Beheerovereenkomsten helpen insecten én de landbouw vooruit
Wie deze zomer langs een bloemenakker, faunarand of kruidenrijke akkerrand in het landbouwgebied voorbijkomt, merkt het meteen: het zoemt er van het leven. Tussen de wilde peen, klavers en kaardebollen vliegen hommels, zweefvliegen en vlinders af en aan.
“Veel mensen denken bij beheerovereenkomsten vooral aan akkervogels, kiekendieven of andere soorten die extra voedsel, nestgelegenheid en beschutting nodig hebben. Maar ook insecten maken dankbaar gebruik van die percelen", zegt VLM-bedrijfsplanner Ward De Groote. "En dat is belangrijk, want insecten vormen de basis van veel voedselketens en zijn onmisbaar voor een gezond ecosysteem.”
Via beheerovereenkomsten leveren landbouwers vrijwillig extra inspanningen voor natuur en biodiversiteit op een deel van hun percelen. In ruil daarvoor krijgen ze een vergoeding. Voor veel beheerovereenkomsten ligt die rond 2.000 euro per ha.
Snelwegen voor biodiversiteit
“Akkerranden en bloemenakkers werken als natuurlijke buffers voor waterlopen en kwetsbare natuur, zoals bossen. Het zijn als het ware snelwegen voor biodiversiteit. Ze verbinden verschillende stukjes natuur met elkaar en zorgen voor voedsel en schuilplaats voor heel wat dieren. In faunaranden vinden akkervogels bijvoorbeeld rust, voedsel en nestgelegenheid. Maar ook insecten vinden er alles wat ze nodig hebben”, vertelt Ward.
Die insecten zijn onmisbaar. “Ze zorgen mee voor de bestuiving van tal van landbouwgewassen, én veel insecten zijn ook natuurlijke plaagbestrijders. Zo dragen ze bij aan een landbouw die minder afhankelijk is van bestrijdingsmiddelen. Bovendien kan het maaisel van sommige beheerovereenkomsten, zoals akker- en faunaranden en bloemenakkers, ook dienen als voedsel voor dieren op het landbouwbedrijf. Voordelen voor de natuur, de biodiversiteit én de landbouw dus.”
Een blik op het leven in beheerovereenkomsten
Als bedrijfsplanner geeft Ward landbouwers gratis en vrijblijvend advies. Samen bekijken ze welke maatregelen het best passen bij hun bedrijf, hun percelen en hun plannen. Beslist een landbouwer om een beheerovereenkomst te sluiten, dan blijft Ward ook het aanspreekpunt voor vragen over het beheer.
Regelmatig trekt hij het veld in om percelen met beheerovereenkomsten op te volgen en te bekijken hoe ze evolueren. Tijdens die bezoeken ziet hij niet alleen bloemen en planten groeien, maar ook het vele leven dat erop afkomt.
"Als je wat langer rondkijkt op beheerovereenkomsten, merk je hoeveel verschillende insecten er gebruik van maken. De koninginnenpage vindt in bloemenakkers waardplanten zoals wilde peen, dille en venkel, waar ze haar eitjes afzet en haar rupsen voedsel vinden. Wilde peen is bovendien een echte magneet voor bestuivers zoals zweefvliegen. Ook hommels zijn er vaak met tientallen tegelijk te zien op bloeiende planten zoals grote kaardebol. Dat is belangrijk, want ze behoren tot onze belangrijkste bestuivers, zowel voor wilde planten als voor heel wat groenten en fruit", vertelt Ward.
"Ook vlinders profiteren volop van deze maatregelen. De distelvlinder legt elk jaar duizenden kilometers af tussen Noord-Afrika of het Middellandse Zeegebied en Noord-Europa. In bloemenakkers, akkerranden en faunaranden vindt hij nectar om weer op krachten te komen. Andere soorten, zoals het hooibeestje, de kleine vos en het zwartsprietdikkopje, hebben het vandaag moeilijker. Dat we ze nog regelmatig aantreffen op beheerovereenkomsten toont hoe waardevol die zijn als leefgebied. Sommige soorten profiteren bovendien van een aangepast beheer. Doordat faunaranden en kruidenrijke akkerranden gefaseerd worden gemaaid, blijft er ook in de winter voldoende beschutting over voor eitjes. Zo maken relatief eenvoudige maatregelen een groot verschil voor de biodiversiteit in ons landbouwgebied."
Lees alles over de beheerovereenkomsten op www.vlm.be/beheerovereenkomsten
