers gesust door de gedaalde inflatie over juni dankzij de toen gedaalde energie- en olieprijzen tijdens het staakt-het-vuren in Iran. “Echter zit de langetermijnrente korter op de bal, want die stijgt in Europa naar het hoogste niveau sinds 2011 voor de tienjaarrente.” Een rentestijging van de ECB in het najaar lijkt daarom onvermijdelijk.
“ De hogere energieprijzen en de droogte met lage waterstanden in belangrijke Europese rivieren doen de containerprijsindex voor vrachtprijzen van zeecontainerexport sinds mei bijna verdubbelen.” De Baltic Dry index, die tarieven voor bulkscheepvaart weergeeft, is sinds maart bijna 50% gestegen.
Na 3 dalingen van de Global Dairy Trade zuivelindex achter elkaar, met op 7 juli nog een stevige knauw van bijna 5%, ging de GDT-index vorige week, op de Belgische nationale feestdag van 21 juli, terug met 1,5% omhoog.
Europese melkaanvoer normaliseert
Binnen Europa is de melkaanvoer over mei met maar 2% gestegen. In het Verenigd Koninkrijk schrijft men zelfs al over lichtrode aanvoercijfers sinds april.
“In Duitsland en Frankrijk valt de melkaanvoer op weekbasis door de opeenvolgende hittegolven stevig terug”, legt Beyers uit. Zo gaat de melkaanvoer in Duitsland richting het niveau van een jaar geleden en valt de Franse melkproductie teurg naar 3% onder het niveau van vorig jaar. “Binnen Noordwest-Europa is de plotse kentering in melkaanvoer ook terug te vinden in de spotmelkprijs. In Nederland is die op 2 weken tijd maar liefst verdubbeld, van ongeveer 20 cent naar nu 40 cent. Zo komt deze heel wat dichter bij de boerderijmelkprijs.”
De Amerikaanse melkproductie in mei was 2,3% hoger dan vorig jaar. De Amerikaanse melkveekudde is bijna 2% hoger dan vorig jaar. “Er zit een zeer aantrekkelijke winst in de kalveren, dus er is een sterke prikkel om koeien te houden om ze af te kalven, maar er is heel wat minder prikkel om te laten afkalven voor een sterkere melkproductie.” Omdat de melk heel dik blijft, steeg de melkproductie in melkpoeders met 4%. “Met een kudde die nog steeds groeit, wordt verwacht dat de melkproductie tot het einde van het jaar stevig zal blijven, tenzij weers- of ziekteproblemen opduiken.”
De productie van melkpoeders in Nieuw-Zeeland was over mei 5% hoger dan vorig jaar. Dat brengt het melkseizoen 2025/2026 4,5% hoger bovenop de groei van 3,0% in het seizoen 2024/2025. De weidegroei-index voor dit lopende seizoen was de op 3 na beste ooit, PKE-importen waren record hoog en de melkprijs was de op één na hoogste ooit. “Er zijn veel dingen samengekomen om de productie dit seizoen te ondersteunen”, aldus Beyers. PKE is ‘Palm Kernel Expeller’ een bijproduct van de palmolieverwerking in Indonesië en Maleisië dat gebruikt wordt als voedersupplement. “Met het oog op het aankomende seizoen 2026/2027 ziet de winstgevendheid in Nieuw-Zeeland er nog steeds goed uit. De import van PKE is vertraagd, maar supplementenvoer blijft betaalbaar indien nodig. Het vertrouwen van boeren is hoog.” De zorg blijft echter het weer, waarbij El Niño mogelijk de groei en productie van de weide vermindert.
Boterprijs stijgt boven 4.000 euro
De Europese boterprijs is voor het eerst sinds begin juni, vorige week (19 tot en met 26 juli) terug boven de grens van 4.000 euro/ton gegaan. Op 22 juli ging de Europese boterprijs naar 4.030 euro. “De Nederlandse boterprijs kon die grens nog niet halen met 3.940 euro”, aldus Beyers. “De stevige daling van de Franse melkaanvoer doet de boterprijs daar wel hoger stijgen naar 4.150 euro.” De boterprijs in Nieuw-Zeeland blijft een stuk duurder met een licht daling van 0,6% op de laatste Global Dairy Trade van 21 juli. In Nieuw-Zeeland is boter nu 4.641 euro/ton.
De zeecontainervrachttarieven zijn nog veel duurder geworden tussen Azië en Europa door alle perikelen in belangrijke zeestraten in het Midden-Oosten. “Dus melkvet zal veelal regionaal blijven.” In de VS blijft de melk heel dik waardoor een ruim aanbod botervet in de melk en dus een lage boterprijs van 3.200 euro/ton. “De boterprijs beweegt meestal weinig in de vakantieperiode. De richting vanaf begin september zal belangrijk worden voor hoe we het najaar ingaan met de boterprijs.” Het verschil met de boterprijs net 1 jaar terug half juli 2025 is wel frappant, merkt Beyers op, met de prijs die nu liefst 45,5 % lager ligt.
Melkpoeders trekken terug aan
De Europese prijs voor magere melkpoeder (SMP) is sinds begin juli nu 3 weken achter elkaar gestegen van 2.655 euro/ton op 1 juli naar 2.807 euro op 22 juli. Ook op Global Dairy Trade is de SMP-prijs na een daling 3 veilingen op rij deze week met 2.8% gestegen naar 2.830 euro/ton. “Ook volle melkpoeder (WMP) ging op de laatste Global Dairy Trade terug een beetje omhoog met 1,6% na een daling 3 veilingen lang”, duidt Beyers.
WMP is in Nieuw-Zeeland nu 3.051 euro/ton. “De Amerikaanse SMP heeft een roetsjbaan gekend sinds april.” De SMP-prijs in de VS ging op 1 juni nog naar 3.962 euro/ton, maar is intussen is gedaald naar 3.180 euro. “De daling is daarmee even snel gegaan als de stijging in april.” De aanvoer van dikke melk in de VS blijft stevig waardoor ook heel wat melkeiwit op de markt is.
De Europese kaasprijzen trekken sinds begin juli ook stapsgewijs aan. Cheddar komt van 3.266 euro/ton en doet nu 3.377 euro. “Gouda is nog altijd zeer opvallend een stuk goedkoper dan mozzarella, maar herstelt ook sinds begin juli van 3.010 euro/ton naar nu 3.228 euro.” Mozzarella blijft de opvallend duurste kaas, die ook stijgt tijdens deze vakantieperiode. Blijkbaar daalt de pizzaconsumptie niet”, aldus Beyers. Mozzarella deed begin juli nog 3.306 euro/ton en doet op 22 juli 3.472 euro. “Wel spijtig voor de kaasmakers is dat de weipoederprijs sinds einde mei gedaald is van 1.480 euro/ton naar nu 1.332 euro”, besluit Beyers.
