Biologisch beheer van landbouwgrond levert klimaatwinst op
De Landgenoten koopt sinds 2014 landbouwgrond voor biologische landbouw. Boeren krijgen loopbaanlange zekerheid en maken werk van een humusrijke bodem. Uit het impactrapport ‘Alles begint bij grond’ blijkt dat 12 jaar biologisch beheer via De Landgenoten heel wat klimaatvoordelen heeft. Op 72 ha grond werden 533 bomen geplant, bijna 15.000 m² bloemenranden aangelegd en per jaar 13 ton koolstof opgeslagen.
De Landgenoten is een Vlaamse coöperatie en stichting die sinds 2014 landbouwgrond koopt en bestemt voor biologische landbouw. Samen met 2.050 aandeelhouders en 1.197 schenkers kocht de organisatie tot nu toe 72,34 ha grond, verdeeld over 19 boerderijen. Voor het impactrapport ‘Alles begint bij grond’ bevroeg De Landgenoten dit jaar voor het eerst alle aangesloten boeren en boerinnen en bracht zo haar eigen klimaat- en biodiversiteitsimpact in kaart.
Zonder kunstmest
Dankzij alle Landgenoten-grond samen wordt naar schatting jaarlijks 13 ton extra koolstof opgeslagen en wordt 79.200 m³ vruchtbare bodemlaag beschermd, goed voor 31 olympische zwembaden vol bodemrijkdom. Een levende bodem houdt bovendien tot een derde meer water vast, wat helpt tegen zowel droogte als wateroverlast.
De aangesloten boeren werken zonder kunstmest of chemische pesticiden (100% natuurlijke bodemvoeding zoals compost en mest) en bewerken 83% van hun grond niet-kerend, om het bodemleven te sparen. Daarnaast legden ze samen 42 ha kruidenrijk grasland, 5.160 m houtkant en hagen, en 14.970 m² bloemenranden aan als leefgebied voor bijen, vogels en insecten.
Organische stof in de bodem
Op boerderij Wijveld in Destelbergen werken boeren Dave en Michiel met droge zandgrond. Hun oplossing: percelen 2 jaar lang volledig bedekken met grasklaver, dat de bodem op een natuurlijke manier voedt. Resultaat: het gehalte organische stof in de bodem blijft er stijgen, en na 2 jaar grasklaver kunnen ze er zelfs de meest veeleisende gewassen telen.
“Onze grasklaver fixeert gratis en voor niks stikstof uit de lucht. Als we dat lang genoeg laten staan, dus die 2 jaar, is dat ruim voldoende om de behoeftes van zelfs de meest veeleisende gewassen te dekken. Dus in tijden van droogte, zoals we nu ook hebben, zie je het gras soms afzien. Maar de klaver staat er mooi groen bij. Dat is een interessant gegeven voor het klimaat. Hier kan niks wegspoelen en hier kan er niks wegwaaien”, zegt boer Dave.
De uitdaging blijft onbetaalbare landbouwgrond
Als België tegen 2050 klimaatneutraal wil zijn, moet tot 40% van de landbouwgrond in Vlaanderen biologisch worden (bron: FOD Volksgezondheid). Vandaag is dat amper 1,7%. Omschakeling blijft moeilijk met de grondprijzen van vandaag. In Vlaanderen betaal je gemiddeld 68.000 euro voor een hectare landbouwgrond. Voor veel boeren blijft dat een onhaalbare opgave. Ook voor De Landgenoten zet dit hun werking onder druk, terwijl hun impactrapport toont wat zo'n omschakeling oplevert.
“Door de biologische aanpak van onze boeren en boerinnen kunnen we vandaag uitpakken met voelbare, lokale impact. Impact die onze bodems herstelt en ons voedsel voedzaam en lekker maakt. We winnen er dus allemaal bij: want alles, van zuiver drinkwater tot robuuste biodiversiteit, tot bescherming tegen droogte… alles begint bij toegang tot grond”, besluit Petra Tas, coördinator van De Landgenoten.
